Aşırı iyimserler ve teknoloji hayranları, internet sayesinde savaşların biteceğini, insanlar arasındaki eşitsizliğin azalacağını iddia ediyorlar. İngiliz The Economist dergisi 'O kadar da emin olmayın' diyor!

ADETA SİHİRLİ DEĞNEK
En büyük iyimserlik ise hiç kuşkusuz bilgisiyar teknolojisi ve internet alanında yaşanıyor. "Siberguru" ya da "internet gurusu" adı verilen "uzmanlar" bu yönde birçok demeç veriyor, yazılar kaleme alıyor: İnternet savaşları önleyecek, kirlenmeyi azaltacak, insanlar arasındaki eşitsizliği en aza düşürecek...

Örneğin ABD'deki Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nden (MIT) "internet peygamberi" Nicholas Negroponte, "İnternet sayesinde çocuklar gelecekte milliyetçilik nedir bilmeyecek" demişti. Çalışma arkadaşı Michael Dertouzos ise şunu iddia etti: "Dijital iletişim araçları bilgisayar destekli barışa yol açacak, çatışmaları azaltacak." Bu sözler şu anlama geliyor: İletişim sayesinde yanlış anlamalar önlenebilir. Taraflar konuşarak anlaşabilir, kavga etmeye gerek kalmaz.

Peki bu söylenenler geçerli mi? Evet, internet iyimserlik uyandıracak kadar yeni bir araç... Ancak bu sözlerin doğru olup olmadığının sağlamasını yapacak kadar da eski...

Bütün o iyimser sözler boşa çıktı çünkü bunları dile getirenler çok basit bir hata yapıyordu: Çatışmaların 'yanlış anlama'dan çıktığını sanıyorlardı. Birbirinin fikir ve duygularını iyi anlayan tarafların çatışmayacağını sanıyorlardı. Ayrıca şunu da görmüyorlardı: Anlaşmayı sağlayan araçlar, nefreti de yaymaya yarıyordu aynı zamanda.

Diğer iddiaların da gayet tartışmalı olduğu ortaya çıkıyordu. İnternet sayesinde doğal kaynaklar daha çok korunacaktı. Örneğin kağıt kullanımı azalacaktı. Halbuki bilgisayarlaşma yüzünden elektrik tüketimi hızla artırmaya başladı.

Ya eşitlik? Zenginle fakir arasındaki dengesizliği internet azaltabiliyor mu? Eşitsizlik, en ileri ülkelerden ABD'nin kendi içinde bile inanılmaz boyutlara ulaşmış durumda. ABD Ticaret Bakanlığı'nın yaptığı bir araştırma yılda 75 bin dolar (yaklaşık 48 milyar lira) ve üstünde kazanan ailelerin internetten yararlanma imkanlarının yoksul ailelere göre 20 kat daha fazla olduğunu ortaya koydu. Bu ve benzeri veriler nedeniyle de Başkan Clinton, zenginlerle yoksullar arasındaki "dijital bölünmüşlük"ten söz etme gereği duydu. Ama internete bağlanmanın ucuz hale gelmesiyle birlikte, eşitsizliğin azalacağını da düşünüyordu Başkan.

'BORSA BENİM NEYİME?'
Peki esas neden "internete bağlanma maliyeti" miydi gerçekten? Hayır! Mesele "bağlanmanın fiyatı" değildi. Fiyatların giderek düşmesine karşın, eşitsizlik sürüyordu. Çünkü yoksullar interneti işlerine yarayacak bir biçimde nasıl kullanacaklarını bilmiyorlardı. Bunun için hem eğitimleri yetersizdi, hem de yaşam koşulları engel oluşturuyordu. Eğitimsiz ve fakir bir kişinin internete bağlamasının ona ya da topluma doğrudan bir faydası yoktu.

Tabii aşırı iyimserlerin hatalarını göstermek, internetin yararsız bir şey olduğu anlamına gelmiyor. Olup bitene daha gerçekçi bakmamıza yol açıyor.

Yeni medya (şimdilik) yaya kaldı
İnternetİn medya ile evlenmesi sonucunda nur topu gibi çocukların doğacağı düşünülüyordu. Doğmamış çocuğa don biçen girişimciler bu alana büyük yatırımlar yaptılar. Sonuçta işe zayıf, hastalıklı, ne kadar yaşayacağı belli olmayan bir çocuk meydana geldi. Örneğin America Online ile Time Warner'ın birleşmesinden dev sonuçlar bekleniyordu. Grubun İnteraktiv Yatırımlar Bölümü Başkanı Ted Leonsis, "Dijital eğlence şu ana kadar fos çıktı" diyor. Bu yatırımların önündeki en büyük engel ise yazı ve metin aktarmada gayet iyi olan internetin iş videoya geldiğinde yaya kalması.