Aradan 10 yıl geçtikten sonra borsadaki yatırımcı sayısı nihayet 1 milyonu buldu. 1990 patlaması sırasında tahmin edilen 1 milyonun üzerindeki yatırımcı sayısı, 1994 krizinin getirdiği fiyat düşüşleri, aracı kurum batışları ile iyice azaldı. Elektronik işlemlere geçiş ve çift seansın etkisi ile fiyat oynaklığının artması da, yatırımcı sayısının azalmasına yol açtı.
* Birden çok hesap - Bir milyon sayısı 94 krizi sırasında 179 bine kadar geriledi. IMF anlaşmasından önce 450 bin civarında olan yatırımcı sayısı 6 aya yakın bir zamanda katlandı ve 1 milyon civarına yerleşti. Rakamı yaklaşık veriyoruz. Çünkü, Takasbank'ın kayıtlarında 1 milyon 77 bin olarak görülen aktif hesap sayısında bir kişinin birden çok hesabı bulunabiliyor. Hem borsa işlemlerinde alım satım taktiği hem de vergi etkisi nedeniyle bu yola başvuruluyor.
* Potansiyel yatırımcı sayısı - Açılan hesap sayısı da 1 milyon 516 bine çıktı. Bu sıyının 1 milyon 77 bininde hisse senedi var ve aktif olarak tanımlanıyor. Aradaki 500 binlik fark da, zaman zaman hisse senedi alan ve satanlardan oluşuyor. Yani potansiyel borsa yatırımcısı. Sonuçta hisse senedi işine kıyısından köşesinden bulaşanların sayısı 1.5 milyona varıyor.
Az önce de belirttiğimiz gibi, bu rakama ulaşılmasında IMF ile anlaşma imzalanacağı ve ekonomik programın yürürlüğe konulacağı beklentisiyle başlayan son büyük yükselişin etkisi büyük. Yatırımcı sayısı altı ayda katlanmış durumda.
* Sevindirici gelişmeler - Önümüzdeki dönemde bu sayının büyük halka arzlarla daha da artması bekleniyor. Sadece Tüpraş'tan 90 bin yeni yatırımcı geldiği belirlendi. Önümüzde Turkcell, Petkim, THY, Türk Telekom gibi dev arzlar var. Turkcell dışındaki kamu senetlerinin hepsi, IMF'e verilen niyet mektubu çerçevesinde bu yıl gerçekleşmek durumunda. Dolayısıyla yatırımcı sayısı da artmaya devam edecek. Türkiye sermaye piyasası büyüyecek ve genişleyecek. Sermaye tabana yayılacak. Bunlar sevindirici gelişmeler.
* Madalyonun öteki yüzü - Büyük halka arzlar piyasadan büyük fon çekilişlerine yol açıyor ve açacak. Hele bunun kamu kesimi olması, paranın bir daha hiç dönmemek üzere borsadan çekilmesi demek. Bu nedenle piyasanın büyümesi ve yatırımcı sayısının artacak olması ille de fiyatların yükseleceği anlamına gelmiyor. Hatta ters bir etki söz konusu. Çünkü, hem para çekilecek hem de Özelleştirme İdaresi arzları şişkin fiyatlar yerine daha gerçekçi düzeylerden yapmaya çalışıyor. Tıpkı Tüpraş'ta olduğu gibi.
Aslında halka arz fiyatının, borsada oluşan ortalama fiyat üzerinden indirimli olarak belirlenmesi, fiyatlara bir müdahale sayılır. Ancak indirimli fiyat yerine arz doğrudan borsada yapılsada, meydana gelecek fiyat düşüşünden dolayı, müdahale fiilen gerçekleşmiş olacak.
Bu da piyasaya yeni yatırımcı gelmesinin bedeli olacak.
Yatırımcıları kaybetmek kolay da, kazanması zor oluyor.
Sonuç - "Her ziyan bir öğüttür"
