Trafikte umuda yürümek...

Bir kimse ruhsatsız silah taşırken yakalansa, silaha el konur, mahkemeye gönderilir ve yargılanır. Hapse mahkum olur, korkulan adam haline gelir.

Aynı kişi ruhsatsız araba kullanırken yakalanırsa dört milyon lira ceza öder. Ruhsatsız araba ile yoluna devam eder. Üstelik itibar görür...

Kafa bu olunca trafikte sorun çözülmez. Çünkü Türkiye'de ruhsatsız araba kullanmanın, ruhsatsız silah taşımaktan daha tehlikeli olduğu henüz fark edilmemiştir.

***

Çok kapsamlı ve çok tutarsız bir sorunun çözümü için çok anlamlı ve çok tutarlı öneriler geliştirilebileceğine ihtimal verebilir misiniz?

Teorik olarak evet; pratik olarak hayır...

Önceki gün böyle bir ihtimalin gerçekleşebileceğine şahit olduk. İstanbul Milletvekili Ahmet Tan başkanlığındaki TBMM Trafik Sorunlarını Araştırma Komisyonu, Yıldız Sarayı'ndaki çalışmalarına katılmak üzere geniş bir uzman kadrosu davet etmişti.

Trafik Komisyonu daha önce Ankara, Diyarbakır, Antalya'da altmış ilin trafik yetkililerini ve trafik konusuyla ilgili sorumluları tartışmıştı. Önceki gün yirmi ilin sorumlu ve yetkililerini dinlemek üzere İstanbul çalışmalarını sürdürdü.

Bu çalışmaların bir bölümünü izledim. İki konuşmacının sorunlara yaklaşımını ve değerlendirmesini çok ilgi çekici buldum. Birincisi televizyonlardan tanıdığımız trafik uzmanı Demir Bükey, diğeri İstanbul Milli Eğitim Müdürü Ömer Balıbay idi.

***

Bir gerçek ortaya çıktı ki, Türkiye'nin en önemli rant kaynaklarından birisi trafiktir. Gümüşhane Millitvekili Bedri Yaşar'ın deyimi ile "trafiğin (t)sine dokunduğunuzda ortaya trilyonluk rantlar çıkıyor..."

Ömer Balıbay'ın verdiği rakamlara göre, İstanbul ilinde her gün 10 bin minibüs ile 200 bin öğrenci taşınmaktadır. Sabah akşam dikkate alındığında günde 400 bin öğrenci trafikte her an tehlikeye maruzdur.

400 bin öğrenci demek, beş kez Tekirdağ ilindeki nüfusu İstanbul yollarında dolaştırmak demektir. Bu kadar ağır sorumluluk taşıyan bir hizmetin ihale sistemi Türkiye'de okul müdürlerinin kişisel tercihlerine bırakılmıştır. Esnaf ve Sanatkarlar Odası ile Ticaret Odası taşıyıcı araçlar konusunda kıyasıya savaş içindedir.

Okula öğrenci taşıyan araçların sürücülerinin mesleki maharet ve tavırları ile ilgili tespitleri Demir Bükey'in ağzından dinlemenizi isterdim.

***

Uzun süredir trafik konusu inceleyen komisyon üyelerinin konunun uzmanlarına yönelttikleri sorular karşısında trafik meselesinin en geniş kapsamıyla ele alındığını gördüm. Bingöl Milletvekili Hüsamettin Korkutata, Antalya Milletvekili Kemal Çelik, Kayseri Milletvekili Sevgi Esen, Aydın Milletvekili Bekir Ongun, Konya Milletvekili Rıza Güneri, İstanbul Milletvekili Cahit Yazıcı işi omurgasından yakalayan sorularla Trafik konusu irdelediler.

Gelelim işin can alıcı noktasına...

Bu komisyon çalışmasının bir mükemmel rapora dönüşeceğini ve çok yararlı öneriler getireceğine eminim. Ama bu raporla nasıl bir sonuca varılacağını doğrusu kestiremiyorum.

Türkiye'de rantın bu kadar yüksek olduğu bir alanda kim elindeki yetkinin başkasına devrine müsaade edecektir?

Trafik meselesi genel emniyet hizmetleri dışına çıkarılabilir mi? Açıkçası trafik yönetimi polisten alınabilir mi? Özel Trafik Müfettişliği (fahri trafik müfettişliği değil) kurulabilir mi?

Trafik denetimi (araçları durdurarak belge ve donanım kontrolü şekilde trafiği tıkayan yöntemle değil), trafik akışını bozmayacak şekilde elektronik yöntemle yapılabilir mi?

Trafik denetimi özelleştirilebilir mi?

Türkiye'de mali denetim maliye müfettişleri ile hesap uzmanlarının elindeydi. Dünya uygulamasında alınan ilham ile yeminli mali müşavirlik sistemine devredildi ve önemli kolaylık sağlandı.

Birkaç ay önce inşaat kontrol hizmetleri özelleştirildi.

Trafikte bunu yapmamak için nasıl bir mazeret ileri sürülebilir?

***

Trafik Komisyonu çalışmaları şimdilik bir ümit, bir ışık...

Umuda yürümek güzel şeydir.