PİYASA NE DİYECEK?
İki ihale arasındaki faiz farkı, piyasanın band uygulamasına geçildiğinde neler olabileceği yönündeki beklentisini ortaya koyacak. Başta Merkez Bankası olmak üzere tüm ekonomi yönetimi ve piyasa için bir deney ihalesi gibi olacak.

Merkez Bankası 1 Temmuz 2001'den itibaren para programını değiştirecek. Enflasyonla mücadele programının ilk 18 ayında gün gün 1 yıl ileriye yönelik olarak döviz kurlarını açıklayan Merkez Bankası, ikinci 18 aylık dönemde dövizin bir band içinde dalgalanmasına izin verecek. Yani dövizdeki yönlendirmesi sona erecek.

Döviz bandı Temmuz-Aralık 2001 arasında yüzde 7,5'luk bir genişlikte dalgalanacak. Belirlenen ortalama değerin yüzde 3,25 altına veya üstüne çıkılmasına izin verilecek. Bu aşıldığı zaman Merkez Bankası faiz silahını çekecek.

Band aralığı, Haziran 2002 sonuna kadar yüzde 15'e, Aralık 2002 sonuna kadar da yüzde 22,5'e genişleyecek.

AÇILIŞ HAZİNE'YLE
Piyasa henüz vadeli döviz veya TL işlemlerinde bu ikinci 18 aylık döneme adım atmış değil. Hazine ihalesiyle birlikte "açılış" yapılacak".

İhale ile sonucu alınacak en önemli deney konusu şu: Son zamanlarda sık sık gündeme gelen "cari açıktaki artış tehlikeli" şeklindeki yorumlar fazla destek bulmasa da bir endişe yaratıyor. Açığın kontrolden çıkması, dövize talep yaratacağı için bandın üst tarafına doğru hızlı bir çıkış yaşanabileceğinden korku duyuluyor. Bu da TL'nin döviz karşısında banda geçildiği ilk gün yüzde 3,25'lik bir devalüasyon olabileceği endişesini ortaya çıkarıyor.

İşte Merkez Bankası 22 Ağustos'ta piyasanın bu tartışmaya ne kadar prim verdiğini öğrenecek.

SON BÜYÜK İTFANIN PROFİLİ

Dövize talep bekleniyor
AĞustos'ta yapılacak 4.2 katrilyonluk borçlanmaya karşılık, piyasadan çekilecek tutar 1.7 ile 2.2 katrilyon lira aralığında. Merkez Bankası da itfa ile yeni borçlanma miktarı arasındaki tutarın adres bulmasında "kolaylık" sağlayacak. Bonolar halen dolar bazında yıllık yüzde 15 civarında reel getiri sağlıyor. Bu nedenle yeni ihalelere talep gelecek. Bir kısım yerli ve yabancı yatırımcının dövize talep göstermesi bekleniyor. Merkez Bankası satacağı döviz karşılığında TL'yi sterilize etmiş olacak. Yabancıların elinde itfanın yüzde 25-30'luk kısmını tuttuğu tahmin ediliyor. Paranın bir kısmı döviz karşılığı piyasadan çekilirken, büyük kısmı da Merkez Bankası'nın açık piyasa işlemlerinden verdiği paranın azaltılmasıyla sistemden sterilize olacak.

Dolar bazında yüzde 41
Hazİne 23 Ağustos itfasıyla birlikte geçen yıldan gelen yüksek faizli borçlanmalarını da neredeyse tamamlıyor. 1999'un Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında 3 kez aynı tarihe açılan
ihaleler sonucu Hazine toplam 4,2 katrilyon civarında para ödeyecek.
Bunun sadece 2 katrilyonluk kısmı anapara. Gerisini ise faiz yükü oluşturuyor. Üç ihalede de dönem faizi yüzde 100'ün üzerinde. Dolayısıyla faizin miktarı anaparayı geçiyor.

Aynı süre içinde TL'nin dolara karşı değer kaybı yüzde 50-55 aralığında.
Dolar bazında reel getiri de ilk ihalede yüzde 55, ikinci ve üçüncü ihalelerde yüzde 35 civarında olacak. Bonodan alınan ek vergi dolar bazında getiriyi ancak yüzde 23 ile 41 aralığına indirecek.

3 ayrı tarihte satıldı

Satış	Dönem	Dolar bazında getiri (%)
tarihi	faizi (%)	Vergi öncesi	Vergi sonrası
16.06.1999	139,18	54,52	41,04
21.07.1999	103,30	34,44	22,71
04.08.1999	103,30	35,11	23,33

NADİN TAŞCIOĞLU