Ekonomide iki önemli beklenti geçen hafta netleşti. 2001 yılı özelleştirme takvimi çerçevesinde Türk Telekom'da blok satış oranının yüzde 34'e çıkarılması ve yabancı yatırımcıya yönetim hakkının verilmesi benimsendi. Salı günkü Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun bu toplantısından sonra Çarşamba günü 2001 Bütçesi Yüksek Planlama Kurulu'da görüşüldü. Kamuoyuna açıklanan Bütçe Taslağı, 2001'in üç yıllık programının en önemli yılı olduğunu ortaya koydu. Bütçe, programı uygulamada Hükümetin kararlılığının da bir göstergesi oldu.
Gelecek yıl sonu toptan fiyatların yüzde 10'a indirilmesi hedeflendi. Büyüme ise yüzde 4.5 olarak öngörüldü. Harcamalar kısıldı ve bu harcamaların vergiyle karşılanması yoluna gidildi. Bu çerçevede yaklaşık 6 milyar dolarlık ek bir vergi alınması hedefleniyor. Büyüme hızının düşürülmesi ve enflasyonla mücadelenin ön plana alınması piyasaları olumlu etkiledi.
Gelişmeler sonucunda Hazine faizleri geriledi, borsa yükseldi. Borsa üstüste 4. haftayı yükselişle bitirdi. Üstelik dış piyasalar Filistin'de savaş endişesiyle oldukça çalkantılı olmasına ve borsaların düşmesine karşılık. Gerçi dış etken bizim piyasayı da son gün salladı, ancak yine de günü küçük oranlı bir düşüşle kurtardı.
* Kısa vadeli beklentiler - Bu hafta ilk gün Bakanlar Kurulu toplanacak ve ek vergileri belirleyecek. Bu da piyasaların merakla beklediği bir sonuç.
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşlarının Türkiye'de bulunması ve not artırımının beklenmesi, IMF heyetinin hafta sonu Türkiye'ye gelecek olması, yakın gelecekte piyasayı canlı tutacak etkenler arasında sayılabilir.
* 2001 nasıl geçer?- Ancak vergilerin artırılacak olması, 2001'de ekonomiyi yavaşlatıcı etki yaratabilir. Bu da şirket karlarını kısmen düşürebilir.
Bunun yanında gelecek yıl açık pozisyonla fonlamanın etkisi bu yıla göre daha sınırlı kalabilir.
Dış kaynak girişi bu yılki kadar olmayabilir.
Hazine faizleri düştüğünden dolayı 2001'de Hazine tarafından piyasaya bırakılacak ve dolayısıyla özel sektör tarfından kullanılabilecek kaynak miktarı çok sınırlı kalabilir.
İki yıllık durgunluğun ardından özellikle bu yıl yaşanan talep patlamasından sonra gelecek yıl tüketimdeki artış hızı yavaşlayabilir.
Marko istikrarın sağlanmasına yönelik bu çabalar ve programın ikinci yılı olması yatırım eğilimini canlandırabilir.
Bütün bunların sonucunda gelecek yıl büyüme hızı belki öngörülen yüzde 4.5 kadar da olmayabilir. Nasıl bu yıl öngörülenden daha hızlı büyüdük, 2001'de ise bütçede öngörülenlerin yapılması halinde, tersi bir eğilim gerçekleşebilir.
* Reformların önemi- Eğer reformlar ve yapısal önlemler sadece bütçe ile sınırlı kalırsa, büyüme hızındaki azalma beraberinde borsanın da coşkusuz bir yıl geçirmesini getirebilir. Ancak bu durumda borsayı, mali piyasaları ve toplumu yine hükümetin icraatları ve reformları heyecanlandırabilir.
Sonuç - "Hayat bir oyuna benzer, istediğimiz kartları elde etmek elimizde değildir; ama oynamak elimizdedir"
