KÜÇÜKLER SATTI
Yeni halka arz edilen şirket hisselerini alan yatırımcıların uzun vadeli düşünmediğini söyleyen bir borsacı, "Yatırımcı halka arzdan hisse alıyor, sonra hisse yüzde 10-15 yükselince hemen satıyor. Bu da hissenin genel performansını çok olumsuz etkiliyor" dedi. Halka arzdan hisse alan yatırımcının daha çok bireysel yatırımcı olduğuna dikkat çeken aynı yetkili, "Yılbaşından bu yana halka arz edilen şirketlerdeki ortalama yerli kurumsal yatırımcı oranı yüzde 20'lerdedir. Yani kısa vadeli düşüşen yatırımcının hisseye de piyasa da faydası yok" yorumunu yaptı.

2000'de arzların performansı

Şirket	Oran	Toplam	Gerçekleşen	19 Tem	Fark
Adı	(%)	Hasılat (USD)	Fiyat (TL)	Fiyatı	(%)
Doğan Burda Rizzoli	15	19,289,065	100,000	24,250	-
Türk Ekonomi Bankası	20	72,809,738	8,400	4,550	-45.83
Işıklar Ambalaj	13	6,132,101	16,775	9,800	-41.58
Altınyağ Kombinaları	20.63	9,231,171	8,500	5,000	-41.18
İş GYO	5	10,500,000	3,000	1,850	-38.33
Lio Yağ San.	45.15	22,123,620	12,500	7,900	-36.8
Sınai Yatırım Bankası	20	22,464,455	3,100	2,075	-33.06
Dentaş Ambalaj	20	11,406,875	3,500	2,450	-30
Yazıcılar Otomotiv	18.24	120,763,798	53,000	39,000	-26.42
Sezginler Gıda	20	27,391,299	17,500	13,000	-25.71
Vestel Elektronik	11.86	80,670,330	170,000	127,500	-25
Vestel Elektronik	1.57	12,100,600	170,000	127,500	-25
Batısöke Söke Çim.	25	20,950,692	4,500	3,450	-23.33
EGS Holding	25.00	98,810,833	2,300	1,800	-21.74
Anadolu Hayat Sigorta	15	69,342,579	26,000	21,250	-18.27
Soda Sanayi	15	38,413,643	7,200	6,100	-15.28
Şeker Piliç	15.27	5,974,130	16,000	14,000	-12.5
Ak Enerji	17	120,218,210	32,500	28,500	-12.31
Ayen Enerji	15.01	17,835,650	48,000	43,000	-10.42
Garanti Bankası	7	143,780,000	7,900	7,300	-7.59
Garanti Bankası	1.05	21,567,000	7,900	7,300	-7.59
Turcell	11	1,872,295,157	44,000	42,000	-4.55
Tüpraş (**)	31.5	673,130,989	31,000	32,000	3.23
Nuh Çimento	5	22,257,901	15,000	15,500	3.33
Zorlu Enerji	20	54,790,900	17,000	18,500	8.82
Acıbadem Sağlık	15	14,562,164	30,000	34,500	15
Karsan Otomotiv	10	19,644,128	46,000	54,000	17.39
Alkim Alkali Kimya	15	16,438,734	7,200	10,500	45.83
İpek Matbaacılık	25	9,270,809	16,500	29,000	75.76
İş Leasing	29.41	15,000,034	3,500	6,300	80
Logo Yazılım	15.03	5,741,099	29,000	62,000	113.79
Vakıf Risk Ser.Y.O.	37.5	848,163	2,800	6,400	128.57
Ersu	16.67	3,265,054	9,500	53,000	457
Mudurnu Tavuk.	9.09	301,359	-	6,000	-

Yabancılar da sattı

	İşlem	Yabancıların	Yurtdışına	Yurtdışına
Hisse senedi	görme	net	halka arzda	satış/net
adı	tarihi	işlemi	yapılan satış	işlem
Yazıcılar Oto.	17.02.2000	-2.584.765	99.004.606	2,61
Karsan	21.02.2000	-312.073	4.419.929	7,06
Nuh çimento	24.02.2000	5.752.427	7.790.265	73,84
Şeker Piliç	24.02.2000	-414.070	597.413	69,31
Anadolu Hayat	28.02.2000	7.241.644	13.868.516	52,22
TEB	02.03.2000	-3.864.712	59.436.521	6,50
Lio Yağ	02.03.2000	-5.745.989	13.274.172	43,29
Alkim	28.03.2000	-535.016	1.643.873	32,55
İş Leasing	28.03.2000	-2.452.846	2.250.005	109,02
EGS Holding	30.03.2000	-664.875	27.112.060	2,45
Ersu	30.03.2000	-232.243	816.263	28,45
Soda Sanayi	20.04.2000	23.737.891	3.841.364	617,95
Batısöke	03.05.2000	-6.087.651	10.475.346	58,11
Logo Yazılım	08.05.2000	-265.679	2.009.385	13,22
Sezginler Gıda	11.05.2000	-7.739.947	13.695.650	56,51
Zorlu Enerji	25.05.2000	-12.415.224	14.793.543	83,92
Altınyağ Komb.	25.05.2000	85.497	-	-
Sınai Yat. Ban.	01.06.2000	8.402.383	-	-
Dentaş Ambalaj	08.06.2000	-1.539.043	2.246.446	68,51
Acıbadem Sağlık	15.06.2000	36.566	1.711.031	2,14
Tüpraş	14.04.2000	667.508.438	1.139.478.530	58,58

*Tüpraş'ta toplam satış hasılatı ile oranlanmıştır.

