Vadeli mevduatlarda, geçici vergi şaşkınlığı!..

Sıcakların iyice tepemize çıktığı şu günlerde, vadeli mevduatlardaki geçici verginin de sırası mı diye soracağınızı tahmin ediyorum ama, 15 Ağustos 2000 tarihine kadar da, geçici vergi beyannamesi verilmesi gerekiyor. 30 Haziran 2000 itibariyle, vadeli mevduat hesabı olan işletmeler için bu konu son derece önemli.

Tebliğ vergisine durdurma
İsterseniz, önce konuyu hatırlatalım. Yasada açık olarak yeralmadığı halde, Maliye Bakanlığı 6 Şubat 2000 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 67 Sayılı Kurumlar Vergisi Genel Tebliği ile "vadeli mevduat hesaplarını" değerleme kapsamına aldı.

Tebliğ ile yapılan düzenleme sonucu, vadeli mevduat hesaplarının, dönem sonu itibariyle "elde edilmeyen" faizi hesaplanıp, ticari kazancın belirlenmesinde, "gelir olarak" gözönüne alınması istenildi.

Tebliğ yayınlandıktan hemen sonra bu köşede, böyle bir düzenlemenin hukuken mümkün olmadığını, Anayasa'nın 73. maddesi uyarınca, vergi, resim ve harcın ancak kanunla alınabileceğini, belirterek, tebliğ ile alınmak istenilen verginin hukukun üstünlüğü ilkesine aykırı olacağını belirtmiştik.

Nitekim Danıştay 4. Dairesi de, tebliği "vadeli mevduatlardaki değerleme" bölümü hakkında, 29 Mayıs 2000 tarihinde oybirliğiyle "yürütmeyi durdurma" kararı verdi. Maliye Bakanlığı bu karara, Danıştay Vergi Daireleri Genel Kurulu'na başvurarak itiraz etti.

Dava Daireleri Genel Kurulu'nda, 07.7.2000 Tarih ve Y.D. itiraz No. 2000/27 sayılı kararı ile Maliye Bakanlığı itirazını "oybirliğiyle" reddetti.

Şimdi ne olacak?
Danıştay 4. Dairesi, vadeli mevduatlardan tebliğ ile alınmak istenen vergi konusunda, oybirliğiyle, yürütmeyi durdurma kararı verdi. Maliye karara itiraz etti, Danıştay Vergi Dava Daireleri 15'e karşı sıfır oyla, Maliye'nin itirazını, 7 Temmuz 2000'de reddetti.

Bu iki karardan da, vadeli mevduatların vadesi dolmadan, faiz geliri elde edilmiş sayılmayacağı anlaşılıyor.

Ancak, olaya hukuki açıdan baktığınızda, Danıştay 4. Dairesi kararının, nihai karar olmayıp, yürütmeyi durdurma kararı olduğu, Danıştay'ın nihai kararı ile tebliğin "iptal edileceği" dolayısıyla, nihai karar verilinceye kadar, tebliğin hukuken yürürlükte olduğu sonucu ortaya çıkıyor.

Özetle 15 Ağustos'ta verilecek beyannamede, yine kafalar karışacak. Gerçi Danıştay 4. Dairesi'nin bu konuda 5'e karşı sıfır, Dava Dairelerinin ise 15'e karşı sıfır oyla verdiği kararlar, nihai kararında aynı yönde olacağını gösteriyor.

Ama, yine de aynı dairenin nihai kararı ile olay hukuki anlamda netleşiyor.

Bu aşamada, Maliye-Mükellef ilişkilerini de düşünerek, Maliye'nin "tebliğ ile vergi alma hatasını" kabullenmesi, olayı kısa yoldan çözecektir. Aksi halde, mükellefler ya vadeli mevduatları beyan dışı tutacaklar ya da beyannamelerini ihtirazi kayıtla verip, yürütmeyi durdurma talebiyle dava açacaklar.

Herhalde, hatalı tebliğler nedeniyle, bu yıl "dava açma rekoru" kırılacak!..