ERSÜMER'İN SEVİNCİ
Türkiye'nin geleceğini bağladığı bu dev projenin Genel Kurul'da onaylanmayacağını kimse düşünmüyor bile. Enerji Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Cumhur Ersümer son üç-dört yılının pek çok gecesini, gündüzünü bu projeyle geçirdi. Bu aşamaya gelmesinden sevinçli: "Hafta başı Bakü'de yapılan şirketler toplantısına 30 başvuru oldu, rağbet gayet iyi. Artık iş teknik sürecin işlemesine kalıyor."

İşler iyi giderse, Hazar Denizi'nden çıkarılacak petrolün yılda 50 milyon tonu, 468 kilometresi Azerbaycan, 225 kilometresi Gürcistan'da inşa edilecek toplam 1700 kilometrelik boru hatının içinden geçip, 2004 Nisan'ında Akdeniz'e, Ceyhan limanına ulaşacak. 2.7 milyar dolarlık projenin 1.6 milyar doları Türkiye'nin cebinden çıkacak. Ersümer, "Bu hat Türkiye'yi bir enerji koridoru haline getirecek" diyor.

Ama Hazar petrolü gelene kadar ne olacak? Türkiye'nin açığı nasıl kapanacak?

ENERJİ PLANLAMASI
Enerji Bakanı Ersümer, Türkmenistan, Rusya ve İran'dan 2002'den itibaren gelecek gazdan umudunu kesmiş değil.

Ancak enerji açığının kapatılması konusunda bir başka önemli anlaşmayı açıklıyor.

Bu, Enerji Bakanlığı Hazine Müsteşarlığı ve Devlet Planlama Müsteşarlığı arasında 6 aydan bu yana sürmekte olan bir çalışma sonucu, geçtiğimiz Cumartesi (27 Mayıs) günü yapılan bir toplantıyla sonuçlanan bir anlaşma.

Türkiye'de ilk kez yapılan bu 'enerji yatırım öncelikleri planlaması' anlaşması dokuz maddeden oluşuyor.

Anlaşmaya göre Türkiye'nin 2000-2002 arasında enerji açığını kapatlaması, 2003-2004 yıllarında da 'öngörülen enerji fazlasının önüne geçmek ve yatırım tasarrufu sağlamak amacıyla' bazı yatırımların işletme tarihinin geriye atılması planlanıyor. 10 milyar dolar yatırım değerine sahip 57 enerji projesini kapsayan planlama, 2000-2002'de DPT tarafından uygun bulunmuş ve bulunacak olan projelere hazine garantisi verilmesini öngörüyor.

Yap-İşlet-Devret modeli öngörülen bazı projelerin Haziran 2002'den itibaren işletmeye alınabilmesi, Hazine garantili Yap-İşlet projelerinin 2003-2004 döneminde enerji fazlalığına yol açmayacak şekilde işletmeye alınabilmesi için de, kurumlar birbirlerine bürokratik engel çıkarmama sözü veriyor.

Anlaşmanın iki maddesi özellikle önemli.
Bu planlamanın dışında kalan, yeni gelecek projeler üzerinde büyük ihtimalle artık Hazine garantisi olmayacak.

Aynı çerçevede bir başka madde de 'işletme hakkı devre konu üretim ve dağıtım projelerinde finansman devir çalışmalarının 2000 sonuna dek tamamlanmaması durumunda sözleşmenin iptali' gündeme gelecek. Bu da Dünya Bankası'nın isteği. Enerji yatırımları ile ilgili üç devlet kuruluşunca varılan bu anlaşmanın hangi yıllarda hangi projeleri kapsayacağı, önümüzdeki günlerde belli olacak.

MURAT YETKİN