Kıbrıs Rum Kesimi'nde konuşlandırılan TOR M1 füzeleri, bölgede iki Yunan savaş uçağını takibe alan 2 Türk-16'sına kilitlendi. Füzelerin düğmesine basılsaydı o anda Türk savaş uçakları vurulabilirdi.

İt dalaşı yaşandı
Bir düğmeye basılsa, düşecek olan Türk uçakları geri dönmek zorunda kaldı. Olayın Rumlar'ın Baf hava üssünün resmi açılışı için üste bulunan 2 Yunan savaş uçağının Girit'e dönmek üzere havalanmasından sonra meydana geldiği bildirildi. Bu arada, bölgede Türk jetleriyle, Yunan savaş uçakları arasında "dogfight" yani it dalaşı yaşandığı da öne sürüldü. Yunan tarafına göre, geçen hafta Çarşamba başlayan ve Pazar günü sona eren Yunan-Rum ortak tatbikatı Nikiforos süresince Kıbrıs ile Rodos adası arasında kalan hava sahasında Türk ve Yunan savaş uçakları birbirlerini taciz etme yollarına başvurdular.

ABD uyarmıştı
Yunan jetleri, ABD ve İngiltere'nin uyarılarına kulak asmayarak Güney Kıbrıs'ın Baf bölgesinde inşa edilen askeri hava üssüne inip 24 saat kalmış Cumartesi günü de Yunanistan'a geri dönmüştü. Yunan uçaklarının bu hareketinin bölgedeki tansiyonu tırmandıracağından endişe eden ABD, Kıbrıs ile Rodos adaları arasındaki bölgeye George Washington uçak gemisini gönderirken; Kıbrıs'taki İngiliz üssünde kısa çaplı bir tatbikat yapıldı. ABD ile İngiltere, Yunan jetleri Baf hava üssüne inerse, bundan Türk tarafının rahatsız olacağını ve 1 Kasım'da Cenevre'de başlayacak olan Kıbrıs müzakerelerini olumsuz yönde etkileyebileceğini bildirdiler. Yunan jetlerinin Baf üssüne iniş- çıkışları, bölgeye gönderilen Türk jetleriyle yakın takibe alındı. Ancak tatbikatları izlemek için Kıbrıs'a giden Yunan Savunma Bakanı Akis Çohacopulos, Türk uçaklarının sayıca çok olmalarına ve Yunan jetlerini yakın takibe almalarına rağmen "abartılacak bir olayın yaşanmadığını" söyledi ve "zaten bunun böyle olacağını biliyorduk" şeklinde konuştu.

S-300'lerin yerine
RUM tarafı Türkiye'nin şiddetli itirazlarından sonra vazgeçmek zorunda kaldığı uzun menzilli Rus yapımı S-300 füzeleri yerine yine Rus yapımı orta menzilli TOR M1 füzelerini adaya konuşlandırdı. TOR füzelerini tamamlayıcı olarak da Fransız yapımı dev bir radarı Kıbrıs'taki Troodos dağlarına yerleştirdi. Bu radar, İngiliz üssüne ait radarın yanıbaşında ve tüm Akdeniz'i gözetebilecek kapasiteye sahip. Çohacopulos tarafından teyit edilen bilgilere göre, Baf üssünden havalanan Yunan jetlerini yakın takinbe alan iki F-16 Türk savaş uçağı bu radarın sayesinde tespit edilerek TOR füzelerine kilitlendiler.

Tek bir tatbikat ilişkileri bozamaz
Yunanİstan Dışişleri Bakanı Yorgo Papandreu'nun Egeve Kıbrıs'taki gerginliklerin ardından yaptığı açıklamalar yatıştırıcı oldu. ABD'de bulunan Papandreu krizin "Türk-Yunan yakınlaşması sürecini etkilemeyeceğini" söyledi. Ege kaynaklı siyasi görüş ayrılıklarına rağmen iki ülke arasında dostluk ve işbirliği geliştirildiğini, iki ülke arasında 10 ayrı işbirliği anlaşması ve bir 11'ncisinin de sırada beklediğini belirtirken "Yunanistan, her şeye rağmen Türkiye'nin AB yolunda ilerlemesine destek verecektir. Türkiye AB'ye tam üyeliği kazandığında Türk-Yunan anlaşmazlıklarının kökten çözümleneceğine inanıyorum. Bir tatbikatta çıkan görüş ayrılıkları, çığ gibi büyüyen Türk-Yunan yakınlaşma sürecini bozacak menzilde değildir" şeklinde konuştu.

Savunma Bakanı Akis Çohacopulos ise, Türkiye'nin dost ve müttefik olarak tanımladığı Yunan savaş uçaklarına "düşman uçaklar" gibi davranmasından ve Türk hava sahasını Yunan uçaklarına kapatmasından şikayet etti ve bunda NATO'nun da sorumluluk payı olduğuna dikkat çekti.

Stelyo BERBERAKİS