Evet, ekonomide maya tutacak gibi... 12 aylık enflasyonun en az 20-25 puan düşeceği artık kesinleşen bir yılda, bir aksilik olmazsa büyüme oranı da yüksek çıkacak. Hızlı büyümenin ilk işaretini bu yılın ilk çeyreğindeki büyüme oranı verdi. Ocak-Mart dönemindeki yüzde 4.2'lik oran, mevsimlik düzeltmeler yapıldıktan sonra ekonominin 2000'in ilk çeyreğinde, 1999'un son çeyreğine göre yüzde 8.3 gibi çok yüksek bir oranda büyüdüğünü gösteriyordu.

Bugün açıklanacak ikinci çeyrek büyümenin yüzde 2'nin üstünde olması, ilk çeyrekteki büyüme ivmesinin devam ettiğini ortaya koyacak. İkinci çeyrekteki büyüme oranı ilk çeyrekten daha düşük çıkacak. Çünkü geçen yılın Nisan-Haziran döneminde büyüme oranı yüksek çıkmıştı.

Büyüme aritmetiği yılın ikinci yarısında ise çok yüksek büyüme oranlarının gerçekleşmesini sağlayacak. Geçen yılın son 4 ayında, 17 Ağustos depremi nedeniyle üretim, tüketim ve yatırımlar azalmıştı.

Büyüme ivmesinin tekrar kazanılması, ekonominin gelecek yılları için umut verecek. 1994 Krizi sonrasında teröre, komşu ülke ve bölgelerdeki savaşlara, yüksek enflasyona, siyasi istikrarsızlığa rağmen ekonomi üç yıl üst üste hızlı büyümüştü. 2000'deki ivme, anlamsız siyasi polemiklerle kesilmezse en az 4-5 yıl sürebilir.

Büyüme konusunda sık sorulan sorular

1- Büyüme yüzde 5.0-5.5'in altına inebilir mi?

Hayır. Önemli bir aksilik olmadığı takdirde büyüme yüzde 7'yi aşabilir.

2- Ekonomi yayından fırlayan bir ok gibi canlanmadığına göre bu yüksek oran nasıl ortaya çıkabilecek?

Üç aylık bir dönemin GSMH'si önceki yılın aynı dönemi ile karşılaştırılıyor. Geçen yılın üçüncü ve dördüncü çeyreklerinde GSMH, düşük tarımsal üretim ve depremler nedeniyle büyük oranda düşmüştü. Bu yılın ikinci yarısındaki normal bir ekonomik performans bile, çok yüksek büyümenin gerçekleşmesini sağlayacak.

3- Ekonominin geçmişte böyle bir performansa ulaştığı oldu mu?

Evet, hem de çok kez oldu. Ekonomi, 1990'ın ilk çeyreğinde yüzde 11.9, ikinci çeyrekte ise yüzde 14.9'luk büyüme gerçekleştirdi. 1991 durgunluğundan sonra 1992'nin ilk çeyreğinde büyüme oranı yüzde 8.8'di. 1995'in ikinci çeyreğinde yüzde 12.6'lık büyümeye tanık olduk.

4- Neden her işadamı canlanmayı aynı derecede hissetmiyor?

* Küreselleşme fırtınasına karşı gerekli önlemler almayan ve maliyetini düşürüp rekabet gücünü artıramayan işadamı "ebedi kış"tan hiç kurtulamayacak.

* Yeni ekonomiye uyumu bir site açmak sanan, yeniden yapılanamayanlar için durgunluk kalıcı olacak.

* Talepteki farklılaşmaya ayak uyduramayanların da işi zor.10 farklı ürün talep ederken, siz piyasaya 3-4 tür ürün arz ederseniz, ekonomi yüzde 10 büyüse de Pazar payınızın küçülmesine engel olamazsınız.

FARUK TÜRKOĞLU