Cumhurbaşkanı Sezer'in, kamu bankalarının özelleştirilmesiyle ilgili kararnameyi hükümete iade etmesi Köşk ile Başbakanlık arasında ikinci hukuk tartışmasını başlattı.

KARŞILIKLI AÇIKLAMA
Sezer, kamu bankalarının özelleştirilmesine ilişkin KHK'yı, vergi muafiyeti konusundaki çekinceleri nedeniyle iade etmişti. Sezer, iade gerekçesinde Anayasa'nın 91. maddesine göre vergiye ilişkin düzenlemelerin KHK'larla yapılamayacağını, ayrıca, Anayasa'nın 124'üncü maddesine göre banka genel kurullarının yönetmelik çıkartamayacaklarını belirtmişti.

Başbakanlık'tan yapılan açıklamada ise Sezer'in 611 sayılı "Emniyet mensuplarına yapılacak zorunlu emeklilik ek ödemelerinin damga vergisi hariç hiçbir vergi ve kesintiye tabu tutulmasını" öngören KHK'yı onayladığı hatırlatılarak "Cumhurbaşkanı'nın vergi düzenlemesi öngören iki kararnameden birini onaylayıp, diğerini iaede ederek çelişkiye düştüğü" dile getirilmişti.

Başbakanlığın bu açıklamasına Çankaya Köşkü'nden cevap verilmişti. Açıklamada şu görüşlere yer verilmişti: "Gelir Vergisi Kanunu'nun 23 ve 25'inci maddelerinde sosyal güvenlik kurumlarınca yapılan her türlü ödemeler Gelir Vergisi'nden istisna edildiğinden 611 sayılı KHK'da yer alan, emniyet müdürleri için getirilen emeklilik ek ödemesinden vergi kesilmeyeceğine ilişkin düzenleme vergi istisnasının tekrarı niteliğinde kabul edilerek ilgili KHK onaylanmıştır. Kamu bankalarına ilişkin KHK'da yer alan düzenlemede ise Gelir Vergisi Kanunu'nda bulunmayan bir düzenlemeye yer verildiğinden, ilgili KHK onaylanmamıştır."

İşte, Çankaya'nın iadesinden sonra karşılıklı olarak yapılan bu üç açıklama yeni bir tartışmayı başlattı. Konuya yakın hukukçulara göre bu tartışmada Başbakanlık haklı, Çankaya ise yine çelişkili bir karar verdi. Hukukçuların üzerinde birleştiği görüşler özetle şöyle:

İŞTE SEZER'İN 5 ÇELİŞKİSİ
1-Eğer Anayasa'nın 91'inci maddesi vergiye ilişkin bir konunun KHK ile düzenlenmeyeceğini öngörüyorsa ister Gelir Vergisi, isterse başka bir vergi kanunundaki hükmün tekrarı mahiyetinde olsun vergiye ilişkin hiçbir konunun KHK'la düzenlenmemesi gerekir.

2-Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer Sezer, 611 sayılı KHK'yı "Bir istisnanın tekrarı mahiyetinde olduğu için onayladım" diyor. Oysa 611 sayılı KHK'da tekrar özelliği yoktur. Bu KHK ile getirilen zorunlu emeklilik ek ödemesi 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'na göre ödenen bir tazminat olmadığından, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 23 ve 25'inci maddeleriyle emekli aylıkları için öngörülen istisna bu tazminatı kapsamıyor. Yani, vergi istisnası kapsamında bulunmayan bu tazminatın ödenebilmesi için "Damga Vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz" hükmünün getirilmesi zorunlu. Zaten TSK mensuplarından kadrosuzluk nedeniyle emekliye sevk edilenlere ödenmekte olan kadrosuzluk tazminatı için 926 sayılı TSK Kanunu'nda tazminatın vergilendirilemeyeceği belirtiliyor. Sonuç olarak Cumhurbaşkanı'nın iki kararı birbiriyle çelişiyor.

3-Bundan önce de vergiye ilişkin benzer düzenlemeler içeren Kanun Hükmündeki Kararnameler onaylanıp yürürlüğe girdi. Örneğin 26 Kasım 1999 tarihinde KEY hesaplarının tasfiyesine ilişkin kararnamede "Emlak Bankası tarafından Emlak Konut'a gayrimenkul devirleriyle ilgili işlemler ve Emlak Konut'un GYO'ya dönüşmesine ilişkin işlemler her türlü vergi resim ve harçtan muaftır" ibaresi yer alıyor. Bu işlem yapılmasaydı, Emlak Bankası 40 trilyonluk vergi yükü altında kalıp, bu parayı Hazine'den isteyecekti. Hazine de piyasadan yüzde 100 faizlerle borçlanıp büyük bir yük altına girecekti.

4-1982 yılında yürürlüğe giren KİT kararnamesinde işletmelerin müessese, müesseselerin bağlı ortaklık haline getirilmesine ilişkin işlemler de vergi resim ve harçlardan muaf bırakılmıştı.

5-1987 yılında çıkartılan bir KHK'da da Yüksek Hakimlik Tazminatı Damga Vergisi hariç tüm vergilerden muaf tutulmuştu.