S A B A H O N L I N E 09.10.2000

Şu an 9 Ekim 2000 - Pazartesi tarihli sabah.com.tr'yi okumaktasınız.
Bugüne ait sabah.com.tr içeriği için tıklayın »

kapat

09.10.2000

Anasayfa

Win-Turkce US-Ascii

Üretim yüzde 17.1 arttı
Ağustos'da sanayi üretimi % 17.1 artışla rekor kırdı. Artışta, Tüpraş'ın tam kapasite çalışması ve otomobil üretimindeki tırmanış rol oynadı

Sanayi üretimi, bu yıl Ağustos ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 17.1 oranında artış göstererek rekor kırdı. Devlet İstatistik Entitüsü'nün (DİE), Aylık Sanayi Üretim Endeksi sonuçlarına göre, bu yılın Ağustos ayında imalat sanayii geçen yıla göre yüzde 19.8 arttı. Elektrik, gaz ve su üretimi de yüzde 10.8 artış gösterdi. Madencilik sektöründe ise -6.4 düşüş görüldü.

İmalat sanayiinde kaydedilen yüzde 19.8'lik artış, birçok sektörün depremin izlerini sildiğini gösterdi. Taşıt araçları üretiminde geçen yıl yüzde 25 azalma yaşanırken, bu yıl yüzde 97.6 artış kaydedildi. En yüksek artış ise yüzde 251'le diğer ulaşım araçlarında görüldü. Radyo, haberleşme cihazları imalatı yüzde 58.6, tıbbi, hassas ve optik aletler, saat imalatı da yüzde 58.6 artış gösterdi.

Endekste yüzde 35 ağırlığa sahip olan gıda, tekstil ve petrol ürünleri imalatındaki hızlı artış, yükselişte etkili olan faktörlerden birisi. Petrol ürünleri imalatındaki yüzde 14.48 artış, Tüpraş'ın tam kapasiteyle çalışmasından kaynaklandı. Geçen yılın Ağustos ayında toplam sanayi üretiminde yüzde 12.1, imalat sanayinde yüzde 13.4, madencilikte yüzde 12.9, elektrik, gaz ve su sektöründe ise yüzde 0.3'lük bir azalış yaşanmıştı.

8 aylık artış % 4.6
Bu yılın ilk 8 aylık ortalamalarına göre de üretim, toplam sanayi sektöründe yüzde 4.6, imalat sanayiinde 4.7, elektrik, gaz ve su sektöründe yüzde 8.7'lik artış gösterdi. Aynı dönemde madencilik sektörü üretiminde ise yüzde 5.9 oranında bir gerileme oldu.

1999 yılının ilk 8 aylık döneminde ise toplam sanayi üretimi yüzde 5.3 gerilemişti. Geçen yılda yaşanan üretim düşüklüğü ilk sekiz ayda imalat sanayiinde yüzde 6.1 olurken, madencilik sektöründe yüzde 8.6'yı bulmuştu. Aynı dönemde elektrik, gaz ve su üretiminde ise yüzde 4.2'lik artış yaşanmıştı.

Kayırma bitti, verim arttı
Asya ve Rusya krizleri ile zor günler geçiren imalat sanayii, bu yılın başında uygulamaya konan enflasyonla mücadele programının da etkisiyle ürünlerine zam yapamayınca, maliyetleri düşürmek için çareyi işçi çıkarmakta buldu. Böylece hatır-gönül ilişkileri ile alınan binlerce yararsız istihdamdan kurtulan imalat sanayiinde verimlilik yeniden yükseliş trendine geçti.

DİE'nin rakamlarına göre 2000'in ikinci çeyreğinde üretimde çalışanlar yüzde 2.3 azalırken, çalışılan saatte de yüzde 1 düşüş oldu. Buna karşılık yılın ikinci yarısında üretimde çalışan kişi başına verimlilik yüzde 6.2, çalışılan saat başına verimlilik de yüzde 4.9 arttı. Çünkü rekabet koşullarının gittikçe ağırlaştığı yeni düzende özel sektör, üzerindeki istihdam yükünü asgariye indirmek için 'adama göre iş' devrini kapatıp 'işe göre adam' devrini başlatmak durumunda kaldı. 1997'nin sonunda başlayan Asya krizi ve beraberindeki Rusya krizinin olumsuz koşullarına dayanamayan işletmeler çareyi, kamu sektöründeki kadar yoğun olmasa da 'tanıdık-amca-yeğen' ilişkileri içinde işe aldığı 'gereksiz' işçilerden feragat etmekte buldu. 1998 ve 1999'da en yoğun dönemlerini yaşayan işten çıkarmalar 2000'de de devam edince, işletmelerin sırtında büyük bir kambur oluşturan verimlilik problemi de ortadan kalkmış oldu.

Depremin izleri silinmiş görünüyor
Üretim artışında geçen yıl Ağustos'ta yaşanan depremin ağır izlerinin silinmesi de büyük rol oynuyor. Geçen yıl üretimin -12.1'lere kadar düşmesi, endeks değerini 88.2'ye indirmişti. Geçen yılki endeks seviyesine göre hesaplandığı için bu yıl üretim rakamı yüksek çıktı. Böylece bu yıl endeks 103'e yükseldi.