S A B A H O N L I N E 24.07.2000

Şu an 24 Temmuz 2000 - Pazartesi tarihli sabah.com.tr'yi okumaktasınız.
Bugüne ait sabah.com.tr içeriği için tıklayın »

kapat

24.07.2000

Anasayfa

Win-Turkce US-Ascii

© Copyright 2000
MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş.

Borsa bir maratondur nefesinizi tutacaksınız
İMKB Başkanı Osman Birsen, küçük yatırımcıları uyardı: Borsalarda milyonlarca oyuncu yok ama milyonlarca yatırımcı var. Borsa bir maratondur nefes tutmayı bilmek gerekir" dedi

İMKB Başkanı Osman Birsen, "Borsalarda milyonlarca oyuncu yok, ama milyonlarca yatırımcı var" diyerek, hisse senedine yatırımın uzun vadeli bir iş olduğunu, tıpkı bir maraton gibi zaman zaman nefesin tutulması gerektiğini vurguladı. Yatırımcıların olgunlaşmaya başladığını, artık panik satışlar yapmadıklarını belirten Birsen, sorularımızı yanıtladı.

* Borsada büyük patlamanın ardından bir düşüş yaşandı. Bu durumu nasıl yorumluyorsunuz?

Analizi yaparken başlangıç noktasını iyi görmek gerekir. 1999 yılının son aylarından itibaren özellikle faiz düşüşüşüne karşı, pozisyonlarda bazı değişiklikler oldu. Mevduattan kısmen hisse senedi piyasasına yönelmeler oldu. Bu, yeni yatırımcı kazanmamızı sağlayan bir hareketti. Fakat çok dar bir takvim içine sığdı. Arzın çok esnek olmadığı ve piyasaya girişlerin sınırlı kaldığı bir döneme rastladı. Bu talep artışı, endekse artış olarak yansıdı. Daha sonra bu yapı hızlı hareketten daha az değerlenen kağıtlara doğru bir yayılmaya döndü. Çekici güç olan bazı hisse senedi değerleri azaldı, fakat daha çok hisse senedinde değer artışı olarak yayıldı. Birçok hisse senedinde artış olmasına karşın endeks olarak paralel hareketin olduğu dönemi ifade etti.

* Düşüşe yolaçan etken ne sizce?

Son zamanlarda Merkez Bankası'nın para politikası borsanın yönünü aşağıya çevirdi. Bu dönem aynı zamanda mevsimsel ortalamalar olarak en düşük hacimlerin olduğu dönem. Gerek siyasi gerekse nispi olarak piyasadaki bekleyişler, eskisine oranla iyimserlikte gerileme yarattı.

* Küçük yatırımcının düşüş sırasındaki tavrını nasıl değerlendiriyorsunuz?

Bütün bunları gördükten sonra özellikle endeks üzerine konu olan dönemlere baktığımız zaman bir özellik daha dikkati çekiyor. İşlem hacminde bir düşüş gördük. Bunun da değerlendirilmesi lazım. Düşük hacim, hisse senetleri ile ilgili olarak yatırımcıların düşüş eğiliminde eskisi gibi panik olmadıklarını, daha çok kendi portföylerini korumak gibi bir tutum takındıklarını gösteriyor. Bu bir olgunluğa işarettir. Borsa çok büyümesine karşın, gençliğini koruyor. Artık küçük yatırımcının düşüşten kısa vadeler içinde kendi portföylerini farklı düzenleyecek kadar etkilenmediğini görüyoruz. Bu da güvenin göstergesi. İnanıyoruz ki, piyasanın volatilitesi gelecekte iki nedenden dolayı azalacaktır. Birincisi; enflasyon, ekonomik istikrarsızlık gibi ana unsurlarda bizim lehimize gelişme vardır. Bu daha da gelişecektir. İkincisi de piyasanın derinleşmesidir.

* Bu derinlik nasıl sağlanacak?

Hisse senedi sayısı artıyor. 500 milyon doların üzerinde piyasa değeri olan 45 tane hisse senedi var. Birçok gelişen piyasaya baktığımız zaman, bu ciddi bir büyüklüğü ifade eder. Ama biz hala yolun başında olduğumuzu ifade ediyoruz. Halka açıklık oranlarında artış görüyoruz. Böyle baktığımızda piyasanın volatilitesinin azalarak daha dengeli bir fiyatlandırmaya doğru gidiyor.

* Halka arzlarla ekonomiye ne kadar kaynak yaratıldı?

2000'deki halka arzlar, 5.6 milyar dolar kaynak yarattı. Yani borsadan yaratılan kaynak 20 milyar doları geçti. Bu açıdan borsamız ekonomiye en çok hizmet ettiği dönemi yaşıyor. Ama endekste düşüş olduğu zaman borsa kötü deniliyor. Bu yatırımcının beklediği fiyat değişimini görmemesinden kaynaklanıyor. Bu kadar nisbi bir analizi borsanın geneliyle kullanmak mümkün değil. Borsa uzun vadeli bir yatırım yeridir, bir maratondur, nefesinizi tutacaksınız. Herkes oyuncu olamaz. Hiçbir borsada milyonlarca oyuncu yok, ama milyonlarca yatırımcı var. Oyuncu bu işi kendisine meslek edinmiştir. Ama onları dikkate almamak lazım, çünkü kaybettikleri zaman şikayet ediyorlar. Kazandıklarında ses çıkmıyor.

Uzaktan erişim ay sonunda başlıyor
* Uzaktan erişim ne zaman başlayacak?

