Düðüm çözülüyor... Denizcilikte yaygýn bir deyimle; bu kez "zincirin doðru halkasý" yakalanmýþ görünüyor. O halka çekilince zincir boþalmýþ olacak...
Henüz soru iþaretleri var...
Henüz þüpheler tümüyle kalkmýþ deðil ortadan...
Lakin... Bu kez doðru iz üzerinde olduðu görülebiliyor...
"Çok âlâmetler belirdi" hakikate dair...
Yakalandýlar ve daha da yakalanacaklar besbelli...
Yargýlanacaklar ve mahkžm da olacaklar... Ama... Duracak mý vicdanlarýn kanamasý?..
Bugünün sorusu deðil belki...
Ama, "yarýn"ýn sorusu olmalý... Bizim içinse "dün"ün sorusuydu... Bundan beþ yýl önce, bir gazetenin bir köþesinde sormuþtuk bu soruyu... Henüz kimse yakalanmamýþken... Henüz ortada hiçbir ipucu yokken...
"Faili meçhullerin faili" baþlýðýný attýðýmýz yazýdaki o "soru"yu unutulmasýn diye bugün yeniden soruyoruz..
Beþ yýl öncesinin satýrlarýný bir kez daha (ve aynýyla) köþemize aktararak:
"Korkulacak hiçbir þey yok.
Teslim olmalýsýnýz.
Ne kadar þanslýsýnýz ki, cinayetlerinizi Türkiye'de iþlediniz.
Türkiye'de fail olup Türkiye'de meçhullere karýþtýnýz.
Belki de bilinçli bir seçimdi bu...
Týpký Amerika'da, kasten ve taammüden cinayet iþleyenlerin, eyalet eyalet dolaþmalarý gibi...
Yaþadýðýnýz yerde yasalarda ölüm cezasý varsa, alýr kurbanýnýzý komþu eyalete gidersiniz. Ayný suçun cezasý orada müebbettir. Kurtulursunuz.
Türkiye'de ise vilayet vilayet dolaþmanýza gerek yoktur.
Bütün vilayetlerde kurtulursunuz. Alt tarafý sekiz-on yýl sonra, kurbanýnýzýn yakýnlarýyla ayný çarþý-pazardan alýþveriþ ederken görülmeniz iþten bile deðildir.
Faili meçhul cinayet kurbanlarý için yýllardýr karanlýða kurþun sýkýlýyor. Çýðlýklar boþlukta kaybolup gidiyor. Gözpýnarlarý kuruyor, onun yerini baþkalarýnýn dökmesi gereken alýn terleri alýyor.
Varsayalým ki o amansýz takibin sonunda failin ayak izlerine ulaþýlacaktýr.
Diyelim ki, meçhuller "bilinir" olacaktýr.
Kördüðümleri çözmek elbette önemli... Ama cezasýný "gönül rahatlýðýyla" tamamlamýþ "fail"lerle, ayný sokaklarý arþýnlamak nasýl bir duygu olmalý?..
Hukuk sistemini mi eleþtirmeli, ihtilal yasalarýnýn sarstýðý ve bozduðu siyasal kurumlarda mý bulmalý suçu?
Aflar, þartlý tahliyeler, infaz yasalarý... Yeni Ceza Kanunu maddeleri...
Bir Papa'yý öldürmeye tam teþebbüsün hükümlüsü özgürlüðün düþünü bile kuramazken yýllardýr...
Bir baþbakaný öldürmeye tam teþebbüsün hükümlüsü, kaç yýl tutuklu, kaç yýl özgür yaþadý dersiniz? (Yeniden suç iþlemeseydi hâlâ da özgür olacaktý.)
Ceyhan ve Beyhan Mumcu kardeþler, Bilge Emeç Haným, babalarýnýn katilinin izindeki Abid Dursun ve Iþýk Aksoy ve niceleri... Bulunmamýþ katillerle ayný dünyada sürüyor yaþamlarý..
Ötekiler, katiller ise karanlýktalar. Ýsimleri yok. Cisimleri yok... Resimleri yok.
Ama bir gün, sýrlar çözülürse, sisler daðýlýrsa, isimler, cisimler ve resimler bir bir belirlemeye baþlarsa... Demokrasi adýna bir ýþýk düþer belki topraða...
Ama vicdanlarýn adaleti feraha kavuþur mu?
Aflar, þartlý tahliyeler, infaz yasalarý... Ve...
Çifte standartlarý hep mahkžm ettik. Ölüm cezasý çaða ve insan onuruna yakýþmýyor.
Hangi koþulda ve kim için olursa olsun... Ama bugün bir yerlerde birþeyler yanlýþ gitmiyor mu?
1968 yazýndan bu yana, tam tamýna 27 yýl geçti...
Robert Kennedy'nin katili Sirhan Sirhan, bir gün gidip o otelin lobisinde kahve içemeyecek asla... Martin Luther King'e tetiði çeken James Earl Ray, Memphis'teki o balkonun altýnda dinlenip o günü yadetmeyecek. Asla...
Vicdanlarýn adaleti adýna, onlarýn bulunduðu hücrelerin kilidini hiç kimse açmayacak.
Açmaya cesaret edemeyecek.
Ama, korkarým bir gün...
Bir gün meçhuller, meçhul olmaktan çýkarsa, sözgelimi, Uður Mumcu'nun katilleri yakalanýrsa... Kuþkusuz, demokrasi derin bir nefes alacak.
Ama sekiz-on yýl sonra vicdanlardaki kanamayý kim durduracak? Düþünmek bile zor.
Ya bir bombanýn fitilini döþeyen el, þu kadar yýl sonra, Karlý Sokak'tan ýslýk çalarak geçip giderse... Karlarda izini býrakmaktan korkmadan...
Ya... Göz göze gelirse, evinden çýkmak üzere olan acýlý bir kadýnla... Ya... Býyýklarýnýn altýndan...
Acaba, hal böyleyken, kimi fiillerin failleri hep meçhul mü kalsa... Vicdanlarda ömür boyu affedilmeyen cezalarý çekerek...
Ve vicdanlar hiç kanamasa...
Acaba?.."
