TÜRK ŞİRKETLERİN DURUMU
Çalışmaya katılan Türk şirketleri, satınalma fonksiyonunun üst yönetim tarafından açık bir değer katma aracı olarak gördüklerini açıkladılar. Bu yaklaşım, satınalmanın organizasyondaki konumuna yansıdığı ve Türk şirketlerinin bu açıdan ortalamanın üzerinde olduğu ortaya çıktı. Ancak Türk şirketlerin, satınalma yoluyla sağlanabilecek değerlerin farkında olmakla birlikte uygulamada sıkıntı yaşadıkları ortaya çıktı. Bu nedenle, stratejik satınalma süreci, tedarikçi yönetimi, satınalma bilgisi yönetimi gibi konularda ortalamanın altında değerlendirildi.

AEP'nin araştırması, yeni ekonomik düzende satınalma fonksiyonunun ve taderikçilerin, şirket başarısında üstlendiği rolü ortaya koydu. Araştırmaya göre satınalmada lider şirketler, tedarikçi tabanını yeni ürün geliştirme ve yeni pazarlara girişte rekabet avantajı olarak kullanıyor. Takip eden şirketler ise satınalmanın ana fonksiyonunu, 'maliyetleri düşürme' olarak görmeye devam ediyorlar.

LİDER ŞİRKETLER NEREDE?
Araştırmada şirketlerin, herhangi bir konudaki 'en iyi uygulama'ya ne kadar yaklaştıkları ve aynı zamanda bu uygulamanın şirket başarısına maliyetlerin düşürülmesi, hizmet ve kalitede artış gibi ölçülebilir katkısı da değerlendirildi.

Dünya çapında satınalmada lider şirketler tedarikçilerini, yeni ürün geliştirme ve yeni pazarlara giriş gibi konularda stratejik avantaj olarak yakalamaya çalışırken, liderleri geriden izleyen şirketler, satınalmanın ana fonksiyonunu, 'maliyetleri düşürmek' olarak görmeye devam ediyor. Rapora göre 'outsourcing', şirketlerin gündeminde önemli yer tutmakta ve dışarıdan alınan mal ve hizmetlerin toplam gelirdeki oranını artıyor. Yeni tedarik düzeninde satınalma fonksiyonu, operasyonel modellerden, maliyetleri kontrol altında tutarken, yeni ürünleri ve yeni pazarlara girişi hedefleyen değer katma modellerine doğru yöneliyor.

* Satınalmanın günümüzde şirketlerin başarısındaki rolü ve konumu hakkındaki anlayışı geliştirmek.

* Tüm endüstrilerdeki 'en iyi uygulamayı' şirketlerin ne oranda gerçekleştirdiklerini belirlemek.

* Satınalma konusundaki gelecekteki gelişmeleri ve trendleri tahmin etmek.

Outsourcing artacak
* Katılımcı şirketler, internet üzerinden yapılan toplam satınalma hacminin 1998'den 2001 yılına kadar bin kat artacağırı tahmin ediyor. Yine 2001 yılında, dış alımların yaklaşık yüzde 25'inin internet üzerinden gerçekleştirilmesi bekleniyor. Bu oran bugünkü yüzde 2 ile karşılaştırıldığında beklenenin oldukça üzerinde.

*Şirketler, satınalma personelinin sayısını, önümüzdeki iki yıl içinde yaklaşık olarak yüzde 25 oranında düşürmeyi ve operasyonel verimliliği artırmayı planlıyor.

* Toplam 520 milyar dolar satınalma hacmine sahip katılımcı 162 şirket, tedarikçi sayısını ortalama olarak yüzde 25 oraenında düşürmeyi planlıyor.

* Günlük satınalma faaliyetlerini şirket dışına aktaran (outsourcing) kuruluşların sayısının 2001'de, bugünkü oranın iki katına çıkarak yüzde 37'ye ulaşması bekleniyor.