Vadeli mevduatın vergisinde ikinci raunt da mükellefin!..

Maliye'nin bir tebliğ ile vadesi dolmamış mevduatlara getirdiği vergide, ikinci raundu da mükellefler kazandı. Danıştay 4. Dairesi de "yürütmeyi durdurma" kararı verdi. Bilmeyenler için kısaca özetleyelim. Vergi yasaları ilk çıktığından bu yana, bankalardaki vadeli mevduatın, vadesi bitip "faizi tahakkuk ettiğinde" faiz geliri elde edilmiş sayılıyordu. Maliye 6 Şubat 2000 tarihinde, 67 No.lu Tebliğ ile "yeni bir uygulama" getirdi ve 40 yıllık sistemi, tebliğ ile değiştirdi. Buna göre, ticari işletmeler "vadesi devam eden mevduatlarının, henüz elde edilmemiş faizini" 31 Aralık itibariyle hesaplayıp gelir göstermek, 15 Şubat 2000'de geçici vergisini, Nisan'da da kurumlar vergisini ödemek zorunda bırakıldılar. Bu uygulama, sonraki geçici vergi dönemlerinde de böyle devam edecekti...

11 Şubat 2000 tarihli Sabah'da "tebliğ ile getirilen bu vergiyi", 12 farklı açıdan eleştirmiş ve mükelleflere iki yol önermiştik.

1 Geçici vergi beyannamesini "ihtirazi kayıtla" verip, 30 gün içinde vergi mahkemesinde dava açıp, ayrıca "yürütmeyi durdurma" talep etmek.

2 Tebliğ'in ilgili bölümünün iptali için, 60 gün içinde, ilk derece mahkemesi olarak, yürütmeyi durdurma talebiyle "Danıştay'a iptal davası" açmak.

Sabah okurları, bu konuda önceden bilgi sahibi oldukları için şanslılar. Birinci yola başvuranlar, vergi mahkemelerinden, yürütmeyi durdurma kararı alarak, birinci raundu kazanıp vergiyi ödemediler (Bkz. 26 Nisan 2000 tarihli yazımız).

İkinci yola başvuranlar ise, kısa bir süre önce, Danıştay'ın verdiği yürütmeyi durdurma kararı ile, ikinci raundu da kazandılar (Danıştay 4. Dairesi'nin 29.05.2000 tarih ve Esas No: 2000/1321 Sayılı Kararı).

Danıştay ne diyor?
Danıştay'ın "oybirliğiyle" verdiği yürütmeyi durdurma kararının ana hatları aşağıdaki gibi.

Vergi yasalarında, "vadeli mevduat" hesabının dönem sonu itibariyle değerlenerek, işlemiş faizinin gelir yazılacağına ilişkin herhangi bir hüküm yok. Tebliğ ile bu yönde yapılan düzenleme ise, Anayasamız'ın 73. maddesinde yeralan "vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler, kanunla konulur, değiştirilir ve kaldırılır" hükmüne aykırı.

Vadeli mevduat hesaplarında, faiz gelirlerinin mahiyet ve tutar olarak kesinleşmesi, "vadenin dolmasıyla" mümkündür. Tebliğ ile mahiyet ve tutar itibariyle kesinleşmemiş faiz tutarını hesaplayarak gelir olarak gözönüne almak, vergilemedeki "elde etme" ilkesine aykırıdır.

- Vadeli mevduat hesaplarında, faiz geliri dönem sonlarında veya yıl sonlarında değil, vade sonunda tahakkuk etmektedir. Yani, faiz geliri vadenin dolduğu tarihte gerçekleşmektedir. Tebliğ ile aksine yapılan düzenleme, "dönemsellik" ilkesine aykırıdır.

- Vadeli mevduat hesabının, "menkul kıymet sayılması" mümkün değildir. Bu nedenle, Vergi Usul Kanunu'nun 279. maddesine göre değerleme yoluna gidilemez.

Danıştay, 4. Dairesi, yukarıda belirtilen gerekçelerle, vadeli mevduat hesaplarına dönem sonlarında faiz hesaplanarak, gelir olarak gözönüne alınmasının, huluka aykırı olduğu sonucuna varmış ve yürütmeyi durdurma kararı vermiştir. Bu karar, özellikle 2000 yılının ilk 6 ayına ilişkin "geçici vergi" beyanını da yakından ilgilendiriyor.

Sık sık yazıyoruz, ama bir kez daha tekrarlayalım.

İYİ Kİ BU ÜLKEDE YARGI VAR...