Bu konudaki çalışmalarımızda ciddi ilerlemeler var. Tahvil piyasamızın yüzde 80'i uzaktan erişim sağlanabilecek aşamaya getirildi. Bir kısmı zaten böyle çalışmayı arzu etmiyor. Bu altyapıyı, hisse senedi piyasasında Temmuz ayı sonunda kullanmaya başlayacağız. Bu kademeli uygulama ile yılsonunda önemli ölçüde hisse senedi piyasasından emir kabul edilir bir noktaya getirecek. İnternet üzerinden mi yoksa başka bir yolla mı yapılacağını aracı kurumların altyapısı ve kullanıcılar belirleyecek. Bütün yaygınlığına rağmen uzaktan erişimle gelen emir büyüklüğü Amerika'da yüzde 20-22'ler civarında. Bunu dikkate almamız lazım. Bizim kademeli geçişle piyasanın elektronik ağlardan ne kadar yararlanma imkanı varsa sistemi oraya kadar götüreceğiz. 2000 yılını bir geçiş yılı olarak seçtik.

* Projenin başlama tarihi konusunda kesin bir şey söylemek mümkün mü?

Geçişi, ay sonunda diyebiliriz. Ama projenin kendi kendini geliştiren bir yapısı var. Teknoloji de zaman içinde gelişiyor. Başlangıçta koyduğunuz hedefleri zaman içinde uygulama noktasında, değiştirmek zorunda kalıyorsunuz. Yeni hedefler ortaya çıkıyor. Bunları da kendi projenizin hedefleri doğrultusunda tanımlamak zorundasınız. Kendi içinde olan arızalar var. Sistem uzaktan erişim olduğu zaman, kontrol aşamasında bazı sorunlar olabilir. Bu nedenle de başlama zamanı değişebilir. Ama yapılacak en kısa zamanda yapıyoruz.

* Uzaktan erişim piyasaya yeni ne kazandıracak?

Bütün emirlerin bunun üzerinden geleceğini kabul etmemek lazım. Bu altyapıya rağmen tercih edilebilecek olaylar var. İnsanları her an internete bağımlı kılmak pek mümkün olamayacaktır. Telefona daha fazla ilgi vardı. Yeni gelişme olarak WAP sisteminin getirdiği bazı kolaylıklar olacaktır. Uzaktan erişim ağına, nereden gireceği aracı kurumların tercihlerine bağlı olacaktır. Bazı şeyleri altyapı olarak vereceğiz ama kullanıcılar maliyet ve hız açısından neyi seçeceğine kendi karar verecek. Yine de bu altyapının kurulması demek, bütün kullanıcılar tarafından optimum kullanılma anlamına gelmiyor. Sonuç olarak, uzaktan erişim bizim borsanın rahatlamasına neden olacak. Altyapı hizmetlerini ve bu servisin devamını sağlamak açısından gösterilen titizliği, 1.500 personelin çalışma şartlarının düzenleme keyfiyeti aracı kurumların sorumluluğu haline gelecek. Broker'lar burada otururken aracı kurum bürolarında çalışacak. Biraz büroların büyümesi gerekecek. Aracı kurumların buna da uyum sağlaması lazım. Uzaktan erişim birkaç makina ile sağlanacak birşey değil. İnsanları çalıştıracak mekanı ve şartları kurmak gerekir.

* Güvenlik nasıl sağlanacak?

Bizim işimiz devamlılık, güven ve hız üzerine kuruludur. Bu servisin titizlikle verilmesi açısından bizim tecrübemiz var ama diğer kurumların yok. Bu tecrübeleri edinmeleri açısından yardımcı olmamız lazım. Zaman içinde gelişecektir. Aracı kurumları belli aşamalarda bilgilendiriyoruz. Onlar açısından en uygun yapıyı seçiyoruz.

!Ay başı Nasdaq'dayız
* Son arzlar sonrası bireysel yatırımcı sayısında artış oldu mu?

Piyasanın büyümesiyle birlikte yeni katılımlar açısından güven verici bir trend içindeyiz. Halen 1 milyon 200 bin bireysel yatırımcımız var. Özelleştirmelerle, bunun artmasını bekliyoruz. Her yeni halka arzda, fevkalade başarılı işletmelerin olduğunu yatırımcılar da görüyor. Bu işletmelerin sahipleri de kendilerine güveniyor. Çünkü borsaya açılmak uluslararası bir standarta sahip olmak demek. Borsaya adım atmayla globalleşmedeki en büyük zorluğu yeniyorlar. Diğer kararları, daha kolay olacaktır. Yönetim daha da profesyonelleşerek daha büyük kararlar alabilecektir. Bunlar hedefimize doğru ilerlediğimizi gösteren unsurlar.

* Ay sonunda Nasdaq'taki toplantıya katılacak mısınız?

Ağustos başında Nasdaq'ta olacağız. Burada ne gibi imkanlar var, tartışacağız. İsrail ve Mısır borsaları da olacak. Bunların başkanları ile temas halindeyim. Orta Doğu'dan başka davetliler de olabilir. Orta Doğu'da piyasaların daha geniş temsil edilebilmesi için Nasdaq'la işbirliği açısından ne gibi çözümler olabileceği tespit edilecek. Daha çok bilgilendirme ve anlama gibi gözüküyor. Biz bu bölgede lider durumunda olan bir borsayız. Bizim hareket ve değerlendirmelerimiz önemli bir rol oynayacak.