Su aka aka...
Su aka aka yolunu bulur, merak eden sora sora gerçeğe ulaşır. Büyük kentlerde ya da küçük kentlerde; söz gelimi İstanbul'da, Ankara'da, İzmir'de, İzmit'de, Adana'da, Gaziantep'de halk suyun metreküpünü kaç liradan kullanıyor?
Arada fark var mı?
Hangisi ucuz? Ucuzsa neden?
Plastik kovayı ister kuyuya sallandır, ister denize alacağı su aynı. Fakat bir kıyaslama yapılsa belediyeye bağlı su ve kanalizasyon şirketleri hangi kentliye bir kova suyu daha ucuza satabiliyor?
Ortaya bir bir dökülse...
İzmir kaça satıyor? İzmit kaça?
Ankara, Adana, Antep!
Belediye başkanları aralarında bir yarış başlatsalar ve komşu kentlerle kendilerini kıyaslayıp, halka suyu ne kadar ucuza satabildiklerini anlatsalar.
Anlasak.. Hangi başkan halkçı!
Hangi başkan müteahhitçi!
***
Su aka aka....
Gerçek sora sora...
Örneğin, İstanbul Belediyesi'nin su şirketi İSKİ, 1999 yılında toplam 434 milyon metreküp su sattı. Bunun 390 milyon metreküpünü konutlara; metreküpü 280 bin liradan, 44 milyon metreküpünü de işyeri ve fabrikalara; metreküpü 1 milyon 400 bin liradan verdi. Dolayısıyla İstanbul halkına 1999 yılında ağırlıklı ortalama olarak suyun metreküpünü 94 cente fatura etmiş oldu.
İstanbul'da su: 94 cent!
Ankara'da kaç? Adana'da kaç?
İzmir ile İzmit'de kaç?
İşte DSİ Genel Müdürü Prof. Doğan Altınbilek, DSİ'nin bütün kentlerde olduğu gibi İstanbul'da çok ucuza, çok büyük ödeme kolaylıkları ve uzun vadeyle su sattıklarını örneğin İSKİ'ye suyun metreküpünü 30 ile 40 cent arasında bir fiyata verdilerini söyledi.
İSKİ suyu DSİ'den alıyor.
Metreküpüne 30 cent ödüyor.
Halka 94 cente satıyor.
64 cent fazlasına!
Evet İSKİ kanalizasyonlar yapıyor, arıtma tesisleri kuruyor, atık pis suları topluyor, temizliyor, denize temiz su basıyor... Başdöndürücü bir hızla büyüyen İstanbul kentine yeni su boruları döşüyor...
Tamam da... Niçin bu kadar kâr!
***
Su aka aka... Gerçek sora sora...
Kalbura güvenip, taşımaya kalkarsan suyu ziyan edersin. DSİ Genel Müdürü suyu kalbura güvenerek değil mühendislik biliminin şaşmaz gerçeklerine tutunarak taşıdıklarını, bu yüzden de israf, para savurganlığı, geç kalma, yanlış planlama, verimsiz yatırım türü suçlamaların DSİ için yapılamayacağını belirtiyor.
İddialara da cevap veriyor:
İDDİA: Yeşilçay Projesi: 2 regülatör. 1 pompa istasyonu. 1 isale hattı. 1 enerji nakil hattı. Yıllık kapasite: 145 milyon metreküp. Yapımcısı: DSİ. Maliyeti: 270 milyon dolar. Yıldız Dereleri Projesi: 3 baraj. 3 pompa istasyonu. 1 isale hattı. 1 enerji nakil hattı. Yıllık kapasitesi: 140 milyon metreküp. Yapımcısı: İSKİ. Maliyeti 52 milyon dolar. Niçin bu kadar fark?
CEVAP: İSKi tarafından yapılmış olan Yıldız Dereleri Projesi'nin 52 milyon dolar olduğu söylenmektedir. Merak edilen husus, bu 52 milyon doların içinde pompa istasyonları, terfii hatları ve Terkos-İkitelli arasındaki isale hattı dahil midir? Ayrıca İSKİ, bu sistemden İstanbul halkının kullanımına kaç metreküp su verdiğini de açıklamalıdır.
***
İDDİA: Yeşilçay sistemi içinde yapılmakta olan günlük 520 bin metreküp kapasiteli Emirli Arıtma Tesisi'ni DSİ, 36 milyon dolara mal etmektedir. Oysa İSKİ tarafından yaptırılan günlük 420 bin metreküp kapasiteli Fatih Sultan Mehmet Arıtma Tesisi, sadece 28 milyon dolara mal edildi. Aradaki fark neden?
CEVAP: İSKİ, Fatih Sultan Mehmet Arıtma Tesisi'nin maliyeti içine teçhizat ve ekipmanı dahil etmiyor, maliyet oyunu yaparak sanki ucuza maletmiş gibi kamuoyunu yanıltıyor.
İDDİA: DSİ'nin yürütmekte olduğu Melen Projesi'nde suyu toplayacak regülatörün, pompa istasyonunun, isale hattının, enerji nakil hattının yapımına başlanmadı. Fakat Cumhuriyet Arıtma Tesisi ihale ediliyor. Dolayısıyla arıtacak su gelmeden arıtma tesisi yapılıyor. Tıpkı Emirli Arıtma Tesisi gibi su gelinceye kadar boş boş duracak, durduk yerde çürüyecek, kaynaklar savrulacak.
CEVAP: Doğru değil. Melen projesi kapsamındaki 11 iş ünitesinden Melen-Kıncıllı arası isale hattının ihalesi 30 Mart 2000 tarihinde yapıldı. Diğer ünitelerin ihaleleri de peyderpey yapılıyor. 2000 yılında tüm ihaleler tamamlanacak, Melen Sistemi 2003 yılı sonu itibariyle İstanbul şehrine su vermeye başlayacak. Emirli Arıtma Tesisi'ne ise 2001 yılı sonudan itibaren su gelecek çünkü Yeşilçay Sistemi tümüyle devreye alınmış olacak.
Su aka aka...
Gerçek sora sora...
