Sayıştay'da 33 yıldır süren yangın!..

Sayıştay'ın arşivi kaç gündür yanıyor... Başbakan'ın dahi bizzat giderek izlediği bu yangın, nihayet söndürüldü. Yangının olumsuz sonuçları yakında belli olacak. Bu arada, Sayıştay'da söndürülemeyen ve halen devam eden bir başka yangın daha var. İşin ilginç tarafı, trilyonlarca lira zarar doğuran bu yangın, kimsenin de umurunda değil!..

Bundan tam 33 yıl önce yani 27 Şubat 1967'de, Sayıştay Kanunu'nun 64. maddesinin sonuna bir hüküm eklenmiş. Buna göre, Sayıştay'ın yaptığı denetim ve yargılama sonucu, usulsüz (yani mevzuata aykırı olarak) ödenen devlet parasının geri alınması sırasında, geri alınan paraya bir faiz uygulanıyor. Bu faizin oranı da, geri alınacak paranın yüzde 10'unu aşamıyor. Hayır her yıl için değil, beş yıl için de yüzde 10'u aşamıyor. Örneğin, devletin 10 trilyonluk bir usulsüz ödemesi, beş yıl sonra geri alınırken, yüzde 10'luk sınır nedeniyle en fazla 1 trilyon lira faiz alınabiliyor. Oysa bu 10 trilyon liranın, geriye dönük 5 yıllık faizi 100 trilyon liranın üzerinde. Adam 1 trilyonunu devlete verecek, 99 trilyonu cebe...

Devleti dolandırmanın cazibesi
Yukarıdaki yasa maddesi yürürlüğe girdiği 1967'de, kanuni faiz oranı yüzde 5, enflasyon da yüzde 10 imiş. Daha sonra 19 Aralık 1984'de yüzde 30'a, 1 Ocak 1998'de yüzde 50'ye, 1 Ocak 2000'den itibaren de yüzde 60'a çıkartılmış, enflasyon da almış başını gitmiş. Ancak Sayıştay Kanunu'nda yeralan yüzde 10 olduğu gibi kalmış. Halen de durduğu yerde duruyor. Yani 33 yıldır bu yangın devam ediyor.

Bu arada, iyi niyetli kişiler de cazalandırılıyor. Örneğin, Sayıştay denetçileri ya da saymanlar tarafından yersiz ve fazla bir ödeme saptanırsa, ilgili kişi de parayı kendiliğinden kuzu kuzu iade ederse, ayrıca yıllık yüzde 60 faiz ödüyor. Ancak, ödemeyip yargı yoluna başvurursa, mahkeme sonuçlandığında, davayı kaybetse dahi ödeyeceği faizin toplamı yüzde 10'u aşamıyor.

Sayıştay üyesi Ali Serdar; Yaklaşım Dergisi'nin Şubat 2000, Sayıştay Dergisi'nin ise Ekim-Aralık 1999 sayılarında bu sorunları ayrıntılı olarak açıklamış ve "iyi niyetli ödeme cezalandırılmakta, borcunu yargı konusu ederek ödemeyenler ise ödüllendirilmektedir" yorumunu yapmaktadır ki bu yorum gerçeğin ta kendisidir.

Yangın söndürülmeli
Çeşitli yollarla devletten, usulsüz olarak milyarlarca, trilyonlarca lira para alanlar, devleti dolandıranlar, zimmetine para geçirenler ortaya çıkarıldığında, bu kişiler mahkemeye başvurup, devletin parasını 3-5 yıl sonra hatta 6-7 yıl sonra, toplam yüzde 10 faiziyle ödüyor. Çünkü, 33 yıl önce çıkan yasa, böyle bir sınır koymuş. Aynı kişi mahkemeye gitmeyip ödemeyi kabul ederse, usulsüz ödemeyi her yıl için yüzde 60'la ödüyor. Sayıştay Yasası'nda yeralan bu yüzde 10'luk sınır, kamu vicdanında derin yaralar açıyor. 2000 yılına kadar, vergi ve sigorta primini ödemeyene aylık yüzde 12, yıllık yüzde 144 gecikme zammı uygulanıyordu. 21 Ocak 2000'den itibaren bu oran aylık yüzde 6, yıllık yüzde 72 oldu. Gecikme faizi yıllık yüzde 72, tecil faizi yıllık yüzde 48, yasal faiz yıllık yüzde 60 iken, devleti dolandıranlara uygulanan 5 yıllık faizin yüzde 10 yani yıllık yüzde 2 olması doğru değildir. Aslında burada devlet, yıllık yüzde faiz almıyor aksine veriyor. Dolandırıcıya yıllık yüzde 2 faiz ödeme maliyeti olan bir paranın, yıllık yüzde kaç getiri sağlayabileceğini artık çocuklar bile biliyor...

Yaptığı işe ve devlete saygı duyan, ülkesini seven bir Sayıştay üyesinin de haklı feryadına neden olan ve 33 yıldır süren Sayıştay Kanunu'nun 64. maddesiyle ilgili yangın, artık söndürülmeli ve devleti dolandırmanın faiz cazibesi ortadan kaldırılmalı...