Çin Seddi'ni aştılar
Türk firmaları 1.5 milyar nüfusuyla dünyanın en büyük pazarı Çin'i keşfetti. Beyaz eşyadan, tekstile kadar 10 Türk şirketi Çin'de üretim ve ihracat yapıyor
Dünya ekonomisine entegre olan Türk işadamları artık sınır ötesi yatırımlara başladı. Bir süredir Çin pazarıyla ilgilenen Türk şirketleri 1.5 milyar nüfusa sahip bu pazardan pay almaya çalışıyor. Şirketlerin bir kısmı Çin'e ve çevresindeki ülkelere ihracat yollarını aralamaya çalışırken, bir kısmı da ucuz işgücü nedeniyle fason üretim yapmaya başladı.
Çin'i ilk keşfedenlerden biri Koç Holding. Holding Çin'e ilk olarak 1998 yılında KoçSistem'le giriş yaptı. Ardından grubun amiral gemisi Arçelik, Henan Xinfei-Frecstech firmasına fason üretim yaptırmaya başladı. Arçelik Genel Müdürü Mehmet Ali Berkman, bu işbirliğinin proje değerinin yılda yaklaşık 50 milyon dolar olacağını söyledi. Türkiye'deki kurulu kapasitelerinin yetmemesi nedeniyle arz fazlası olan ülkelere kaydıklarını belirten Berkman, Çin'deki fabrikanın 3 milyon adet kapasitesi olduğunu söyledi.
TEKSTİL CENNETİ
Beko da Çin'de özelleştirme kapsamına girecek şirketlerle ilgileniyor. Beko Genel Müdürü Aydın Çubukçu, Koç Holding'e ait Ram Pacific şirketinin Hong Kong'da ve Şangay'daki şubesi aracılığıyla topluluğa ait birçok ürünün Çin ve Uzakdoğu ülkelerinde pazarlandığını buna ek olarak Çin'de kendi markalarıyla üretim yaptırmak istediklerini belirtti.
Çin pazarıyla yakından ilgilenen sektörlerin arasında tekstil ve konfeksiyoncular da bulunuyor. Ucuz işgücü ve enerjiye sahip Uzakdoğu kökenli hazırgiyim üreticilerinin rekabet gücünden yararlanmak isteyenler Çin'de üretim yapmanın yollarını arıyor. İki ay önce Çin'i 15 kişilik heyetle ziyaret eden Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Halil Öztek'in sahibi olduğu Öztek Tekstil, gezinin ardından anlaşma imzalayarak Çin'de üretim yapmaya başladı. "Türkiye'de aylık ücret 300 dolarsa Çin'de 100 dolar" diyen Öztek, Çin'de üretip, ABD'ye satıyor.
Çin'de birkaç yıldır üretim yapan firmalardan biri de Silk&Cashmire. 1992'de Çin'de Luda isimli kaşmir fabrikasına yüzde 50 ortak olan Silk&Cashmire, üretimi Çin'de yaptırıyor. Bunun yanı sıra Eroğlu Tekstil de üretime başladı.
Neden Çin?
*1.5 milyarlık nüfusuyla cazip. Sadece Çin değil, komşu ülkelerdeki pazar tüketime aç.
* Üretim olanakları ve koşulları geniş, işçilik ücretleri, enerji maliyetleri düşük.
* Kapalı ekonomisine rağmen 1 yıllık sürede 43 milyar dolarlık yabancı sermaye çekti.
* Pazar 2005'e dek tüm pazar AB ve ABD'ye açılacak. Dünya Ticaret Örgütü'ne girecek ve gümrük duvarları kalkacak.
*Türk-Çin İş Konseyi Başkanı Yavuz Önay'a göre Türk şirketlerinin stratejisi orada üretim yapmak değil, Türkiye'de ürettiklerini Çin'e ve çevresindeki ülkelere satmak olmalı.
*Önay'a göre Çin teknolojisi henüz Türkiye'nin gerisinde. İkinci el teknoloji satılabilir veya fabrikaları modernize edilebilir.
Esin GEDİK
|