Fırıncı ve inşaatçıya da KDV iadesi yapılacak

Sadece fırıncıyı ve inşaatçıyı değil, çok sayıda işkolunu ilgilendiren ve bir yılı aşkın süredir beklenen KDV iadesiyle ilgili kararname nihayet çıktı. Kararname ile yapılan belirlemeye göre, 1999 yılında "indirimli orana tabi" işlemlere ilişkin olarak yüklenilen ve indirim yoluyla telafi edilemeyen KDV'nin, 1 milyar TL'yi aşan kısmı, mükellefin talebi halinde iade edilebilecek.

İade nereden kaynaklanıyor?
KDV uygulamasında çoğu imalatçı olan bir grup mükellefin, KDV oranından kaynaklanan önemli bir sorunu var. Bunlar mal alırken yüzde 17 KDV ödeyip alıyor, satarken yüzde 1 KDV oranı uygulayarak satıyorlar. Böyle olunca da, ödedikleri KDV'nin büyük bir kısmını indiremiyorlar. Örneğin;

* Konut inşaa eden bir firma demir, kum, kereste, çimento, cam vs. alırken yüzde 17 KDV ödüyor. 150 metrekarenin altındaki konutu sattığında da yüzde 1 KDV tahsil ediyor.

* Bir gazete, yüzde 8 ile gazete kağıdı alıyor, gazeteyi basıp sattığında KDV tahsilatı yüzde 1.

* Konut yapı kooperatiflerine yapılan inşaatlarda, müteahhit firma yüzde 17 ile mal alıyor, kooperatiften ise yüzde 1 KDV tahsil ediyor.

* Fırıncı elektrik, mazot, nakliye ve genel giderleri için yüzde 17 KDV ödüyor. Ekmek satınca yüzde 1 KDV tahsil ediyor.

* Finansal kiralama şirketine mal satanlar yüksek oranda KDV ödeyerek aldıkları makine, demirbaş ve aracı, düşük oranda KDV tahsil ederek satıyorlar.

Bu durumda olan çok sayıda mükellef, ödediği KDV oranının altında bir oranla satış yaptığı için, indiremediği birikmiş KDV'ler yığılıp gidiyordu. KDV Yasası'nın, konuyla ilgili 29. maddesinin ikinci fıkrasına 4369 Sayılı Yasa ile eklenen bir hükümle, bu konuda özel düzenleme yapıldı. Yapılan düzenlemeye göre; Bakanlar Kurulu'nca indirimli vergi oranına tabi mal ve hizmet teslimi ile ilgili olup, yıl içerisinde indirilemeyen KDV'den Bakanlar Kurulu'nca tespit edilen tutarı aşan KDV iade olunacak.

Şimdi ne olacak?
Bakanlar Kurulu, iadeye esas alınacak KDV'yi 1 milyar lirayı aşan bir tutar olarak belirledi. Şu aşamada, Maliye Bakanlığı'nın iadeye ilişkin usul ve esasları belirlemesi gerekiyor.

Şu andaki gelişme olumlu bir adımdır. Bugüne kadar, düşük oranlı mal ve hizmet tesliminde bulunan mükellefler, yasal hakları olan yıllık KDV iadelerini alamamışlardır (indirimli orana tabi temel gıda maddesi satan mükelleflere 1 Ocak 1999 tarihine kadar KDV iadeleri aylık olarak yapılıyordu). İadeye hak kazanan mükellefler mağdur olmuşlardır. Bundan doğan zararın, tazmini de sözkonusu değildir. Bundan sonraki gelişmeler şöyle olacak;

1-Maliye Bakanlığı'nca iadenin, usul ve esaslarını belirleyen bir genel tebliğ yayımlanacak,

2-Mükelleflerin yıllık KDV iadesi alabilmeleri için, Aralık 1999 ayına ait KDV beyannamesinde, devrolan KDV görünüyor olması gerekecek.

3-İade 1 milyar TL'nin üzeri için sözkonusu olacak. (1 milyar liranın altında kalan indirilemeyen KDV'nin iadesi sözkonusu değil).

Uygulama esasları ve ayrıntıları için Maliye Bakanlığı'nca yapılacak düzenlemeyi beklemek gerekiyor.