Yurtdışına çıkışta dövizinize el konabilir!..

Tatilini yurtdışında geçirmek isteyenler ya da başka bir nedenle yurtdışına gidecek olanlar! Uçağa binmek için biniş kartınızı alıp polis kontrolünden geçerken, cebinizdeki ya da çantanızdaki dövizlere el konulabilir.

Nedenine gelince, yürürlükteki mevzuata göre, yurtdışına çıkan bir kişi, en fazla 5.000 (beş bin) ABD Doları veya eşiti kadar efektif (yani banknot şeklindeki yabancı ülke parasını) beraberinde yurtdışına çıkarabiliyor. Yıllar önce belirlenen bu sınır, halen aynı tutar olarak yürürlükte.

5.000 doların fazlası
Yolcu beraberinde, 5.000 ABD Doları ya da eşiti kadar başka bir ülke parası (örneğin; sterlin, mark, frank ya da liret) yurtdışına "izinsiz olarak" çıkartılırsa, aşan kısma el konulur. Örneğin, yurtdışına çıkarken beraberinde 20 bin ABD Doları olan bir kişinin, bu durum tespit edildiğinde, 15 bin dolarına el konulur. Teknik deyimle bu 15 bin dolar "müsadere" olunur. Ayrıca, müsadere olunan dövizin "rayiç bedeli" kadar, teşebbüs halinde ise yarısı kadar "ağır para cezası" uygulanır.

Yurtdışına 5.000 ABD Doları'nı aşan dövizin, yolcu beraberinde çıkartılması bazı durumlarda mümkündür. Türkiye'de yerleşik kişilerin, yurtdışında kurdukları büro, temsilcilik, acentalık ile ilgili dövizleri ve yurtdaşındaki mahkeme giderleri gibi, Merkez Bankası'nın I-M Genelgesi'nin 25. maddesinde yer alan "görünmeyen işlemlere ilişkin dövizler", bu giderlerin karşılığı olduğunun ve bankalar ya da özel finans kurumlarından alındığının kanıtlanması koşuluyla, serbestçe yolcu beraberinde yurtdışına çıkarken serbest beraberlerinde götürebilirler.

Havale ve kredi kartı
Bu arada ilginç bir duruma da dikkati çekmek istiyoruz. Yurtdışına "bankalar" ya da "özel finans kurumları" kanalıyla 30 bin dolar havale ederseniz, hiçbir şey olmuyor. Hatta 300 bin dolar da havale edebilirsiniz. Ancak, 50 bin doları ve dövizi aşan transferler, transfer tarihinden itibaren 30 gün içinde T.C. Merkez Bankası'na bildiriliyor. Gerçi bu bilgiler, Merkez Bankası'nca, başka bir kuruma (sorulmadığı takdirde) bildirilmiyor ama yine de çok kişinin, bu bildirimden dahi ürktüğü için, transferlerini 49 biner dolar olarak yaptığı gözlenmektedir.

Yurtdışında kredi kartınızla 30 bin dolar harcamanız mümkün. Ancak, beraberinizde 5.000 doları aşan döviz çıkartamıyorsunuz. Kredi kartı kullanımının yurtdışında son derece yaygın olduğu ve nakit taşımanın da riski gözönüne alındığında, yurtdışına giderken 5.000 doları aşan bir dövizin yolcu beraberinde götürülmeyeceği ortada.

Ancak, her şeye rağmen bu 5.000 dolarlık sınır, günümüz koşullarında düşük kaldığından, hiç değilse 10 bin dolara çıkarılmasında yarar var.