Geçen hafta, eski maliye bakanlarının konuşmacı olduğu güzel bir panel yapıldı. Dinlemeye gelen yüzlerce kişi, dört saat süren bu paneli, hiç kımıldamadan ilgi ile izlediler. Vergi Denetmenleri Derneği'nce düzenlenen, benim de oturum başkanlığını yaptığım, "Etkin Bir Vergilemeye Doğru" konulu panele, panelist olarak; Prof.Dr. Ekrem Pakdemirli, İsmet Atila, Lütfullah Kayalar ve Ahmet Kurtcebe Alptemoçin katıldılar. Eski maliye bakanlarının, konuşmaları sırasında, yer yer anılarından sözetmeleri, birbirlerine laf atmaları ve anlattıkları fıkralar ile yaptıkları espriler, paneli renklendirdi. Kimse zamanın nasıl geçtiğini bile anlamadı.
* Mevcut vergi oranları, özellikle gelir vergisi ve kurumlar vergisi ile KDV'de çok yüksek. Oranların artırılması değil, aksine aşağı çekilmesi gerekiyor. KDV oranının yükseltilmesi fatura-fiş pazarlığını dolayısıyla belgesiz alış-verişi artırıyor.
* Mevzuat çok karmaşık, yasalar çok sık değişiyor. Vergi yasaları basit ve anlaşılabilir şekilde olmalı.
* Yasalarla ve tebliğlerle getirilen geriye dönük vergilemeler, mükellef-idare ilişkilerini olumsuz yönde etkiliyor. Vergi mükellefi, hangi mevzuat ve uygulamaya tabi olduğunu, önceden bilmeli. Yıl bittikten sonra, geçmiş yıla dönük düzenlemeler yapılması, hukuka aykırı. Ayrıca istikrar ve güven unsurunu zedeliyor.
* Etkin bir vergileme, etkin denetimi de gerektirir. Şu anda yüzde 1 civarında olan denetim oranı son derece düşüktür. Denetim elemanı sayısını acilen artırmak gerekiyor.
* Vergi, ekonomi için çok önemli bir unsur ancak tek başına bir hedef olmamalı. Vergi yasaları, ekonominin önünü tıkamamalı. Ekonomi canlı olduğu zaman vergi doğurucu olay olabilir ve vergi alınabilir.
* Verginin sürekli ödeyenlerden (kümestekilerden) alınması yerine, verginin tabanı genişletilmeli, kümesin dışındakiler de yakalanmalı.
* Faiziyle birlikte 10 milyar dolar civarında vergi alacağı, 3 milyar dolar civarında da SSK ve Bağ-Kur primi alacağı var. Bir tebliğ ile uzun vadeli bir "ödeme kolaylığı" getirilmeli, bundan sağlanacak gelir de, iç borç ana para ödemelerinde kullanılmalı.
* Ekonominin yarıya yakın kısmı kayıt dışı. Kayıt dışı ekonomi ile etkin bir mücadele gerekiyor.
* Vergi idaresinde çalışan kalifiye eleman sayısının artırılması gerekiyor. Şu anda bırakınız artmayı, giderek azalmaktadır.
* Başta denetim elemanları olmak üzere, vergi idaresi çalışanlarının, özlük hakları ve çalışma koşulları iyileştirilmeli.
Dört eski maliye bakanının üzerinde birleştiği ve etkin bir vergileme için gerekli gördüğü sorunlar ve buna ilişkin öneriler, günümüz vergi sisteminin sorunlarını ve alınacak önlemleri net olarak ortaya koyuyor.
Etkin bir vergileme ve ülkenin menfaati için bu önerilere kulak vermek gerekiyor...
