Bu ay işçi ücretleri azalacak!..

Bugün Nisan ayının biri olmadığına göre, "Nisan 1" şakası yapmıyoruz. 5 Nisan günü "İşveren ve İşçiye Nisan Şakası" başlıklı yazımızda SSK primleriyle ilgili bazı teknik ayrıntıları açıklamıştık.

Konunun özeti kısaca şuydu; 2000 yılında, işçi ve memurun ücretine yüzde 15 zam yapılırken, sigorta primine esas taban ve tavan ücrete yüzde 68.8 oranı esas alınarak zam yapılmıştı. "Bu yüzde 68.8 nereden çıktı?" diye merak edenler için açıklayalım. 1999 yılı için Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından bir önceki yıla göre belirlenen Tüketici Fiyatları Endeksi'ndeki artış oranı (TÜFE) yüzde 68.8 olarak belirlenmişti. İşte sigorta priminin hesaplanmasında da SSK yasası gereği, bu oran esas alınıyor.

Ücretler nasıl azalacak?
Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü, 24 Nisan 2000 tarih ve 16-216 sayılı Genelgesi ile sigorta primine esas kazancın alt ve üst sınırlarının nasıl hesaplanacağını ayrıntılı olarak açıkladı.

Hesaplama sonuçlarına göre, 1 Nisan 2000'den itibaren:

- Daha önce 120 milyon lira olan SSK primine esas alt sınır 192 milyon 450 bin liraya,

- Daha önce 360 milyon lira olan SSK primine esas üst sınır 577 milyon 350 bin liraya yükseldi.

Asgari ücrete gelince, asgari ücret tutarı değişmedi. Yani asgari ücretin aylık brüt tutarı yine 109 milyon 800 bin lira...

Daha önce 120 milyon lira üzerinden sigorta primi ödeyen asgari ücretliler, şimdi 192 milyon 450 bin lira üzerinden SSK primi ödeyecekler. Artışın işçiye isabet eden kısmını işveren üstlenecek. İşveren ayrıca artış nedeniyle kendisine düşen prim farkını da ödeyecek. Görüldüğü gibi, işverenlerin sıkıntısı da çok büyük...

Azalacak ücretlere gelince... Nisan ayına kadar, brüt ücretin 360 milyon liraya kadar olan kısmından yüzde 14 SSK primi kesiliyordu. Buna göre, aylık brüt ücreti 600 milyon lira olan bir işçi ücretinin 360 milyon liralık kısmı üzerinden yüzde 14 prim kesintisi yapılıyordu, aşan kısımdan ise yapılmıyordu. Nisandan itibaren ise, üst sınır 360 milyon liradan 577 milyon 350 bin liraya yükseldiği için, yeni üst sınır olan 577 milyon 350 bin lira üzerinden yüzde 14 sigorta primi kesilecek. Böyle olunca da, 360 milyon liranın üstünde brüt ücreti olanların Nisan ayında eline geçen net ücret azalacak. Aylık brüt ücreti, 360 milyon lirayı aşmayanlar ise rahat olsunlar, onların ücretinde azalma olmayacak...

Kantarın topuzu ayarlanacak
Görüldüğü gibi, yüzde 15 ücret artışı yapıldığı bir dönemde, sıra sigorta primine esas kazanca gelince, yüzde 68.8 oranının esas alınması sonucu "kantarın topuzu fazla kaçırılmıştır." Önümüzdeki haftalarda, bir yasa değişikliği ile kantarın topuzu ayarlanacak ve sigorta primine esas alt ve üst sınırlar yüzde 25 oranında artırılacak.

Ancak yasa çıkıncaya kadar, kesintiler nisanda yürürlüğe giren alt ve üst sınırlar üzerinden yapılacak. Bu ay bazı işçilerin ücretleri azalacak. İşverenlerin ise cebinden çıkan para normalin üstünde artacak.

Önümüzdeki haftalarda, sigorta primine esas kazanç sınırları düşürüldüğünde, tahsil edilmiş olan sigorta primleri, işverenlerin sigorta prim borçlarına mahsup edilecek.

Nasıl iyi mi?