Tasarının Uluslararası İlişkiler Komitesi'nde hemen oylanacağına inanılıyordu. Komiteye baskı yapan Clinton yönetimi kısmi başarı sağladı. Tasarı gelecek yıla da kalabilir

ANKARA BÜYÜKELÇİSİ ORADAYDI
28 Cumhuriyetçi, 22 Demokrat milletvekilinden oluşan komitede yalnızca 26 milletvekili hazır bulundu. Oy kullanacak olan diğer üyelerin o sırada Temsilciler Meclisi Genel Kurulu'nda bütçe konularındaki oylamalara katıldığı söylendi.

Söz alan milletvekillerinin tartışmaları kıran kırana geçti. Bazı milletvekileri Clinton yönetiminin rahatsızlığını yinelerken, bazı milletvekilleri de tasarının kabulü için bastırdı. Amerika'nın Türkiye büyükelçisi Robert Pearson da söz alarak, "Tasarı geçerse çok güçlü bir Türk reaksiyonu olacak. Size tavsiyem, tasarıyı geçirmeyin" diye konuştu.

İLK ÖNERGE KABUL EDİLDİ
Clinton yönetiminin 1 aydan bu yana söylediği şeyler, büyükelçinin de ağzından yinelenince milletvekilleri kendi aralarında çelişkiye düştü. "Bir çırpıda geçer" denilen tasarıda yumuşama yapılmasına karar verildi. 3 değişiklik önergesi verildi. İlk önerge, California Cumhuriyetçi milletvekili George Radonovich'ten geldi. Radonovich, tasarıdaki "Amerikalı diplomatlar soykırımla ilgili eğitilecek" maddesini çıkartmayı önerdi. Sesli olarak yapılan oylamada önerge kabul edildi. Bu önergenin ardında siyasi bir taktik vardı. Bu madde önergede kalsaydı, tasarı Hükümet Reformu Komitesi'ne havale edilecekti. Tasarının havale edilmesi, oylanması, Genel Kurul'daki asıl oylamayı geciktirebilirdi. Tasarı kadük olabilirdi. Ermeni lobisi yandaşları tasarının bu maddesinden bu yüzden vazgeçti.

"TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEĞİL"
Daha sonra Colarado Cumhuriyetçi milletvekili Tom Tancredo'nun önergesi gündeme geldi. Önergeye göre, tasarı Genel Kurul'da geçtiği taktirde Başkan'ın her yıl yapacağı soykırımı anma mesajında "Türkiye Cumhuriyeti" yerine "Osmanlı İmparatorluğu" ibaresi kullanılacaktı. Bu önerge de kabul edildi. California Demokrat milletvekili Tom Lantos'un önergesine sıra geldi. Lantos'un önergesinde tasarıdan "Ermeni" kelimelerinin çıkartılması ve tüm soykırımları kınama maddesi eklenmesini öngörüyordu. Lantos konuşmasında "Böylece Türkiye'yi de rencide etmeyiz" dedi. Ancak önerge kabul görmedi.

Türkiye yanlısı konuşmalarıyla dikkat çeken Dan Burton araya girdi ve yeni bir önerge öne sürdü. Yeni önergede "Birçok yeni önerge daha var. Tüm bunları tartışmak için zaman gerekir" deniyordu. Uluslararası İlişkiler Komitesi Başkanı Benjamin Gilman tasarıyı 1 hafta ertelemek zorunda kaldı.

ERTELEMEYİ SAĞLAYAN İSİM
DÜNKÜ oturumda en çok dikkat çeken isim California Demokrat milletvekili Tom Lantos'tu. Amerikan savunma sanayiinin 8 önemli isminin imzaladığı mektubun birer kopyasını tüm milletvekillerine dağıtan Lantos, Türkiye yanlısı bir konuşma yaptı:

Ben de Yahudi soykırımından kurtulmayı başarmıştım. Bu yüzden soykırım konusundaki fikirlerimden kimse şüphe etmesin. Ancak tasarıya karşıyım. Bu tasarı en çok Saddam'a yarar. Ulusal çıkarlarımıza ters. Soykırımla ilgili anma toplantılarına karşı değilim. Ancak tasarının diğer boyutuna oy vermeyin.

Ve oturum sonu... Lantos'un önergesi kabul edilmemişti. Tasarının oylanması için zaman istiyordu. Temsilciler Meclisi Uluslararası İlişkiler Komitesi Başkanı Gilman kabul etmedi. Ancak Lantos'un aklına yasalar geldi ve Gilman'a şöyle seslendi: Bir kararı verebilmek için salonda şu anda yeterli çoğunluk var mı?

Milletvekillerini sayan Gilman, istemeye istemeye tasarıyı erteleme kararı aldı.

KADÜK NE DEMEKTİR?
TASARININ oylanması 1 hafta ertelendi. Gelecek hafta oylama olursa, tasarı Genel Kurul'a gidecek. Ancak Kongre, 15 Ekim'de tatile giriyor. Prosedür yetişmez, o tarihe kadar oylama olmazsa tasarı kadük olacak, yani Kongre'de bir sonraki yılın gündemine alınacak.