Geçici vergide beklenen rötuş...

Sabah okurları anımsayacaktır, aylar önce bu köşede, geçici vergideki altı aylık beyan döneminin, üç aya indirilmesinin kaçınılmaz olduğunu yazmıştık. Beklenen düzenleme yapıldı ve geçici vergideki beyan dönemi, 2000/329 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile, altı aydan üç aya indirildi.

Şimdi ne olacak?
Milyonlarca vergi mükellefini yakından ilgilendiren, yeni düzenleme ile birlikte, uygulama şöyle olacak;

- 2000 yılı Ocak-Haziran döneminin altı aylık geçici vergisi, 1-15 Ağustos 2000 tarihinde beyan edilip, vergi ödenecek.

- 2000 yılı Temmuz-Ağustos ve Eylül döneminin geçici vergisi, 1-15 Kasım 2000 tarihinde, Ekim-Kasım ve Aralık 2000 dönemine ait geçici vergi ise, 1-15 Şubat 2001 tarihinde beyan edilip vergi ödenecek.

- Bu uygulama 31 Aralık 2000 tarihine kadar sözkonusu olacak. Bu tarihten sonrası için yeni bir kararname yayınlanmazsa, yine altı aylık dönemler geçerli olacak.

- Gelir Vergi mükellefleri 2000 yılının ilk altı ayı ve izleyen üçer ayı için, bu döneme ait kazançların yüzde 15'i oranında geçici vergi ödeyecekler. Bu oran, kurumlar vergisi mükelleflerinde yüzde 20 olarak uygulanacak.

- Ödenen geçici vergiler, 2001 yılı Mart ve Nisan aylarında verilecek gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanacak vergilerden mahsup edilecek.

- İşi bırakanlar, işin bırakıldığı dönemi izleyen dönemlerde, geçici vergi ödemeyecekler.

Düzenleme niçin yapıldı?
Yetkililerin açıklamalarına göre, geçici vergideki bu düzenleme, Türkiye'nin Uluslararası Para Fonu'na (IMF) verdiği "niyet mektubundaki taahhütler arasında yeraldığı için" yapıldı. Ancak, düzenlemenin 31 Aralık 2000 tarihi ile sınırlı tutulması, kafaları karıştırıyor. Yeni bir düzenleme yapılmadığı takdirde, 2001'de tekrar altışar aylık dönem devreye girecek...

Sabah'da ve Para Dergisi'nde çok önceden belirttiğimiz gibi, baharda vergi gelirleri düşecek. Nitekim, Gelir Vergisi'nin sonuçları belli oldu ve "gelirlerde yüzde 39'luk azalma olduğu" haber olarak gazetelerde yayımlandı. Nisan ayında, hesaplanan kurumlar vergisinin, en iyimser ihtimalle "onsekizde biri" tahsil edilebilecek. Çünkü yüzde 30 oranında hesaplanacak kurumlar vergisinin yüzde 25'i daha önce "geçici vergi" olarak tahsil edilmişti. Tahsil edilecek altıda bir vergi ise, üç eşit taksitte alınacağı için, Nisan'da kurumlar vergisinin onsekizde biri o da herkes öderse tahsil edilebilecek.

Mayıs ayında ise stopaj gelirlerinde büyük bir azalma olacak. Nedenine gelince, daha önce, şirketler kâr dağıtsın dağıtmasın, Mayıs ayında yüzde 20 stopaj ödeniyordu. Bu yıl ise, kârın dağıtılması halinde stopaj ödeneceği için, şirketlerin büyük bir kısmı kâr dağıtmadı, dolayısıyla stopaj da ödemeyecekler.

Geçici vergideki son düzenleme, gelir kaybını telafi yönünden gerekliydi. Beyan döneminin üç aya indirilmesinde, bu gerçeğin de büyük payı var...