Faizler olmasa her şey çok iyi!..

Eski bir Milli Eğitim Bakanı'nın "Şu mektepler olmasa, Milli Eğitimi ne güzel idare ederdim" şeklindeki sözünden esinlenip biz de, "şu faizler olmasa, ekonomiyi idare etmek ne kadar kolay olurdu" diyoruz. Faiz giderleri olmadan, herşey o kadar güzel ki... Daha yılın ilk çeyreğinde, faiz dışı bütçe fazlası, hedefi katlamış durumda. 2000 yılının ilk üç ayında faiz dışı fazla 1 katrilyon 300 trilyon lira olarak hedeflenmişti. Hedef ikiye katlandı ve 2,7 katrilyon lira olarak gerçekleşti. Hedefin aşılmasında, vergi gelirlerinin büyük payı var. Geçen yılın ilk çeyreğinde 2,2 katrilyon lira olan vergi gelirleri, yüzde 168'lik bir artışla bu yılın aynı döneminde 5,9 katrilyon liraya çıktı...

Kuşkusuz bu artış da, deprem vergileri ve ağırlıklı olarak bankalardan alınan geçici verginin büyük payı var. Ancak, sonuç olarak ortaya çıkan tablo "faiz hariç" olumlu.

Vergi gelirleri faizi karşılamıyor
Yılın ilk üç ayı itibariyle vergi gelirleri 5 katrilyon 976 trilyon lira. Buna karşılık ödenen borç faizi 6 katrilyon 601 trilyon lira...

Görüldüğü gibi, deprem vergileri bankalardan toplanan geçici vergiler, Mart ayında toplanan gelir vergisi de dahil, toplanan tüm vergiler, faiz ödemelerini karşılayamamış durumda...

Başka bir anlatımla, yılın ilk üç ayında topladığımız bütün vergi gelirleri, aynı dönemdeki faiz ödemelerini karşılamamış ve toplanan vergilerin üstüne 625 trilyon daha koyarak faiz ödemişiz.

Kuşkusuz, devletin tek gideri faiz ödemeleri değil, örneğin sadece personel gideri olarak ilk üç ayda yaklaşık 2,5 katrilyon lira ödenmiş. İlk üç ayın bütçe açığı 3 katrilyon 901 trilyon lira.

Faiz en önemli sorun
Yukarıda verilen rakamlardan da farkedileceği gibi, şu anda en önemli sorunlarımızın başında borç faizleri geliyor. Bu sorun çözülmediği sürece, ekonominin de belini doğrultması çok zor...

Borçlanma konusundaki gelişmeler, gevşeyen faiz oranları yönüyle umut verici.

1999'da ortalama yüzde 90 düzeyinde olan borçlanma faizi, bu yıl yüzde 30-33 aralığına gelmiş durumda. Bu oranın önümüzdeki aylarda, yüzde 20-28 aralığına gerilemesi de bekleniyor.

Enflasyonla mücadele programında ortaya çıkabilecek olumlu gelişmelere bağlı olarak, dış borçlanma maliyetinin azalması ve iç borcu dış borca dönüştürme sürecinin hız kazanması ile birlikte, faiz giderlerinde de önümüzdeki dönemde ciddi bir azalma sözkonusu.

Yazımızın başında da belirttiğimiz gibi, şu faiz giderleri bir azalırsa, ekonomide çok şey daha iyi olacak...