YÜREĞİM AYAKTA
Günde dört ile altı arasında by-pass ameliyatı yapan bu takımın kaptanı Florance Ninghtingale Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Bingür Sönmez.

Sönmez Hoca'nın gıpta edilesi yaşam öyküsünü dinlemeye gittiğimde, kendimi hiç de böylesi bir ortamın içinde bulmayı beklemiyordum. Onlar için olağan bir gündü. Bizim için hiç de öyle olmadı.

Bingür Hoca, bana dönüp "Hadi seni ameliyata sokayım, orada nasıl çalıştığımızı daha yakından görürsün" dediğinde, gönülsüzce "Evet" dedim.

O da bunu hissetmiş olacak ki, "Ameliyat içeride devam ediyor. Problemli üç damar var, onu değiştirip bir saate kadar çıkarız. Sohbete sonra kaldığımız yerden devam ederiz. Merak etme çekinilecek bir şey yok" diye beni rahatlatmaya çalıştı.

Bunun üzerine Sinan Akyüz ile birlikte, Bingür Hoca'nın peşine düştük. Önce eller bir güzel yıkandı. Ardından ameliyat önlüğü giyildi ve son kontroller yapıldıktan sonra odaya girdik.

Girer girmez ameliyat masasının üzerinde yatmakta olan hastayı gördüm. O an tüylerim diken diken oldu. Ameliyat çoktan başlamış, hastanın göğsü yarılmıştı... İlk kesilen bacaktaki damar zayıf çıkınca, diğer bacak da yarılıp, içinden gerekli olan damar alınmıştı bile.

Bingür Hoca'nın asistanı, terzi kalfası ritminde özenle yarılan bacakları bir bir dikiyordu. İşte bu manzara karşısında irkildim. Hemen bir kıyıya çekilip, kendime gelmeye çalıştım. Tansiyonum düşmüştü.

Duvar dibindeki taburenin üstüne ilişip ameliyatı izlemeye başladım.

Bingür Hoca değme "stand-up"çılara taş çıkartacak kalitede, esprilerini art arda patlatıyordu. Bir yandan kesip biçiyor, bir yandan kıl gibi ince damarı dikiyor, bir yandan da espri yapıyor. Olmaz böyle şey! Bu tür ameliyatları stresli, ukala bakışlı gergin doktorların yaptığını sanırdım. Yanılmışım...

Hoca, "Biz her gün böyleyiz, şaşırdın mı?" diyor.

ŞAMDAN'A KAPAK
Bingür Hoca, "Arkadaşlar bunlar gazeteci; Sabah'tan. Yukarıda pazarlık yaptık. 'Soyunursan Şamdan'a kapak yaparız, ünlü olursun' diyorlar. Ben karakter oyuncusu olmayı kabul ettim, sadece medyaya malzeme olacağım " dedikten sonra, yanındaki tecrübeli asistanını göstererek Sinan'a "İşte bunu iyi çek, Şamdan'a kapak olsun ki nişanlısı nasıl bir adamla evlendiğini anlasın" diyor.

Bir yandan da kesilen damarın yerine yenisini yerleştiriyor. O küçücük damarı, dikiyor, dikiyor. Kafasında ise "Yıldız Savaşları" filmindeki adamların taktığı türden, bir kask duruyor. Bu görünümü ile uzaylı bir yaratığı andırıyor.

Soruyorum, "Bu cihaz ne işe yarıyor?" Adını söylüyor önce cihazın: "Varioscope". Ardından özelliklerini anlatmaya başlıyor:

"Bu gözlüğü ben özel olarak yaptırdım. Mikroskobik bir gözlük bu. İhtiyaca göre cisimleri 7 kata dek büyütüyor. Ayağımın altında duran şu kara kutunun üzerine basarak mesafe ayarı yapabiliyorum. Teknolojinin her türlü imkanını kullanıyorum. Bu gözlük sayesinde ameliyat daha kolay oluyor. 20 bin dolara yaptırdım. Ismarlama bir alet! Kazandığım paranın önemli bir kısmını bu tür teknolojilere harcıyorum."

Çekine çekine soruyorum: "Ya elektirikler kesilirse?"

Cevap hemen geliyor: "Ameliyat masasındaki lambalar göz kırpmadan kesintisiz enerji devreye giriyor. Sonra jeneratör devreye giriyor. Diyelim ki o da bozuldu, diğer jeneratör devreye giriyor. O da bozuldu diyelim, bu befa bir başka jeneratör devreye giriyor. Hiçbir şeyi riske atmıyoruz."