Tüpraş kazandırdı
Bu yılki halka arzlarda yabancıların satışları da yüksek oldu. Tüpraş dışında kalan halka arzlarda yabancılar satın aldıkları hisselerin yüzde 70'ine varan kısımlarını ikinci elde sattılar. Tüpraş'ta ise yabancı yatırımcılar toplam halka arz miktarının yüzde 59'u kadar piyasadan hisse senedi aldılar. Kamunun gerçekleştirdiği halk arzda küçük yatırımcılara 27 bin liradan yapılan iskontolu satışa göre Tüpraş borsa çökerken, yatırımcısına kazandıran ender kağıtlardan biri oldu. 27 bin liradan Tüpraş alan küçük yatırımcıların hisseleri yüzde 22 oranında prim yaptı.

Borsa kumar değildir

Barış Öney / Yapı Kredi Yatırım
Türk yatırımcısını anlamak çok zor. Halka arzdan sonra hissenin değer kaybetmesinde pek çok etken rol oynuyor. Bunlardan ilki genel trend. Sonrasında, kurumsal yatırımcı olmaması, likidite sorunu, Türkiye'de genel konjonktür açısından bazı eksikliklerin olması, şirketin genel performansı, satışa aracılık eden aracı kuruluş, yapılan tanıtım faaliyetleri halka arzlarda performansı etkiliyor. Bir de yapılan yanlışlıklar (Yazıcılar'ın halka arzı) yatırımcıda güven sorunu yararttı. Yatırımcı borsayı kumar gibi, at yarışı gibi gördüğü sürece bu sonuçtan kurtulamayacağız. Herkes, yeni halka arz edilen şirket için 'Yüzde 10 yükselince satarım' diyor ama herkes satınca kim kazançlı olacak onu hesaplayamıyor. Biz kurum olarak aracılık ettiğimiz arzların daha uluslararası standartlarda olmasına dikkat ediyoruz. Buna rağmen halka arz ettiğimiz şirketlerin borsa performansları halka arz fiyatlarının altında işlem görüyorlar.

Genel trend etkiledi

Gülen Eken / TEB Yatırım
Halka arz sonrası hisselerdeki düşüş genel trenden kaynaklandı. Yoksa, şirketlerin performansıyla ilgili bir sorun nedeniyle satış gelmedi. Biz TEB'in halka arzını gerçekleştirdik. TEB piyasadan çok farklı bir performans göstermedi. Ayrıca özellikle dikkat edilmesi gereken husus, işlem gördüğü dönemdeki fiyat ile fiyat belirleme dönemindeki piyasanın seyri. Halka arzlarda fiyat belirleme ve işlem görme tarihi arasında 10-12 gün farkediyor ve tabiki fiyatta değişiklik yaşanıyor. Ama şunu söyleyebilirim ki, hisselerdeki düşüş genellikle şirketin performansından kaynaklanmıyor. Örneğin, Erdemir'in piyasa değeri 300 milyon dolara geriledi. Ama şirketin 2 milyar dolarlık yatırımı var. Yani bunların akılcı bir açıklaması yok.

Kurumsal yatırımcı
Halka arz edilen şirketlerdeki düşüşe genel trenddeki gerileme neden oldu. Yani şirket hisseleri endeksin genel performansından direkt etkileniyor. Ayrıca halka arzdan hisse senedi alan yatırımcı uzun vadeli düşünmüyor. Alıyor, ertesi gün ya da iki gün sonra satıyor. Bu da hissenin fiyatını düşüren bir başka etken. Yani bir şirket, bir günde çok para kazandırmak için halka açılmıyor. Yatırımcı da böyle düşünmeli. Ayrıca halka arz döneminde yapılan tanıtım faaliyetlerinin arz sonrasında da devam etmesi gerektiğini düşünüyorum. Tabii halka arz yöntemlerinde farklı yollar kullanılabilir. Ama şu an için sistemin alt yapısı buna çok hazır değil gibi. Öte yandan Tüpraş ve Turkcell'in halka arzından kullanılan yöntem yaygınlaştırılabilir. Şu anda sadece büyük ve yurtdışı ayağı olan halka arzlarda yapılıyor. Bu düşüşlerin önüne geçmek için piyasaya kesinlikle kurumsal yatırımcı gelmeli. Halka arzdan hisse alan bireysel yatırımcı çok hızlı hisse değiştirebiliyor.