Alışkanlıkları Bırakın
Maliye yetkilileri, Başbakan Bülent Ecevit imzası ile yayımlanan 2001 yılı Bütçe çağrısında, yüzde 15 enflasyon hedefine göre ödenek planlaması yapılmasının istendiğini hatırlattılar ve şu değerlendirmeyi yaptılar: "İlk veriler, eski alışkanlıkların sürdüğünü, kuruluşların ödenek taleplerini hedef enflasyona göre şekillendirmediklerini gösteriyor. 'Biz yüksek ödenek isteyelim de gerisi hükümetin işi' yaklaşımı ağır basıyor. Oysa, Türkiye, son yıllarda ilk kez bir önceki yılın ödenek miktarına eşit ya da çok az fazlasında bağlanan bir bütçe yapacak.

2000 yılında sağlanan yaklaşık 7 katrilyon liralık faiz tasarrufu, enflasyon oranının indirileceği nokta dikkate alındığında bütçe önceki yıllardaki gibi büyümeyecek. Artık yeni bir dönem başlıyor."

Maliye Bakanlığı verileri, 1990/2000 döneminde bütçe ödeneklerindeki artışların istikrarsız bir grafik çizdiğini, bütçe açığına paralel giden yüksek enflasyon sorunu yaşandığını ortaya koyuyor. 1990-95yılları arasında bütçe ödenekleri yüzde 58-161 arasında değişen oranlarda artış gösterdi.

Katlanarak arttı
1995'te 1.3 katrilyon lira olan bütçe, 1996'da yüzde 163.7 artışla 3.5 katrilyon lira oldu. 1997'de bir önceki yıla göre yüzde 78.2 artışla 6.2 katrilyon oldu. 1998'de yüzde 136.4 oranında genişleyen bütçe 14.7 katrilyon lirada bağlandı. 1999'da 27.1 katrilyon lira olan bütçe önceki yıla göre ödenek bazında yüzde 83.5 genişledi. 1999'da 27.1 katrilyon lira olan bütçe ödenek bazında yüzde 83.5 genişledi. 2000 yılı için öngörülen 47 katrilyon liralık bütçe ise yüzde 73 büyüdü.

Yıllar itibariyle Türkiye bütçesi

Yıllar	Bütçe	Artış
	büyüklüğü	oranı
	(katrilyon)
1995	1330,9	62,5
1996	3510,9	143,7
1997	8254,9	78,2
1998	14789,4	136,4
1999	27143,4	83,5
2000	46968,0	73,0
2001	50250,0	7,0

Dönüm noktası olacak
Bütçe tarihi açısından 2001 yılı dönüm noktası olacak. 2001 Bütçesi'nin 47 ile 50 katrilyon lira arasında tutulması gerekiyor. Bu durumda bir önceki yıla göre ödenek artışı yüzde 1 ile 7 aralığında kalacak. 2000 yılında faiz ödemelerinden sağlanacak 7 katrilyon lira tasarruf, bütçe daralmasının kaynağını oluşturacak. Bütçe, harcama kısıcı önlemlerle de desteklenecek. Çalışanlara vergi iadesinin kaldırılıp özel indirim tutarının arttırılması, geçici işçi sayısının azaltılması, KİT'lerde hizmet süresi dolan personelin emekliliğe sevkedilmesi, savunma araçlı diğer cari giderlerde indirim sağlanması, yılı içinde bitirilemeyecek yatırımlara ödenek tahsisinin ertelenmesi, bütçe dışı fonların tasfiyesi, kamu yatırım stokuna yeni proje dahil edilmemesi, sosyal güvenlik kuruluşlarına yapılacak transferlerin azaltılması, Hazine garantilerinin sınırlanması, Eylül ayında tartışılacak önlemler arasında yer alacak. 2001 yılında personel giderlerini 11 katrilyon 650 trilyon lira yatırımların ödeneklerinin 4.2 katrilyon lira, diğer cari giderlerin 5.5 katrilyon lira, fon ödeneklerinin 2.2 katrilyon lira, diğer transfer ödeneklerinin ise 7.2 katrilyon lira düzeyinde olması bekleniyor.

Açık 7 katrilyon azalacak
Hazine Müsteşarı Selçuk Demiralp, 50 katrilyon liranın biraz üzerinde olacağı tahmin edilen 2001 bütçesinde, faiz ödemelerinin bu yıla göre 7 katrilyon lira azalacağını söyledi.

2000 yılı bütçesinin 47 katrilyon lira, borç faizlerinin de 21 katrilyon lira olduğunu hatırlatan Demiralp, 2001 yılında faiz ödemeleriyle ilgili, bütçede iç ve dış borç için öngörülen tutarın 14-15 katrilyon lira olacağını belirtti. Bu rakamın 2000 yılında 21 katrilyon lira olduğunu belirten Demiralp, bu bağlamda bütçe açığının 7 katrilyon lira azalacağını ifade etti. Demiralp, 2001 yılında konsolide bütçede harcamaların, 2000 program rakamlarına göre "reel olarak" benzer bir yapıda olacağını da bildirdi. İlk dört aya bakıldığında cari işlemler açığında önemli gelişmelerin olduğunun görüleceğini anlatan Demiralp, şöyle konuştu: "Ama Mayıs'tan başlamak üzere, turizm gelirlerinde bir artış olacağından, cari açıkta bir daralma olacağı hesaplanmaktadır. Haziran ayının KDV`sine bakılacak olursa, artış oranından bir düşüş olduğu görülmektedir. "