Ameliyat masasına en fazla yarım metre yaklaşabiliyoruz. Hastanın enfeksiyon kapmaması için önlem olarak, genç bir hemşire saha gözlemciliği yapıyor. Çizgiyi geçti mi Sinan'ı uyarıyor.

Derken Hoca, hemşire hanıma sesleniyor: "Nerede benim radyom. İstanbul havaları koyun da kendimize gelelim."

"Hocam yan taraftaki ameliyathaneden almışlar!"

GÖSTERİ ZAMANI
Hoca da bunun üzerine "Çabuk radyomu bulup getirin" diyor.

Ardından radyo geliyor ama ne radyo! Technics marka bir müzik seti. Şu profesyonel cihazlardan. Diskolarda kullanılan.

Bir ara radyodan 9. Senfoni'ye benzeyen bir ses duyulmaya başlayınca, Hoca yine müdahale ediyor: "Arkadaşlar ameliyat iyi gidiyor, bu cenaze marşına ne gerek var, moral bozmayalım."

Bu arada ikinci by-pass da tamamlanıyor. Üçüncü damar için düşünülen operasyonu ise pas geçiyor. Bunların hepsi bir anda oluyor.

Ameliyat devam ederken karar verilip, hızla uygulanıyor.

Ameliyat bitince doktorların dinlenme odasına geçiyoruz. Bu defa telefon trafiği başlıyor. Müdür İsmail Bey telefonda, "Hocam burada şoförler senin için onun parmakları, altındandır diyorlar," deyince, Bingür Hoca, "Yok canım kaplama kaplama" deyip kahkahayı patlatıyor.

Tanrı'ya poz veren Temel
SİNAN soruyor: "Flaş rahatsız eder mi?" Hoca bunun üzerine "Etmez," diyor, ve anında bir fıkra anlatıyor:

Adli tıbbın morgunda üç ceset var, üçü de tebessüm ediyor. Nedenini soruyorlar. "Birincinin oğlu oldu, sevinçten gitti... İkinciye lotodan büyük para çıktı, sevinçten öldü..." Peki ya üçüncü? "Onu şimşek çarptı..." Hiç şimşek çarpınca, adam güler mi? "Bu arkadaş Temel'di. Şimşek çakarken, Tanrı fotoğraf çekiyor zannedip poz vermiş..."

ASKERİ TEKNOLOJİ
Ameliyat masasının üzerinde kocaman bir cihaz asılı duruyor. Bingür Hoca, "Termal kamera" diyor. Hani şu Cobra helikopterlerinde, F-16'lar ve tanklarda gece görebilmek için kullanılanlara benzeyen bir şey. Bu aleti, aynı firmanın tıp bölümü üretiyor. Çalışma şeklini anlatıyor Hoca:

"Cisimler arasındaki ısı farklarını algılıyor ve ekrana yansıtıyor. Müthiş bir cihaz bu. 0.4 santigratlık ısı farkını bile algılayabiliyor. Görünmeyen damarları bulmada kullanıyoruz bunu. Ayrıca by-pass'tan sonra, damarın çalışıp çalışmadığını da bu cihaz sayesinde kontrol ediyoruz. Damarın içi sıcaksa, yani kan geçiyorsa beyaz; soğuksa siyah görüntü veriyor. Bu sayede çalışmayan damarları buluyoruz. Bu alet bizim kalite kontrol cihazımız. Bundan ABD'de, İsrail ve Almanya'da bir merkezde, bir de bizde var. 150 bin dolara satılıyor."

KAÇ PARAYA?
Prof. Sönmez 1999'da 2 bin 400 açık kalp ameliyatı yaptıklarını söylüyor. Bu sayıyı 2000 yılı için 3 bine çıkarmayı ameliyat ekibi olarak kendilerine hedef olarak seçmişler. By-pass ameliyatının fiyatı şu sıralar 12 milyar lira. Aynısı ABD'de 60 bin dolara (36.5 milyar lira) yapılıyor.

KİMDİR?
Bingür Sönmez 1952 Sarıkamış doğumlu. Annesi ev hanımı, babası ilkokul öğretmeni. Pendik Lisesi ve İstanbul Tıp Fakültesi mezunu. 1984'te İngiltere'deki St. Thomas Hastanesi'nde görev alıyor. Eşinin ve İÜ Rektörü Cem'i Demiroğlu'nun ısrarıyla yurda dönüyor.

Hayrullah MAHMUD