|
|
Sezer dış arenada
Cumhurbaşkanı bugün Fransa ve Rusya, yarın da Almanya ve ABD liderleriyle görüşüyor. Sezer'in dünya siyasetine ilk açılımı, Türkiye'nin 21'inci yüzyılın başında bölgesel güç olarak tescili sayılıyor
Yerel televizyonculuğu ayrı bir boyuta fırlatan New York kanalı NY1, iki gündür her yarım saatte bir New York'ta trafiğe kapatılan caddeleri veriyor. Nedeni, resmi açılışı bugün yapılacak olan Binyıl Zirvesi. Birleşmiş Milletler'in merkezi New York, iki gündür İkibinli yılların başlangıcında 'daha yaşanabilir bir dünya' için düzenlenen zirve için dünyanın 188 ülkesinden akın eden heyetleri ağırlıyor. Bizi JF Kennedy havalimanından şehre getiren taksi şoförü Jamie Brown 'işler açıldı' diyor. Öte yandan New Yorklular, trafikteki karmaşayı binyılın en büyük trafik kaosu olarak adlandırıyorlar. Düzeni sağlamak için 60 bin polis görevli. Kolay değil, tarihte bu kadar devlet başkanının bir araya geldiği hiç görülmemiş.
SEZER'İ TANIYACAKLAR
Cumhurbaşkanı Sezer'in zirve vesilesiyle ikili temasta bulunacağı liderler arasında bazıları öne çıkıyor. Bunlar bugün Fransa Devlet Başkanı Jacques Chirac ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le, yarınsa sabah saatlerinde Almanya Şansölyesi Gerhard Schroeder, öğleden sonra da ABD Başkanı Bill Clinton ile yapılacak görüşmeler.
Öncelikle, Sezer bu liderlerle ilk kez oturup yüz yüze konuşacak. Onlar Türk parlamentosunun çetin arayışlar sonrası Cumhurbaşkanı seçtiği bu sessiz ve titiz hukukçuyu tanıyacaklar, Sezer de daha dört ay önce adım attığı siyaset dünyasının en tepesindeki bu isimleri...
İKİLİ TEMASLAR
İkinci olarak, Sezer'in Zirve boyunca en çok ikili temasta bulunacak liderlerden biri olması gerçeği var. Yukarıdaki isimlerin yanı sıra Sezer'in listesinde Afganistan Cumhurbaşkanı'ndan İsviçre Cumhurbaşkanı'na Azerbaycan Cumhurbaşkanı'ndan İsrail Başbakanı'na dek çeşitlenen görüşmeler var. Dışişleri uzmanları bunu 'Türkiye'nin artık danışılmadan ve onayı alınmadan bölgesel politikaların oluşturulamayacağı' bir konuma gelmesi şeklinde yorumluyorlar.
Yani Sezer'in dünya siyasetine ilk açılımı, Türkiye'nin 21'inci yüzyılın başında bölgesel bir güç olarak tescili sayılıyor.
SEZER'İN öne çıkan dört görüşmesinde gündeme gelecek konularsa şunlar:
* CLINTON: Türkiye-Avrupa ilişkileri çerçevesinde Kıbrıs ve Yunanistan'la ilişkiler, insan hakları ve demokratikleşme; İsrail-Filistin görüşmeleri; Hazar petrol ve gaz kaynakları; Türk-ABD ticari ilişkileri ve savunma ihaleleri.
* PUTİN: Mavi Akım başta olmak üzere enerji projeleri; Kafkaslar'da barış, Çeçenistan ve Dağlık Karabağ sorunları; Orta Asya'da işbirliği imkanları; ticaretin arttırılması; savunma ihaleleri.
DOSYALAR YÜKLÜ
* SCHROEDER: Türkiye-AB ilişkileri, Ankara'nın insan hakları ve demokratikleşme planları; PKK ve irticai örgütlerin Almanya'daki faaliyeti; Almanya'daki Türkler'in eğitim ve entegrasyon sorunları; Türkiye'deki Alman yatırımları.
* CHIRAC: Türkiye-AB ilişkileri, insan hakları ve demokratikleşme planları; Türkiye-Fransa işbirliği ve 'Eylem 2000' planı; Türkiye'deki Fransız yatırımlarının arttırılması; savunma ihaleleri çerçevesinde istihbarat uydusu ve muharebe tankı ihalelerinde gelinen nokta.
Hem Clinton, hem de Putin'le görüşmelerde ele alınacak enerji sorunları, Sezer'in Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, Kazakistan Cumhurbaşkanı Nazarbayev ve Gürcistan Cumhurbaşkanı Şvardnadze ile buluşmalarında da masada olacak. Keza Ortadoğu barışı, İsrail Başbakanı Barak ve Filistin Devlet Başkanı Arafat'la yapılması beklenen görüşmelerin gündeminde. New York Sezer için yalnızca önemli bir açılım değil, aynı zamanda önemli bir deneyime de sahne oluyor.
MURAT YETKİN
|
Copyright © 2000, MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - Tüm hakları saklıdır
|