Ancak 'uzun vadede piyasa kazandırır' prensibi sürekli işliyor ve küçüklerin de artık bu mantık içerisinde hareket etmesi şart.

Tarih bize bu konuda çok yerinde örnekler sunuyor. Herkesin daha dün gibi hatırladığı 1994 devalüasyonu sonrasında borsa dibini Mayıs ayı gibi görmüştü. Biz de Haziran 1994 tarihinde, bugün İMKB-30 içerisinde olan hisselerin dolar bazında piyasa değerlerine baktık. Bu değerleri aynı şirketlerin Cuma kapanış piyasa değerleri ile karşılaştırdık. Ve uzun vadede borsanın nasıl zengin edebileceğini rakamlarla sunmaya çalıştık.

Listemizin başında Vestel yer aldı. En son anti damping soruşturması haberi ile hisseleri soluksuz düşen Vestel'in 1994 yılının Haziran ayında piyasa değeri 15 milyon dolardı. Asil Nadir'den Zorlu Grubu'na geçtikten sonra hızlı bir büyüme trendine giren şirketin, son dönemdeki düşüşüne rağmen piyasa değeri tam 901 milyon dolar. Bir başka değişle şirketin değeri geçen 6 yıl içerisinde dolar bazında tam yüzde 5.806 arttı. Bir başka değişle Haziran 1994 tarihinde 1000 dolarlık Vestel alan yatırımcının bugün yatırımı 5 milyon 806 bin dolara ulaştı. Tabi bu hesabı yaparken şirketlerin yaptığı bedelli sermaye arttırımları nedeniyle yatırılan paraları ve temettü gelirini hesaba katmadık. Katsaydık bile rakamların çok yüksek sınırlı düzeyde değişebileceği varsayımıyla bu hesabı yaptık.

1994 yılından sonra Türkiye'de 2000 yılına kadar süren 6 yıllık yüksek faiz ve buna bağlı mali sektör dönemi içerisinde banka hisselerine yatırım yapan ve uzun vadeli tutanların zengin olduğunu söylemek zor değil. Yapı Kredi Bankası son 6 yılda değerini dolar bazında yüzde 3.972 artırdı. İş Bankası yine dolar bazında 6 yılda piyasa değerini yüzde 3.732 yükseltti. Son dönemde İntergen ile ortak gerçekleştirdiği dev enerji yatırımı ile gündeme gelen Enka Holding 1994 yılında sadece 66.7 milyon dolar piyasa değerine sahip bir şirketti. Ancak bugün Holding'in değeri, aradan geçen 6 yıl içerisinde yüzde 1.744 yükseldi ve 1.2 milyar dolara çıktı.

Bugün İMKB-30 içerisinde olan 20 şirketin Haziran 1994'de piyasa değeri 6.9 milyar dolar düzeyindeydi. 2000 yılının Temmuz ayına gelindiğinde ise aynı şirketlerin değeri 48.4 milyon dolara çıktı. Artış dolar bazında yüzde 601 oldu. Hiçbir yatırım aracı uzun vadeli doğru hisse senedi yatırımı kadar kazandırmadı. Önümüzdeki dönemde de pek kazandıracak gibi gözükmüyor.

Artık düşük faiz dönemine girildi. Enflasyonun gerilediği ülkelerde hisse senedi yatırımının önemi daha da artıyor. Tarihe bakıldığında hızlı büyüyen İstanbul Borsası'nda da böyle örnekler olduğu görülüyor. Bu örnekler, düşük enflasyon döneminde daha da artacak ve belki bir gün, 2006 yılında, şu anki piyasa değerleri üzerinde aynı hesaplama yapılacak.