Enflasyon haberleri
Cumartesi akşam üstü Mayıs ayı enflasyonu DİE tarafından açıklandı. Çok ilginçtir. Sayılar bir kaç gün önceden TEFE ve TÜFE için sırası ile yüzde 1.7 ve 2.2 diye piyasalara sızmıştı. Çok önemli değil ama sızmamasını tercih ederdik.
Her iki endekste de Nisan ayına kıyasla düşüş mevcut. Nisan'da yüzde 2.4'den Mayıs'ta 1.7'ya gerileyen TEFE'de bu olay daha belirgin. TÜFE'de ise sadece yüzde 0.1'lik bir azalma var.
Toptan eşya fiyatlarının "özel imalat sanayi" altbölümüne "çekirdek enflasyon" dendiğini sanırım siz de artık öğrendiniz. Mayıs'ta yüzde 2.5 çıktı. Halbuki Nisan'da yüzde 1.9 olmuştu. Yani yükselmiş.
Hemen bir tartışma başladı. Enflasyon düşmüyor mu? Tekrar yükselecek mi? Enflasyonu özel kesim mi azdırıyor? Neden acaba? Farklı tefsirler gelmeye başladı. Kimine göre talep arttığı için özel kesim zamları hızlandırmıştı.
Başkaları kabahati özel kesimdeki toplu sözleşmelerde verilen yüksek ücret zamlarına buldu. Hızını alamayıp enflasyonla mücadele programının tutmayacağının ortaya çıktığını söyleyenler bile oldu.
Ne oluyor? Biz ne diyoruz? Mayıs enflasyonu korkutucu mu? Yoksa herşey programa göre mi gidiyor?
Enflasyon düşüyor
1995'den bu yana tam beş yıllık enflasyon serilerine tekrar baktık. 60 ay ediyor. Mayıs 2000'den daha düşük aylık enflasyon aradık.
TÜFE'de bir tek ay var. Temmuz 1996'da tüketici enflasyonu yüzde 2.1 olmuş. Geri kalan 58 ayın hepsinde tüketici enflasyonu Mayıs 2000'den daha yüksek çıkmış. Toptan eşya fiyatlarında da durum aynı. Haziran 1995'de TEFE yüzde 1.3 artmış. Geri kalan 58 ayın tümünde Mayıs 2000'den daha yüksek çıkmış.
Başka bir şey söylemeye ihtiyaç var mı? Dikkatinizi çekerim. Her ikisi de mevsimlik nedenlerle enflasyonun Mayıs'tan daha düşük seyrettiği Haziran ve Temmuz aylarına ait.
Kimsenin bir şüphesi olmasın. Bu yıl Haziran ve Temmuz aylarında mutlaka daha düşük çıkacaktır. Genel eğilim ortaya çıkmıştır. Enflasyon son beş yılın en düşük düzeyinde seyretmektedir.
Yıl sonu için verilen enflasyon hedeflerinin tutturulup tutturulmayacağı apayrı bir konudur. Benim gibi iyimserler bile bunu zaten beklemiyordu. Daha yüksek çıkacağını öngörüyorduk. Profesyonel iktisatçıların önemli bölümü yıl sonu için her iki endekste yüzde 30 civarına ulaşılacağını düşünüyor. Bunun birkaç puan oynaması o kadar önemli değildir.
Neticede enflasyonla mücadelenin ilk yılında en az yarı yarıya, belki daha da fazla bir düşüş sağlanacaktır. Bu da küçümsenmemesi gereken bir başarıdır.
Teknik sorunlar
Ayrıntılara inince, teknik düzeyde bir takım sorunlar görülüyor. Benim kullandığım bir yöntem, enflasyonu mevsimlik etkilerden temizleyerek izlemektir. Öyle yapınca çok ilginç bir durumla karşılaşıyoruz.
TEFE için, mevsimlik etkiden arındırılmış enflasyon Nisan'da yüzde 1.2 iken Mayıs'ta iki katına, yüzde 2.6'ya yükselmiş. TÜFE'de ise, mevsimlik etkiden arındırılmış enflasyon Nisan'da yüzde 1.6'dan Mayıs'da gene iki katına yüzde 3.3'e çıkmış.
Burada bir sorun olduğu çok açık. Ancak, elimizdeki veriler sapmanın hangisinde olduğunu söylemeye izin vermiyor. Acaba Nisan mı genel eğilime kıyasla çok düşüktü? Yoksa Mayıs mı çok yüksek?
Korkarım bu soruyu Haziran sayıları çıkmadan cevaplandıramayız. Şimdilik moral bozacak bir husus görmediğimizi belirtelim. Bir ay daha bekleyelim. Sonucu size mutlaka haber vereceğim.
