S A B A H O N L I N E 21.04.2000

Şu an 21 Nisan 2000 - Cuma tarihli sabah.com.tr'yi okumaktasınız.
Bugüne ait sabah.com.tr içeriği için tıklayın »

kapat

21.04.2000

Anasayfa

Win-Turkce US-Ascii

1 milyar 300 bin insanı yöneten adam
ÇİN Devlet Başkanı Jiang Zemin'in Türkiye ziyareti ardından en çok akılda kalan şey, Çankaya Köşkü'nde söylediği arya oldu.

Jiang'ın "O sole mio" aryasını seslendirişine en çok hayret eden kişi, belki de sahneyi paylaşan Opera sanatçısı Hakan Aysev oldu. Salon ayakta alkışlıyordu. Boynunda Demirel'in taktığı şeref madalyası ile, aryayı tekrarladı, yemeğe geçildi.

Ertesi sabah gazetelerde Çankaya Köşkü'nde patlattığı aryasıyla öne çıkan bu ufak tefek sevimli adam 74 yaşında bir elektrik mühendisi. Dünyanın en kalabalık ülkesinin tartışılmaz lideri.

1 milyar 300 milyonluk nüfusu, Çin Komünist Partisi'nin 3000 kişilik Merkez Komitesi'nin ve Komite içinden çıkan 7 kişilik bir Siyasi Büro'nun başında yönetiyor. 5 milyonluk Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun Başkomutanı.

Anayasa'yı değiştirmesi için, Siyasi Büro'da konuyu açması yeterli olabiliyor. Bu sevimli adamın geçenlerde, Çin'de giderek yayılan Budist bir tarikat olan Falun Gong'un binlerce üyesini bir emriyle idama gönderdiği öne sürülüyor. Özel doktoru Profesör Tiande Li, ki kendisi aynı zamanda Halk Kurtuluş Ordusu Kalp Hastalıkları Bilim Komitesi Başkanıdır, sağlığının yerinde olduğunu söylüyor. Tek şikayeti, Jiang'ın çok yemesi. "Her şeyi seviyor, her şeyi yiyor". Çoğu Çinli gibi günde beş öğün yiyor ve son on yıldır ak düşen saçlarını boyuyor.

İKİNCİ KEZ SEÇİLDİ
Jiang Zemin, Çin'in bir önceki lideri Deng Xiao Ping'in 1993'te ölümüyle beş yıllığına Devlet Başkanlığı'na seçilmişti. 10 bin üyeli Ulusal Halk Kongresi Jiang'ı 1998'de beş yıllığına bir kez daha seçti. Deng'in "Çin usulü sosyalizm" politikasının takipçisi. Sovyetler Birliği'nin "glasnost-perestroyka" politikası nedeniyle çöktüğüne inanıyor. Komünist Parti kontrolünde pazar ekonomisini yaygınlaştırıp rekabet edebilir hale gelmeye öncelik veriyorlar.

Yani önce perestroyka. Glasnost kimbilir ne zaman? Şaka değil: Deng'e soruyorlar "50 yıl sonra sosyalizmin dünyadaki durumu ne olacak?" diye. "Onu bilemem diyor" Deng, "ama dünyada 4 milyar Çinli olacak."

Halefi Jiang, Türkiye'den önce İsrail, Filistin ve Mısır'ı ziyaret etti. Sonra sırada Yunanistan ve Güney Afrika Cumhuriyeti var.

Güney Afrika bir yana, diğer ülkeler Asya-Avrupa-Afrika kıtalarının kesişme noktasındaki iki büyük uluslararası ihtilafın, Arap-İsrail ve Türk-Yunan ihtilaflarının baş aktörleri.

Buralar bir zamanlar Washington-Moskova çekişmesine sahne oluyordu. Çin, Rusya'nın ayakta durmaya zor mecali olduğu bir dönemde, dünyanın bu bölgesinde ABD'nin karşısına "ben varım" diyerek dikiliyor. Oyunu kurallarına göre oynamaya hazır. Kabul edilmezse oyunun kurallarını değiştirmeye de hazırlıklı.

Jiang'ın aryası, Çin'in apaçık mesajını almak istemeyenlere tiz perdeden bir duyuru mu acaba?

Murat YETKİN

Beko'ya hayran kaldı
RESMİ bir ziyaret için Türkiye'de bulunan Çin Cumhurbaşkanı Jiang Zemin dün, İstanbul'a geldi. Cumhurbaşkanı Demirel'in eşlik ettiği Zemin ilk ziyaretini Koç Grubu'nu bağlı Beko fabrikasına gerçekleştirdi. Beko Genel Müdürü Aydın Çubukçu, her iki Cumhurbaşkanı'na fabrikanın işleyişi hakkında bir brifing sundu. Türkiye ile Çin arasında resmi ilişkilerin 29 yıl önce kurulduğuna dikkat çeken Çubukçu, Koç Grubu'nun Çin ile ticaret ilişkilerinin ise 1995'te Hong Kong'da kurulan Ram Pacific şirketi ile başladığını söyledi. Her iki Cumhurbaşkanı'na plaket verilen brinfinge Mustafa Koç, Ali Koç, Suna Kıraç ile Devlet Bakanı Şükrü Sina Gürel ve İstanbul Valisi Erol Çakır katıldı. Zemin'in fabrikaya hayran kaldığı görüldü.

Demirel ve Zemin, daha sonra Boğaz turuna çıktı. Kısa süren Boğaz turundan sonra konuk Cumhurbaşkanı, Yerebatan Sarnıcı ve Ayasofya Müzesi'ni gezdi. Bugün Türkiye'den ayrılacak olan Zemin, akşam da Swissotel'de Vali Çakır'ın onuruna verdiği yemeğe katıldı.

Okan YILDIRIM