|
|
'Zihniyet değişmeli'
Ekim enflasyonunda yaşanan sürpriz, bazı sektörlerde zam eğiliminin sürdüğünü gösterdi. 10 temel sektörün 8'i 10 ayda hedefin üzerine çıktı
Yılbaşından bu yana uygulanmakta olan enflasyonla mücadele programı, ekim ayında önemli bir darbe yedi. Eylül ayında nispeten düşük gelen enflasyon, ekim ayında mevsimsel etkilerin de ekime kayması ile TEFE'de yüzde 2.8 TÜFE'de yüzde 3.1 çıkarak kötü bir sürpriz yaptı. Yılın ilk 10 ayında 10 temel sektörden sadece 2 tanesi yüzde 25 hedefinin altında fiyat artışı yaparak yılsonu hedefinin altında kaldı. Ekonomistler son dönemde programa olan güvenin bir miktar azalması ve belli sektörlerde talebin yüksek olmasının zamları gündeme getirdiği yorumunu yaptılar.
ENFLASYON KATILIKLARI
Hükümet tarafından yılsonu Tüketici Fiyatları (TÜFE) yüzde 25 olarak öngörülürken kimi sektörlerde mal ve hizmetlere yüzde 50'yi geçen oranlarda zam yapıldı. Henüz yılın bitmesine iki ay kala Merkez Bankası Başkanı Gazi Erçel'in sıkça söz ettiği enflasyon katılıkları bazı sektörlerde beklentilerin kırılamamasına yol açtı. Örneğin, hükümetin yüzde 25 ile sınırladığı kiralarda artış ilk 10 ayda yüzde 37,8'i buldu. Kira oranlarının bu yıl yüzde 40'a ulaşması bekleniyor. Tüketici Fiyatları Endeksi'nde ağırlığı yüzde 40'ları bulan kiranın yüksekliği hedefe ulaşılmasını imkansız hale getirdi.
TALEBE BAĞLI ZAM
Durgunlukla mücadele eden ekonominin canlanması, enflasyon hedefinin sekteye uğramasına neden oldu. Talebin adeta patladığı ev eşyalarında fiyatlar da patladı. Ev eşyalarına yılın ilk 10 ayında yüzde 36,2 zam geldi. Mobilya fiyatları yüzde 35,6 arttı. Yılbaşından bu yana zam politikasını sürdüren sektörlerin başında sağlık geldi. Sektörde zam oranı ilk 10 ayda yüzde 47,2'yi buldu.
Psikoloji giderek bozuluyor
Denizbank Baş Ekonomist'i Saruhan Özel'e göre bu yıl enflasyonun istenildiği kadar düşmemesinin üç temel nedeni bulunuyor. Bunlardan ilki sağlık, konut gibi bazı sektörlerdeki yapısal sorunlar, ikincisi talebe bağlı olarak yaşanan fiyat artışları, üçüncüsü de yurtdışında doların değer kazanması. Özel "Bazı sektörlerde özel sektör talep geldiğinde zam eğilimini sürdürüyor" diye konuştu.
Alternatifbank'tan ekonomist Saruhan Doğan ise Ekim ayı enflasyonun beklenin üzerinde çıkmasının son dönemde programa olan güvenin bir miktar azalmasına bağladı. Doğan, "Psikoloji yavaş yavaş bozuluyor. Moraller bozulunca devam eden talebe bağlı zamlar gündeme geldi. Ancak yine de olumsuz değilim" dedi.
Cüneyt TOROS
|
Copyright © 2000, MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - Tüm hakları saklıdır
|