|
|
Sezer'den ders gibi mektup
Cumhurbaşkanı, YÖK'e gönderdiği mektupta rektörlerin seçimle belirlenmesini, 9 Eylül Üniversitesi için yeni liste gönderilmesini ve her üniversite için ayrı liste hazırlanmasını istedi
Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in 4 sayfalık iade gerekçesinde YÖK'ün listesine yönelik ağır eleştiriler yer aldı ve YÖK'ün demokratikleşme ve özerk üniversite önünde engel olmaması istendi. Gerekçede YÖK'ün sunduğu liste, "keyfi ve subjektif" diye nitelenirken, YÖK'ün Cumhurbaşkanı'nın Anayasal görev ve yetkisini sınırlayamayacağı ifade edildi. Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Kemal Nehrozoğlu imzasıyla YÖK Başkanlığı'na gönderilen yazıda 9 Eylül üniversitesi için yeni bir liste gönderilmesi ve her üniversite için ayrı liste hazırlanması da istendi.
Yazının ilk bölümünde rektör atama prosedürü anlatılarak, 1992 yılında YÖK Yasası'nda yapılan değişiklikle rektör atamaları öncesinde üniversitelerde seçim yapılmasının öngörüldüğü hatırlatıldı. "Böylece tümü atanan rektörlerin önce seçim sonra atama olmak üzere birbirini izleyen aşamalar sonucunda belirlenmesi yöntemi kabul edilerek üniversitelerin demokratikleştirilmeleri yönünde önemli bir adım atılmıştır" denilen yazıda, yasa değişikliğinin gerekçesine de dikkat çekildi. Yazıda şu değerlendirmelere yer verildi:
* SEÇME OLANAĞI:
Bu değişiklikle 1981 yılından beri uygulanan rektörlerin atanması yerine seçimle belirlenmeleri yöntemi kabul edilmiştir. Gerçekten bilimsel ve yönetsel özellikleriyle buna layık olması gereken üniversitelerimiz, kendilerini yönetecek kişileri seçme olanağından yoksun bırakılmamalıdır.
* GERÇEK İRADE
Üniversite yöneticilerinin seçimle belirlenmeleri demokratikleşmenin önde gelen koşullarından biridir. Ancak yapılacak seçimler ve sonuçları öğretim üyelerinin gerçek iradelerini yansıtmalı, inandırıcı, doyurucu, üniversitenin saygınlığını koruyucu olmalıdır."
* AKIL VE BİLİM DIŞI:
Üniversiteler gücünü akıl ve bilim dışı kurum ve yöntemlerden almaya kalkışırsa saygınlığını yitirir. Rektör seçimleri üniversitelere ve YÖK'e zarar verici konuma getirilmemelidir.
* ANLAŞILAMAZ LİSTE:
YÖK ilkeleri ve ölçütleri anlaşılamayan ve açıklanamayan subjektif değerlendirmelerle 9 Eylül Üniversitesi'nin öğretim üyeleri tarafından yapılan seçimde en çok oy alanlar yerine, birer oy alan kişileri rektör adayları belirlemiştir.
* ZORUNLULUK
Böylece Cumhurbaşkanı 9 Eylül üniversitesi ilişkin rektör adaylarından bir kişiyi seçme zorunluluğu ile karşı karşıya bırakılmaktadır. Anayasa'nın 130. maddesine göre "Kanunun belirlediği usul ve esaslara göre rektörler Cumhurbaşkanı'nca seçilir ve atanır", 104. maddesinde de üniversite rektörlerini seçmek Cumhurbaşkanı'nın görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
* YETKİYİ SINIRLAYAMAZ:
Buna karşılık Anayasa'da rektörleri seçmek ya da atamak YÖK'ün yetkileri arasında öngörülmemiştir.
YÖK Genel Kurulu, uygun gördüğü kişinin üniversite rektörü olmasını sağlamak için Cumhurbaşkanı'nın seçim hakkına sınırlama getiremez. Cumhurbaşkanı'nın Anayasa'da öngörülen rektör seçmek ya da atamak görev ve yetkisine getirilen sınırlama ise Anayasa ve demokrasi ile bağdaşmaz.
* GEÇERLİ BİLGİ VE KANIT
Geçerli bilgi ve kanıt yokken aday adaylarının aldıkları oyları gözetmeyerek birer oy alan kişilerin rektör adayı olarak seçmek demokrasiye ve özerk üniversite anlayışıyla bağdaşmaz. Oysa tüm üniversiteler öğretim üyelerinin iradelerini yansıtan seçim rektör aday adaylarının saptanmasının yanısıra aldıkları oylara göre bir seçim sıralamasını da içerdiği gibi tüm öğretim üyelerinin önceliklerini de göstermektedir.
* KEYFİ BELİRLENEMEZ:
Yasada YÖK'ün 6 rektör aday adayını hangi ölçütlere göre 3'e indireceğine ilişkin özel bir kural bulunmaması, objektif ve somut veriler olmaksızın keyfi seçimlerle 3 rektör adayını belirlemesine olanak vermez.
* DOĞRU VE ADİL DEĞİL:
YÖK somut ve geçerli kanıtların varlığında değişik bir sıralama öngörebilir. Somut ve geçerli kanıtlar bulunmaması durumunda ise seçim yetkisinin objektif kullanılması gerekir. Bu seçimin doğru ve adil yapılmış sayılabilmesi için herşeyden önce üniversite öğretim üyelerinin iradesine, hukuka ve demokrasiye saygı gösterilmelidir.
* DEMOKRATİKLEŞME:
YÖK ve üniversiteler ülkemizin demokratikleşme sürecini engelleyici değil, hızlandırıcı kurumlar olmalıdır.
* HAKLILIK KAZANDIRMALI:
Cumhurbaşkanı'na 3 adaydan birisini 9 Eylül Üniversitesi'ne rektör seçme zorunluluğu ile karşı karşıya bırakmayan bir aday listesi sunularak demokratik üniversitenin önündeki en büyük engelin YÖK olduğu biçimindeki suçlamalara haklılık kazandırılmamalıdır.
|
Copyright © 2000, MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - Tüm hakları saklıdır
|