8 Eylül 1999 tarihinden sonra ilk defa sigortalı olanlar:
Kadınlar: Bu tarihten sonra ilk defa sigortalı olacak kadınlar için emeklilik yaşı 58 olarak tespit edilmiştir. Diğer bir ifadeyle, bu tarihten sonra işe başlayan kadınlar, 58 yaşını doldurmadan emeklilik aylığına hak kazanamayacaklardır.

Erkekler: 8 Eylül 1999 tarihinden sonra ilk defa sigortalı olacak erkekler içinse emeklilik yaşı 60 olarak tespit edilmiştir. Bu tarihten sonra işe başlayan erkekler, 60 yaşını doldurmadan emeklilik aylığına hak kazanamayacaklardır.

58 yaşını dolduran kadınlarla 60 yaşını dolduran erkekler, 7 bin gün prim ödemiş olmak kaydıyla emekliliğe hak kazanabileceklerdir. 58 yaşını dolduran kadınlarla 60 yaşını dolduran erkekler, 25 yıldan beri sigortalı olmak ve 4500 gün prim ödemiş olmak kaydıyla da emekli olabileceklerdir.

8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olanlar: 8 Eylül 1999 tarihi itibariyle sigortalı olanların emekliliğe hak kazanması şartları, sigortalıların bu tarih itibariyle kaç yıllık sigortalı olduklarına bağlı olarak değişmektedir.

Sigortalılık süresi 18 yıl ve daha fazla olan kadınlar: 8 Eylül 1999 tarihi itibariyle sigortalılık süresi 18 yıl ve daha fazla olan kadınlar eski hükümlere göre emekliliğe hak kazanacaklardır. Bu durumda olan kadınlar, 50 yaşını doldurdukları tarihte; en az 5 bin gün prim ödemiş olmak veya 25 yıldır sigortalı olup, en az 3 bin 600 gün prim ödemiş olmak kaydıyla emekliliğe hak kazanabileceklerdir. 50 yaşını doldurmamış olmakla birlikte, 20 yıldan beri sigortalı olan ve en az 5 bin gün prim ödemiş olan kadınlar da emekli olmaya hak kazanabileceklerdir.

Sigortalılık süresi 23 yıl ve daha fazla olan erkekler: 8 Eylül 1999 tarihi itibariyle sigortalılık süresi 23 yıl ve daha fazla olan erkekler de, eski hükümlere göre emekliliğe hak kazanacaklardır. Bu durumda olan erkekler, 55 yaşını doldurdukları tarihte; en az 5 bin gün prim ödemiş olmak veya 25 yıldır sigortalı olup, en az 3 bin 600 gün prim ödemiş olmak kaydıyla emekliliğe hak kazanabileceklerdir. 55 yaşını doldurmamış olmakla birlikte, 25 yıldan beri sigortalı olan ve en az 5000 gün prim ödemiş olan erkekler de emekli olmaya hak kazanabileceklerdir.

Sigortalılık süresi 18 yıldan kısa olan kadınlarla 23 yıldan kısa olan erkekler: Tablo, 8 Eylül 1999 tarihi itibarıyla sigortalılık süresi 18 yıldan kısa olan kadınlarla, aynı tarih itibarıyla sigortalılık süresi 23 yıldan kısa olan erkeklerin emekli olmaları için aranacak şartları göstermektedir. Tablodan da görüleceği üzere, emeklilik için aranacak yaş haddi ile prim ödeme gün sayısı, sigortalılık sürelerine bağlı olarak değişmektedir.

Örnek; İlk defa 15 Ağustos 1985 yılında sigortalı olan 1965 doğumlu Fatma Hanım, 8 Eylül 1999 tarihi itibariyle sigortalılıkta 14 yılını doldurmuş olacaktır. Fatma Hanım 47 yaşını doldurduğunda, yani 15 Ağustos 2012 tarihinde, o gün itibarıyla en az 5 bin 150 gün prim ödemiş olmak kaydıyla emekli olabilecektir. 20 yıllık sigortalılık süresi 2005 yılında dolacak olmakla birlikte emeklilik için bütün şartlar birlikte arandığından, 47 yaş ve 5 bin 150 gün prim ödeme şartları gerçekleşene kadar Fatma Hanım emekliliğe hak kazanamayacaktır.

Örnek; 27 Mart 1953 doğumlu, 1 Kasım 1977 tarihinde ilk defa sigortalı olmuş Mehmet Bey, 8 Eylül 1999 tarihi itibariyle sigortalılıkta 21 yılını doldurmuş olacaktır. Mehbet Bey'in emekli olabilmesi için 48 yaşını bitirmesi, sigortalılıkta 25 yılını tamamlaması ve en az 5 bin gün prim ödemiş olması gerekmektedir.

Mehmet Bey 27 Mart 2001 tarihinde 48 yaşını bitirmiş olacağına rağmen, bu tarih itibariyle sigortalılıkta henüz 25 yılını doldurmamış olacağından bu tarihte emekli olamayacaktır. Mehmet Bey 25 yıllık sigortalılık süresini 1 Kasım 2002 tarihinde tamamlayacağından, 5 bin gün prim ödeme şartını da karşılamış olması şartıyla bu tarih itibarıyla emekliliğe hak kazanacaktır.

Sigortalılık süresinin hesabında ilk defa sigortalı olanan tarih esas alınmaktadır. Sigortalılığın belirli dönemlerde kesintiye uğramış olması, sigortalılık süresinin hesabını etkilememektedir. Ancak, 18 yaşından önce sigortalı olmuş kişilerin sigortalılık süresi 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış sayılacaktır.

Sigortalılığa geç başlamış kişilerin durumu: 4447 sayılı Kanun, sigortalılığa geç başlamış kişilerin de durumunu gözeterek, Kanunun yayımlandığı tarih itibariyle 50 yaşını tamamlamış kadın ve 55 yaşını tamamlamış erkekler için de özel düzenlemeler yapmıştır. Buna göre aşağıdaki tablodan bağımsız olarak, 8 Eylül 1999 tarihi itibariyle 15 yıllık sigortalılık süresini ve 50 yaşını doldurmuş bulunan kadınlara, 3600 gün prim ödemiş olmaları kaydıyla emeklilik aylığı bağlanabilecektir. Aynı tarih itibariyle 15 yıllık sigortalılık süresini ve 55 yaşını doldurmuş bulunan erkeklere de, 3 bin 600 gün prim ödemiş olmaları kaydıyla emeklilik aylığı bağlanabilecektir.

8 Eylül 1999 tarihinde bu şartların hepsini birden karşılamayan kişiler ise 15 yıllık sigortalılık süresini tamamladıkları, 3 bin 600 gün prim ödeme şartını yerine getirdikleri, kadınlar 52, erkekler ise 56 yaşını doldurdukları takdirde emeklilik aylığına hak kazanabileceklerdir.

Emeklilik yönünden özel durumda olanlar: Maden işyerlerinin yeraltı işlerinde çalışanlar, malül sayılmayı gerektirecek durumda olanlar, sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlananlar ve erken yaşlananlar için emeklilik aylığına hak kazanmaları şartları ayrıca belirlenmiştir. Bu durumda olan kişilerin emeklilik aylığına ne şekilde hak kazanacaklarının belirlenmesinde bu yazımızdaki bilgiler esas alınmamalıdır.

ŞABAN ERDİKLER