İşçi ve işveren ya da emekliler kaybedecek!..

Yaklaşık bir aydır, sosyal sigortalar primine esas, taban ve tavan ücretlerdeki artış oranı tartışılıyor.

1 Nisan 2000'den itibaren yürürlüğe giren, sosyal sigortalar primine esas taban ve tavan ücretler, öncesine kıyasla yüzde 60'ın üzerinde arttı. Bu artış, işverenlere büyük bir yük getirirken, brüt ücreti 360 milyon lirayı aşan işçilerin ise ücretlerinde azalmaya neden oluyor.

2000 yılı başında ücretlere yüzde 15 zam yapan hükümet, sigorta priminde ortaya çıkan yüzde 60'lık artışı bir yasa değişikliğiyle, yüzde 25'e çekmeye çalışıyor.

Öte yandan, sigorta primine esas taban ve tavan ücret artışının, önümüzdeki haftalarda yüzde 25'e çekilmesi halinde ise SSK'dan aylık bağlananların, bir kısmının gelirinde azalma ortaya çıkacak. Örneğin, 2000 yılında iş kazası geçiren ve en az yüzde 25 oranında iş göremez durumuna düşen bir sigortalı "sürekli işgöremezlik" gelirine hak kazanıyor. Alacağı aylık ise, alt sınırın yüzde 70'i olan 141 milyon lira olacak. Yasa değişikliği gerçekleşip, taban ve tavan ücret düşürülürse, bu aylık da 105 milyon liraya inecek. Aynı şekilde, asgari ücret alan bir sigortalı öldüğünde, "ölüm aylığı" alacak dul ve yetimlerin de aylığı düşecek.

Kaybeden mutlaka var
Görüldüğü gibi, SSK primine esas taban ve tavan ücretler, mevcut durumuyla kalırsa, işverenler ve bazı işçilerin aleyhine bir sonuç doğacak. Yasa değişikliği ile artış oranı yüzde 25'e düşürülürse, bu kez SSK'dan aylık bağlanan bazı kişilerin kaybı olacak. Yani her durumda da, kaybeden olacak.

Bu bize nedense aşağıdaki fıkrayı anımsattı.

Adamın birisi aynı yıl iki kızını da evlendirmiş. Damatlarından biri çömlekçilik, diğeri de çiftçilik yapıyormuş. Düğünden bir kaç ay geçtikten sonra karısı;

- Gidip kızları bir yokla bakalım, ne yapıyorlar, durumları nasıl?

diye sormuş. Adam önce çömlekçi damadının yanına gitmiş ve biraz sohbet ettikten sonra işlerini sormuş. Aldığı yanıt ilginçmiş.

- Bu yıl, bankadan da kredi kullanarak, çömlek işine büyük yatırım yaptım. Havalar ısınmaya başladığında, seri bir şekilde üretime girişeceğim. İnşallah havalar da iyi gider, yağmur filan yağmaz, hava hep güneşli olur güneşte çömlekler kurur, ben de iyi para kazanırım.

Adam, damadına moral verip, çiftçi olan diğer damadına gitmiş. Hal hatır sorduktan sonra, işleri hakkında da bilgi almak istemiş. O da;

- Bu yıl borçlanıp bir de traktör aldım. Toprağı iyice sürüp, mahsulü ektim. Komşunun toprağını kiralayıp onu da ektim. İnşallah, bol yağmur yağar, ben de iyi bir ürün alır, çok iyi para kazanırım.

Adam eve döndüğünde, karısı kızların durumunu sormuş. O da şu yanıtı vermiş;

- Hanım, bu yıl kızlardan biri kesinlikle hapı yutacak ama hangisi onu bilmiyorum...

Görüldüğü gibi, SSK taban ve tavan ücretindeki azalış ya da artış da aynen fıkradaki gibi bir sonuç doğuracak...