Bütçe umut veriyor

Bakanlar Kurulu'nun dün yaptığı toplantıda ele alınan 2001 yılı bütçesinin, bugün Meclis'e sunulması gerekiyor. Yıl sonuna 75 gün kala Meclis'e sunulması zorunlu olan Bütçe tasarısının; 55 gün içinde Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşülmesi, yıl sonuna 20 gün kala, TBMM Genel Kurulu'na gelmesi ve en geç 31 Aralık 2000 tarihi itibariyle de yasalaşması gerekiyor. Kıyaslamada kolaylık olması amacıyla, 2000 yılı bütçesi yıl sonu hedefi ve 2001 yılı bütçe hedefleri tablo halinde gösterilmiştir. Bu arada, 2000 yılı vergi gelirinin, deprem vergilerinin de etkisiyle, hedefi aşarak 25 katrilyon 550 trilyon liraya ulaşması bekleniyor. Yıl sonu itibariyle, faiz dışı fazlanın da hedefleneni aşması ve bütçe açığının daha düşük olması sözkonusu.

Tablodan da farkedileceği gibi, 2001'de de en önemli gelir kaynağımız vergi gelirleri. Toplanması hedeflenen her 100 lira gelirin 74 lirası vergi gelirlerinden oluşuyor. Giderlerimizin ise, yine ağırlıklı kısmı faiz giderleri. Ancak, 2000'e kıyasla faiz giderlerimizde yaklaşık yüzde 21'lik azalma var ki, bu son derece olumlu bir gelişme.

Vergi düzenlemeleri
2001 yılı bütçe hedeflerine ve 2000 yılı ile kıyaslayarak baktığımızda, bütçenin "iyi bir performans" sergilediğini farkediyoruz. Görünen o ki, Türkiye gelecek yıllarda bütçe açığından ve enflasyon denen felaketten kurtulabilecek. 2001'de bütçe açığımız yaklaşık 9 katrilyon lira azalıyor, faiz dışı fazla ise yüzde 63 oranında artıyor. Bunlar ülke ekonomisi açısından olumlu gelişmeler...

2001 yılı bütçesinde hedefler belirlenirken, özellikle "gelir artırıcı bazı düzenlemeler" üzerinde durulması ve deprem nedeniyle gündeme gelen ek vergilerden bazılarının süresinin uzatılması sözkonusu. Bu arada,vergi yasalarında değişiklik yapılarak, daha önce tebliğ ve kararnamelerle alınmaya çalışılıp, Danıştay'ın ardarda gelen iptal kararlarıyla "tam bir fiyasko" ile sonuçlanan, "yatırım indirimi stopajı" ve diğer bazı düzenlemelerin, yasa ile yapılması yoluna gidilecek. Ayrıca, bu köşede daha önce ayrıntılı olarak açıkladığımız, hatalı yasaya göre yüzde 100'ün üzerinde çıkan "enflasyondan arındırma oranı", yasa değişikliği ile yeniden değerleme oranına bağlanırsa, başta hazine bonosu gelirleri ve borsa kazançları olmak üzere bazı menkul kıymetlerin gelirinden de, birkaç yüz trilyon lira gelir vergisi toplanabilir.

Hedeflere ulaşılması halinde 2001 bütçesi, Türkiye'nin geleceğini değiştirecek gibi gözüküyor...

2000 ve 2001 bütçe hedefleri (katrilyon TL)

	2000		2001		Artış (%)
Bütçe gelirleri	32.4	Gelire	43.1	Gelire	33,0
		oranı (%)		oranı (%)
Vergi gelirleri	24.0	74,0	31.8	73,8	32,5
Özelleştirme geliri	2.8	8,7	3.6	8,4	28,6
Diğer gelir	5.6	17,3	7.7	17,8	37,5
Bütçe giderleri	46.7	Gidere	48.4	Gidere	3,6
		oranı (%)		oranı (%)
Faiz	21.1	45,1	16.7	34,5	-20,7
Personel	10.0	21,5	12.0	24,8	20,0
Diğer cari	3.9	8,4	4.8	9,9	23,1
Diğer transfer	9.3	19,9	11.4	23,6	22,5
Yatırım	2.4	5,1	3.5	7,2	45,8
Bütçe açığı		14.3		5.2	-63,5
Faiz dışı fazla	7.0		11.4		62,9