|
|
Hazine az borçlandı ekonomi canlandı
Uygulanan ekonomik program ve bankaların iç borçlanmadan para kazanma dönemi önemli ölçüde sona erip faizler düşünce yaklaşık 6.5 milyar dolar özel sektörün kullanımına sunuldu.
Bankalar Anadolu'da yatırımcı arıyor. Reel sektörün finansmanında etkin rol oynayan Halkbank ve Vakıfbank Genel Müdürleri, kredi taleplerinde artış olduğunu ve birkaç ay içinde faizlerde düşüş beklediklerini söylediler.
Bankalar Anadolu'da kredi müşterisi avına çıktı. İki değerlendirme kuruluşunun arda arda Türkiye'nin kredi notunu yükseltmesi, faizlerin düşmesi, Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin sorun olmaktan çıkması, Anadolu'daki sanayicinin ileriye dönük yatırım umutlarını yeniden canlandırdı. Anadolu'nun sanayi ağırlıklı illerindeki sanayi ve ticaret odaları ile bölgesel sanayiciler, özellikle bankaların yeniden sanayiciye kredi vermenin yollarını aramaya başladığını belirtiyorlar. Her günün bir öncekinden daha iyi bir durumda olduğuna işaret eden Anadolu'daki sanayici, hızlı olmamakla birlikte yeni yatırımlara kapılarını aralamaya başladı.
Uzun süredir Anadolu'ya uğramayan banka genel müdürlerinin şimdilerde her hafta ayrı bir ili ziyaret ettiğine işaret eden Anadolu'daki sanayiciler, faizlerin düşmesi ile paradan para kazanma devrinin kapandığını, bunun yerine rantabl yatırımlara kredi vermek için bankaların adeta kuyruğa girdiğini ifade ediyorlar. İşte Anadolu'nun ekonomik panoroması:
DIYARBAKIR
Mücahit Can
Güneydoğu San. İşd. Derneği Kurucu Başkanı
"DIŞARIDAN gelen güzel haberlerle iş dünyası da moralini yüksek tutmaya başladı. İstikrarın devam etmesi ve hükümet programının hedeflendiği şekilde gitmesi sağlanırsa biz de üzerimize düşen görevi yaparız. Faizin düşmesi ile birlikte paranın gideceği yer yatırım alanları olacak. Bölgedeki yatırımları artırmak için yeni çalışmalar içindeyiz. Bankalar rantabl projelere destek vermek için birbirleriyle yarışıyorlar. Banka genel müdürleri, her hafta gelip sanayicilerle temaslarda bulunuyor."
ESKİŞEHİR
Savaş Özaydemir
Eskişehir Sanayi Odası Başkanı
"Faizlerİn düşmesi güzel bir işaret. İnsanlarda yatırım düşünceleri yeniden filizlenmeye başladı. Piyasalar açılmaya başladı. Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin gündemden düşmesi de olumlu bir etki yarattı. Ancak sonbaharda taban fiyatlarının ve ücretlerin düşük kalması, arzı fazla talebi az bir ekonomik ortam yaratabilir. Buna dikkat edilmesi lazım. Alternatif pazarlar yaratmaya çalışıyoruz. Temkinli bir umuttan bahsetmek mümkün."
KAHRAMANMARAŞ
Mehmet Baldık
Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası Bşk.
"Kahramanmaraş'ta sanayi yüzde 80 tekstile bağımlı halde. Tekstil 6-7 aydır iyi. Çelik eşya ve makina imalatında durum çok parlak değil. Ama ülke notunun iyileştirilmesi finans açısından yeni oluşumları getirmeye başlayacak. Bankalar fabrikaları dolaşmaya başladılar. Eski kırgınlıkları unutup yeniden iş yapmak istiyorlar. Akreditif açalım diyorlar. İnsanlar durgunluk nedeniyle durdurdukları yatırımları başlatmaya çalışıyorlar. Yabancı sermayenin de gelmesi ile 6'ıncı aydan sonra yatırımlar hızlanır."
BURSA
Celal Sönmez
Bursa Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı
"İşin sırrı istikrarda. Siyasi istikrarın bir yıldır devam ediyor olması ve sorunların krize dönüşmeden çözüme kavuşturulması, sanayi sektörüne moral olarak yansıdı. Yılın ilk çeyreğinde sanayi yüzde 4.4 büyüdü, ihracat yüzde 2.6 artmış. Yatırım teşvik belgelerinde yüzde 72 artış var. Demek ki insanlar yatırıma yönelmeye başladı. Yabancı sermaye girişinde yüzde 24 artış var. Türkiye daha rahat ucuz ve uzun vadeli borçlanabiliyor. Bütün bunlara baktığımızda Türkiye'nin geleceğinden umutluyum."
DENİZLİ
Esat Sivri
Denizli Basma Yönetim Kurulu Başkanı
"Tevsi yatırım belirli sektörlerde var. Kredi notunun yükselmesi orta vadede yararlı olur. Bankaların kredi bulma imkanları artacak. Şu anda herkes bekleyip görmek istiyor. Bankalar krediye saldırmıyor sanayici de saldırmıyor. Sistemin oturması lazım. Doların yükselmesi ABD ile iş yapanlar için ne kadar lehte ise AB ile iş yapanlar için o kadar aleyhte. Çünkü bazı hammaddeler dolar üzerinden alınıyor ama AB'ne ihraç edildiği için fark ihracatçının cebinden çıkıyor."
