S A B A H O N L I N E 26.06.2000

Şu an 26 Haziran 2000 - Pazartesi tarihli sabah.com.tr'yi okumaktasınız.
Bugüne ait sabah.com.tr içeriği için tıklayın »

kapat

26.06.2000

Anasayfa

Win-Turkce US-Ascii

Baba 'rol' kaptırdı
Demirel'in Türkiye'nin etrafındaki bölgede yarattığı boşluğun en çabuk farkına varan lider Putin oldu. Putin'in ne kadar kararlı olduğunu anlamak için seyahat programına bakmak yeterli

RUSYA Devlet Başkanı Vladimir Putin, 16 Haziran'da Moldova'nın başkenti Kişinev'deki uluslararası havaalanının açılışını yaptı. Moldova Cumhurbaşkanı Petru Luchinschi, açılış töreninin Putin'in ülkesine geleceği tarihte yapılmasını istemişti.

İlk bakışta bir sorun gibi yok görünüyor. Oysa sorun var. Çünkü 15 milyon dolara mal olan Kişinev Havaalanı'nı Türk konsorsiyumu Akfen-Summa inşa etmişti. Temeli Dokuzuncu Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel tarafından atılmıştı. Ve Akfen Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi Akın'a göre, "Demirel görevde olsaydı, ne yapar eder, bu açılış töreninde bulunur, sahneyi Putin'e kaptırmazdı".

Hamdi Akın, "Demirel Moldova'yı hiç boş bırakmadı" diyor. "Dört kere ziyaret etti. Gagavuz Türkleri'ne Eximbank'tan 40 milyon dolar kredi verdirip dağlardan su bile getirtti. Şimdi bu yapılanlar Putin'in açılış töreninin gölgesinde kalıyor."

Akın, yarın, 27 Haziran Salı günü Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in huzuruna çıkacak, gözlemlerini, taleplerini anlatacak. "Cumhurbaşkanlığı seçimi tartışması başladığından bu yana geçen üç ay içinde bölgede ortaya çıkan boşluğu işadamları olarak fazlasıyla hissediyoruz. Artık bu işleri Sezer'in üstlenmesi gerekiyor" diyor.

MOSKOVA'NIN ENDİŞESİ
Demirel'in Türkiye'nin etrafındaki bölgede yarattığı boşluğu tespit eden bir başka isim de ODTÜ Sosyoloji Bölüm Başkanı Profesör Sencer Ayata. Uluslararası temaslarının çokluğu nedeniyle hep taze bir nabız tutabilen Ayata, "Putin boşluğun en çabuk farkına varan ve en hızlı hareket eden lider oldu" diyor. "Biz pek farkında değiliz, ama Moskova'nın en büyük endişe kaynaklarından birisi, Ankara'nın etkili olmasıdır. Ankara'nın etkisini geriletebileceği her fırsatı kullanır. Putin'in bu konuda ne kadar kararlı olduğunu anlamak için seyahat ve temas programına bakmak yeterli."

ANKARA NE YAPIYOR?
Demirel'in siyasi tecrübesi ve kişilik özellikleri, Cumhurbaşkanlığı yaptığı süre boyunca Türk dış politikası için adeta beşinci vites, hız vitesi oldu.

Özellikle Kafkas, Orta Asya ve Doğu Avrupa ülkelerinde, Demirel kişisel dostlukları ülke çıkarlarına dönüştürmeyi bildi. Demirel bunu yaparken Dışişleri Bakanlığı'nın profesyonel desteğini de hep arkasında buldu.

Dışişleri Bakanlığı, Demirel'in yerine bir 'hız vitesi' arayışına başlamış görünüyor.İsmail Cem'in 29-30 Mayıs'ta Azerbaycan, 11-12 Haziran'da Kazakistan ve 12-13 Haziran'da Kırgızistan'a yaptığı geziler, geçtiğimiz hafta Ankara'da yapılan 'Kafkasya ve Orta Asya ülkeleri büyükelçileri' toplantısı, hep bu hazırlığın göstergeleri.

Cem "Sayın Demirel'in de olumlu katkısıyla, 10 yılda ilişkileri belli bir olgunluğa eriştirebildik" diyor. "Şimdi sıra ilişkileri kurumsallaştırmaya, gerçek anlamda devletten devlete ilişkiler haline dönüştürmeye geldi. Bunu yaparken de en önemli kozumuz ekonomik rekabet gücümüz."

Görünüyor ki, zaten inkar edilemez bir gerçek olan sorun saptanmış, çözüm yolları aranıyor. Bu sevindirici, ancak Ankara elini biraz daha çabuk tutmazsa, Putin, Boris Yeltsin zamanında Moskova'nın birbiri ardına çekilmek durumunda kaldığı sahaları geri almak için ne gerekiyorsa yapacak.

MURAT YETKİN