Merkez Bankası program uyarınca döviz girişi karşılığında mali sisteme verdiği para miktarını artırdı. Ancak bu kez parayı, piyasadan önce devranan Hazine kaptı. Hazine, Haziran'ın 7'sinde yaptığı itfa sırasında TL mevduatındaki parayı harcadıktan sonra Merkez Bankası'ndan yaklaşık 80 trilyon lira avans kullandı. Merkez Bankası da yaklaşık 500 trilyon olan bu tutarı (Net iç varlıklar hedefini tutturmak için) bankaların Merkez Bankası'ndan kullandığı borç miktarını gösteren açık piyasa işlemlerini (APİ) düşürerek eşitledi.
Ayın 13'ünde gelen 500 milyon euro, ay ortası maaş ödemelerine denk geldi. Yaklaşık 300 trilyonluk döviz Hazine'nin döviz hesabına girdi. Ancak avans kullanımı da yaklaşık 300 trilyon artırılınca, Merkez Bankası'nın piyasaya ayıracak parası kalmadı.
Haziran'ın 6'sında eksi 1.9 katriyona yaklaşan APİ, 13 Haziran'da eksi 1 katrilyona yükseldi. Yani Merkez Bankası'nın piyasaya verdiği borç tutarı 900 trilyon kadar azaldı.
15 Haziran'da ise 740 milyon dolar Hazine'nin döviz hesabına girdi. Merkez Bankası bu para karşılığında APİ kanalıyla verdiği para tutarını yaklaşık 400 trilyon lira artırdı. APİ eksi 1.4 katrilyona geriledi.
Son alınan 20 Haziran bilanço verilerine göre bu kadar döviz girişine rağmen APİ eksi 1 katrilyon 480 trilyonla henüz 6 Haziran seviyesine ulaşabilmiş değil. Haftalık vaziyet göre 16 Haziran itibariyle Hazine'nin 479 trilyon lira avans kullanmış. 20 Haziran itibariyle bu tutarın 100 trilyon lira düştüğü gözleniyor. Ancak halen Hazine'nin Merkez Bankası'na borcu var. Bu tutarın da ay sonuna kadar tahvil edilecek vergilerle kapatılması gerekli.
Para piyasasına baktığımızda Mayıs ayında zaman zaman yüzde 60'ları aşan faizler ayın ikinci yarısından itibaren geriledi. Maaş sırasında sistemden çekilen paranın da 20 Haziran'dan itibaren yeniden dönmeye başladığı ve böylece faizlerin daha da gevşediği gözleniyor.
NADİN TAŞCIOĞLU