Türkiye'nin 38 yılına damgasını vuran Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in Çankaya'daki hayatı dün Meclis'teki oylamayla noktalandı.

HÜKÜMETE TEŞEKKÜR
Cumhurbaşkanı Demirel, 5 artı 5'in yeterli oyu bulmamasının ardından Başbakan Bülent Ecevit'e, "Siz elinizden geleni yaptınız teşekkür ederim" dedi. Anayasa değişiklik teklifinin cumhurbaşkanlığı görev süresini düzenleyen 101. maddesinin 303 oyla reddedilmesinin ardından verilen arada Ecevit, Meclis'teki makamında liderler zirvesini topladı. Toplantı devam ederken Demirel'i telefonla arayan Başbakan Ecevit, 101. maddenin yeterli oya ulaşmadığını ve paketi çekmeyi düşündüklerini iletti. Demirel de, "Karar sizindir" dedikten sonra, "Siz elinizden geleni yaptınız, teşekkür ederim" diye konuştu. Böylece 1962'den bu yana siyasetin içinde olan 6 defa gidip 7 defa gelen Demirel için siyasi hayat en azından şimdilik noktalandı. Demirel, 16 Mayıs'ta Çankaya'ya veda edecek.

Demirel: 40 gün sonra kuş gibi hürüz
Oylamayı tek başına izleyen Demirel'in yakınlarına ilk tepkisi, "Vatan sağolsun. Meclis talebinin arkasında duramadı. Kırk gün sonra kuşlar gibi hür oluyoruz" oldu.

Ankara-Cumhurbaşkanı Demirel Meclis'teki kritik oylama öncesi öğle yemeğini Nazmiye Hanım ile baş başa yedi. Yemeğin ardından bir süre -Türkiye'yi ziyaret etmekte olan Almanya Cumhurbaşkanı Rau'ya hazırlık olmak üzere- Almanya dosyaları üzerinde çalışan Demirel, daha sonra Meclis'teki oylamaları Meclis TV canlı yayınından izlemeye başladı.

Demirel Çankaya Köşkü'ndeki çalışma odasında tek başına Meclis'teki oylamaları izlerken, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Necdet Seçkinöz'ün çalışma odasında toplanan bir grup danışmanı da Meclis kulisindeki gelişmeleri izlemeye aldılar. Anayasa'nın 101'inci maddenin oylama sonuçları ilan edilip, hükümetin anayasa teklifini geri çekme hazırlığında olduğu anlaşılınca, Seçkinöz ve danışmanlar kadrosu Demirel'in yanına girdiler. Demirel'in sonucu heyecansız ve rahat bir şekilde karşıladığı öğrenildi.

ÇANKAYA DIŞINDA DA HİZMET
Cumhurbaşkanı'nın çevresindekilere ilk tepkisi ise Vatan sağolsun, canımız sağolsun" şeklinde oldu. Demirel'in şu değerlendirmeyi yaptığı da öğrenildi: "Bu işe ben talip olmadım. Benim hizmetimin devamına talip oldular. Ben de reddetmedim. Milletvekilleri imza toplayıp verdiler. Ben hep Meclis'in itibarı için çalıştım. Meclis bu talebin arkasında durabilirdi, ama duramadı. Memlekete hizmetin çok yeri var, tek yeri burası değil."

KUŞLAR GİBİ HÜR
Demirel'in kendisine telefonla ulaşan eski siyaset arkadaşlarına ise daha farklı bir mesaj verdiği öğrenildi. Yıllarca Demirel'le siyaset yapmış bir yakını, Demirel'in "Üzülmeyin. Kırk gün sonra kuşlar gibi hür oluyoruz" dediğini nakletti. Demirel bu değerlendirmelerin ardından yeniden Almanya dosyaları üzerine çalışmaya çekildi.

