Halk güvenmiyor
Devlet: Enflasyon ve yüksek faizin nedeni olarak hep devletin açığı suçlanmıştır. Ancak kamu açığı küçüktür. Buna karşılık devletin gelir kazanması çok sorunludur. Vergiyi haksız toplar, kaçırtır. Sonra da kötü harcar, parayı eğitime değil erken emekliliğe, sağlığa değil banka soygununa, yola-iletişime değil silaha kullanır. Üstelik vatandaştan gizler. Allahtan IMF var da rakamları öğreniyoruz. O halde Türkiye'nin kamu harcaması sorunu vardır.

Tasarruf: Bir diğer yanılgı da dış kaynak olmazsa ülkenin kalkınamayacağıdır. Halbuki 1994-1999 rakamları incelendiğinde tasarruf oranı % 8'e çıkıyor ve yatırımlarda dış kaynağın payı sadece % .. O halde kamu açığı düşük ama enflasyon yüksek, tasarruf oranı yüksek ama faiz de yüksek, döviz var ama sürekli devalüasyon gerekiyor. Bu şizofrenik durumdan sorumlu TL'dir. Türk halkı liraya hiç güvenmemektedir.

Halk neden TL'den kaçıyor
Akat, Türk halkının benmerkezci tutumunun enflasyona da benzer şekilde yaklaşmamıza yol açtığını belirtti. Bunu da 3 ana nedene bağladı:

* Her koyun kendi bacağından asılır gibi bireysel çözümleri destekleyen pek çok atasözümüz var. Bu nedenle insanlar ben paramı dövize yatırırım, enflasyondan etkilenmem diye düşündü.

* Devlete, yöneticilere, haklı olarak güvenimiz az.

* Geçmişte yaşadığımız acı tecrübeler var.

Borsa kumarhane gibi
Prof. Dr. Akat, konuşmasının sonunda dinleyicilerin sorularını da yanıtladı. İlginç bazı sorular ve yanıtları da şöyle:

* Türkiye'ye euroyu öneriyorsunuz, neden?

TL artık bir bakıma ölmüş bir paradır, dirilmesi mümkün değildir. TL'yi boşu boşuna diriltme çabaları büyüme hızından en az 2 puan götürür. Ancak Ankara ve bürokrasi TL'de ısrar edecektir. AB'ye uyum sorununu çözebilirsek euroya kolayca geçeriz. Avrupa'ya girmezsek zaten TL'den çok daha önemli sorunlarımız olacak! İnsanlar zamanla TL'ye güvense bile dövizden kolay vazgeçemeyeceklerdir. Çünkü sağlam para 30 yıllık tahvil olarak satılabilen paradır.

* Borsayı nasıl değerlendiriyorsunuz?

İktisatçılar borsadan anlamaz. Ayrıca İMKB, borsa değil bir kumarhane biçimidir. Yine de borsa olma yolunda çaba içerisindedir. Faiz düşünce bazı balonların olacağı belliydi. Borsanın yükselişi böyle oldu. Yüksek kalsaydı program açısından daha tehlikeli olurdu. Keza araba satışları patladı, ama kola satışları düştü. Bunlar kötü işaretler değildir. Miloseviç'in gitmesi de yapısal reformlar açısından önemlidir.

* Enflasyon lobisi diye bir şey var mı?

Evet ve bunun içinde herkes var. Aslında yıllarca halktan siyasetçiye "Enflasyonu düşürün' diye direkt mesaj da gelmemiştir.