Vergilerin tamamını faiz götürdü!..

İç ve dış borçlara ait faiz giderleri, ekonominin sorunu olmaya devam ediyor.

Yılın ilk dört ayı itibariyle vergi gelirleri 7 katrilyon 928 trilyon lira. Buna karşılık ödenen borç faizi 9 katrilyon 472 trilyon lira. Bunun 449 trilyonu dış borç, kalanı ise iç borç ödemeleri...

Görüldüğü gibi, deprem vergileri, geçici vergiler, Mart ayında toplanan gelir vergisi ve Nisan ayında toplanan kurumlar vergisi dahil, toplanan tüm vergiler, faiz ödemelerini karşılayamamış durumda...

Başka bir anlatımla, yılın ilk dört ayında topladığımız bütün vergiler, aynı dönemdeki faiz ödemelerini karşılamamış ve toplanan vergilerin üstüne 1 katrilyon 499 trilyon lira daha koyarak, faiz ödemesi yapmışız.

Kuşkusuz, devletin tek gideri faiz ödemeleri değil, örneğin sadece personel gideri olarak ilk dört ayda yaklaşık 3 katrilyon lira, Emekli Sandığı, Bağ-Kur ve Sosyal Sigortalar Kurumu gibi Sosyal Güvenlik kuruluşlarına ise, destek olarak 1 katrilyon 434 trilyon lira ödenmiş. İlk dört ayın bütçe açığı ise 6 katrilyon 377 trilyon lira...

Dört aylık durum
Son iki ay ve 2000'in ilk dört ayı toplamı itibariyle; vergi gelirleri ve faiz giderleri, birbirlerine olan oranı da belirtilmek suretiyle şöyle:

Görüldüğü gibi, faiz ödemeleri olmazsa, bütçe devamlı fazlalık verecek. Ancak, işin içine faiz ödemeleri girince, durum değişiyor. Nisan ayında, 100 lira vergi toplamış. 147 lira faiz ödemişiz. 2000 yılının ilk dört ayında ise, 100 lira vergi toplayıp, 120 lira faiz ödemişiz. Özetle, şu anda toplanan vergiler, faiz ödemelerini dahi karşılamıyor.

Faiz en önemli sorun
1999 yılının ilk dört ayında 3 katrilyon 286 trilyon lira olan vergi gelirleri, 2000 yılının aynı döneminde yüzde 141'lik artışla 7 katrilyon 928 trilyon liraya ulaşmış durumda. Bir kısmı deprem nedeniyle alınandan da kaynaklansa, bu yine de çok olumlu bir gelişme. Ancak gelen yılın ilk dört ayında 3 katrilyon 335 trilyon lira olan faiz ödemelerinin, aynı dönemde yüzde 184'lük bir artışla 9 katrilyon 472 trilyon liraya ulaşması, olayı gölgeliyor.

Görüldüğü gibi, şu anda en önemli sorunlarımızın başında borç faizleri geliyor. Bu sorun çözümlenmediği sürece, ekonominin de belini doğrultması çok zor...

Borçlanma konusundaki gelişmeler, gevşeyen faiz oranları ve gelecek ayların durumu yönüyle umut verici.

1999'da ortalama yüzde 90 düzeyinde olan borçlanma faizi, bu yıl yüzde 30-35 aralığına gelmiş durumda. Bu oranın önümüzdeki aylarda, biraz daha gerilemesi de bekleniyor. İstikrar programı ile birlikte faiz oranları da düştüğü için, bütçedeki faiz yükü, bu yılın ikinci yarısından sonra düşmeye başlayacak...

Enflasyonla mücadele programında ortaya çıkabilecek olumlu gelişmelere bağlı olarak, dış borçlanma maliyetinin azalması ve iç borcu dış borca dönüştürme sürecinin hız kazanması ile birlikte, faiz giderlerinde de önümüzdeki dönemde ciddi bir azalma sözkonusu.

Şu faiz giderleri bir azalsa, ekonomide çok şey daha iyi olacak...