DIŞ BASIN
"Acil"olarak duyuruldu

HABER ajansları, TBMM'nin, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in bir 5 yıl daha Çankaya'da görev yapmasına yeşil ışık yakmamasını, dünyaya "acil" olarak duyurdu. Kararın Meclis'te açıklanmasından üç dakika sonra AFP, AP ve Reuters ajansları haberi duyurmaya başladılar.

AP: DARBE
Koalisyon Hükümeti'ne ciddi bir darbe.

Reuters: Tehlike
Başbakan Bülent Ecevit, hükümetin istikrarı için anayasa değişikliğini hayati tehlike olarak görüyordu.

AFP: Belirsiz
Hükümetin anayasa değişikliğini tekrar oya sunup sunmayacağı belirsiz.

ABC: Desteklenmedi
Sonucun koalisyon partileri arasında ciddi siyasi tartışmalar yaratması bekleniyor. Demirel ülkenin istikrarının tek bir kişiye bağlı olamayacağını düşünen ve emekli olma zamanını geldiğine inanan milletvekillerinin desteğini kazanamadı.

BBC: Reddedildi
Meclis, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in ikinci kez göreve gelmesi için yapılacak anayasa değişikliğini reddetti. Bu, Başbakan Bülent Ecevit'in politik güvenilirliğine büyük bir darbe oldu.

Aktif siyasete dönecek mi?
MECLİS'İN 5+5 formülünü reddetmesinin ardından Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in Güniz Sokak'a dönmesi kesinleşti. 16 Mayıs'ta Çankaya Köşkü'nde 7 yılını dolduracak olan Demirel yeni bir hayata başlayacak.

Anayasa değişikliğinin Meclis'e takılmasıyla birlikte Başkent kulislerinde, "Süleyman Demirel'in 16 Mayıs 2000 tarihinden sonra aktif siyasete dönüp dönmeyeceği" sorusu yoğun şekilde tartışılmaya başlandı.

Demirel'in, "Güniz Sokak'a dönersem çiçek ve tavuk beslemem" sözüne atıfta bulunanlar, onun aktif siyasete döneceğine kesin gözüyle bakıyorlar.

Siyasi kulislerde Demirel'in bundan sonra ne yapacağı konusunda şu üç ihtimal dillendiriliyor:

1- DYP'deki yandaşları vasıtasıyla bu partiyi olağanüstü kongreye zorlamak ve Tansu Çiller'in koltuğuna oturmak... Ama bu şu aşamada çok kolay görünmüyor. Birincisi Demirel, Köşk'ten güçlü bir şekilde değil, yaralı olarak Güniz Sokağa dönüyor. Meclis'in görev süresinin uzatılmasını reddettiği bir kişinin itibarı önemli bir erozyona uğramış demektir. Kaldı ki Çiller il ve ilçe örgütlerini eline geçirdi. DYP, Demirel'in 1993'te bıraktığı noktadan çok farklı bir durumda...

2- Demirel'in, DTP çatısı altında siyasete soyunması olarak görünüyor. Son seçimde yüzde 1 bile oy alamayan DTP'liler, kurtuluşlarını Demirel gibi karizmatik bir kişiye bağladılar. Nitekim bu parti Hüsamettin Cindoruk'un istifasından sonra genel kongreye gidip yeni genel başkanını bile seçmedi, halen partiyi Genel Başkan Vekili sıfatıyla İsmet Sezgin yönetiyor. Yani, DTP, Demirel'in koltuğunu boş olarak bekletiyor. Ama Demirel halkın benimsemediği bir partinin başına geçip büyük bir kumara girişip girişmeyeceğini zaman gösterecek.

3- Demirel'in DYP'ye de, DTP'ye de boş verip yeni bir parti kurarak sıfırdan yola çıkması.. Sanayi eski Bakanı Yalım Erez ile ANAP eski Milletvekili İlhan Kesici'nin Demirel öncülüğünde yeni bir parti kurabilmek için zemin yoklaması yapıyorlar. Böyle bir partinin fonksiyonu merkez sağı toparlamak olarak ortaya konabilir.