ADANA
Adnan Karabucak
Çukurova Tekstil ve Konfeksiyon San.Drn. Başkanı
"1997 yılını yeniden yaşıyoruz. Tekstilde 1996-1997 yılında yapılan 2.5 milyar dolarlık yatırım kafi gelmiyor. Her yer full çalışıyor. Sanayicinin bankalarla olan sorunları giderek azalıyor. Faizlerin düşmesi ticareti de rahatlatacak. Esnafa bu durum henüz yansımadı ama bir afet olmazsa Eylül'e doğru piyasaların tamamiyle rahatlayacağını düşünüyorum."
GAZİANTEP
Mehmet Aslan
Gaziantep Ticaret Odası Başkanı
"Ekonomik durum siyasi istikrarla bağlantılı. Cumhurbaşkanlığı seçimlerinden önce piyasalar daha durgundu. Liderlerin aday üzerinde anlaşması endişeyi dağıttı. Enflasyonun düşüş sinyalleri vermesi umutlarımızı artırıyor. Ekonomi henüz durgunluktan çıkmış değil. Özellikle inşaat ve gıdada sıkıntılar devam ediyor. Komşu ülkelerle bağlantılarımız kopuk olduğu için buralardaki büyük potansiyelden yararlanamıyoruz. Ama orta vadeli göstergeler iyi. İnsanlar alternatif ticaret şekillerine yöneliyor. Elektronik ticaret konusunda firmaların öğrenme istekleri yüksek."
Leyla ŞEN
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşlarından birbiri ardına gelen not artışı açıklamaları, IMF'nin, Türkiye'de uygulanan programın ilk 3 aylık performansından övgüyle sözederek ikinci dilim krediyi serbest bırakması, özelleştirmede 15 yıllık icraatın birkaç aya sığdırılması ekonomiye moral kazandırdı. Reel sektörün finansmanında etkin rol oynayan Halkbank ve Vakıfbank Genel Müdürleri, piyasadaki gelişmeleri SABAH'a yorumladılar.
FAİZ DÜŞÜŞÜ
1999 yılında finansmanın çok pahalı olmasının Türkiye'de büyümeyi negatife dönüştürdüğünü, ancak 2000 yılının başından itibaren ikinci piyasa, kamu barçlanmaları, repo ve faizlerde olumlu bir seyrin ortaya çıktığını söyleyen Yenal Ansen, "Faizler yüzde 90-100'lerden 30-40'lara indi. Faizlerin, hemen yılın başında gerilemesi ve Türkiye'ye dışardan bakış açılarında olumlu sözler söylenmesi, hükümetin kararlı ve tavizsiz uygulaması ile birleşince yeni bir üretim heyecanı başladı" dedi.
Aşırı bir kredi talebi ile karşı kalmaya başladıklarını, özellikle geçen yıl Marmara Bölgesi'nde kesilen talebin birden bire çoğaldığını belirten Ansen, "Bu bölge, daha fazla teknoloji kullanan yapıda olduğu için kredi talebi artışı dış bağlantıları ve kapasite artışını gösteriyor. Her sektörde dış bağlantılar belgelenerek veriliyor bize. Bir güzel gelişme de geçen yıl geciken kredi alacaklarımızda da ödemeler başlaması. Yılın başından bu yana, 1999'da faaliyetine ara veren firmaların faaliyete geçtiklerini, kredi borçlarını ödemeye başladıklarını, ekonomide canlanma eğiliminin hız kazandığını, talebin olduğunu görüyoruz" diye konuştu. Ansen şunları söyledi:
"Faiz oranlarının inmesi için belki de yılın ilk yarısının tamamlanması bile beklenmeyecek. Hazine ile mutabakata varırsak, esnaf kredi faizlerini Mayıs ayında 10 puan aşağıya çekmeyi istiyoruz. Yüzde 55'lik faizleri yüzde 45'e çekmeyi planlıyoruz. Orta vadeli fonlar da ekonomiye enjekte edilebilirse Türkiye sıçrama yapabilecektir. Önümüzdeki aylarda faizlerde aşağıya gidişi, istihdam ve kapasite kullanım oranlarında artışı yaşayacağız. Hem yaşayan hem gören biri olarak Türkiye ekonomisinde ciddi bir kıpırdanma olduğunu söyleyebiliyorum."
'Bireysel kredi talebi çok hızlı'
Vakıfbank Genel Müdürü Altan Koçer ekonomideki canlanmanın gözle görülür bir hal aldığını, Nisan ve Mayıs ayı enflasyon rakamlarının beklendiği gibi düşük çıkmasıyla, piyasalardaki ivmenin daha da hızlanacağını belirtti ve şu değerlendirmeyi yaptı:"Piyasada, geçen yılla kıyaslanmayacak bir canlılık var. Özellikle bireysel kredilerdeki talep çok hızlı. Önümüzdeki aylarda, bankaların faiz oranlarında ciddi düşüşler bekliyoruz. Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin, istikrara katkı sağlayacak şekilde sonuçlanması faizleri birkaç puan aşağıya çeker. Faiz indirimleri bundan sonra 10'lu seriler içinde olacaktır. Döviz kurlarına yılbaşında istikrar kazandırılması sanayiciye derhal yansıdı. Sanayici önünü görebildiği için daha çok dövizle kredi kullanıyor."
Okan MÜDERRİSOĞLU
|
Copyright © 2000, MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - Tüm hakları saklıdır
|