ESKİ USTALARIN YORUMU
Program kendi içinde enflasyonu düşürmeye yeterli araç ve gereçlerle donanmış durumda. Enflasyonun, üç yılda tedricen düşmesi programın esasıdır. İlk iki ay fiyat endeksleri yüksek çıktı. Bunda 1999 yılının son aylarında yapılan ayarlamaların etkisi büyük. Herkes programa kendi katkısını yapmalıdır. Türkiye'nin şimdiye kadar uygulanan programlarda yaptığı hata, sabır gösterememektir. Üç yıl süreyle eşdeğer sabır ve ciddiyet içinde olmalıyız.

Beklenileri olumluya çevirmek için aşırı iyimser hava yaratılması anti enflasyonist programa yapılacak en büyük kötülüktür. Enflasyon mutlaka düşecek. Ancak yılsonu için yüzde 20 enflasyon hedefinin gerçekçi olup olmadığı kamuoyunda yeterince anlaşılamadı. Nisan'dan sonra enflasyonun mevsimsel olarak düşeceğini kabul etmek lazım. Ekonomide alınan kararlar ancak iki mevsim sonra etkisini gösteriyor. Enflasyon iner. Bu konuda usanmadan yola devam etmek lazım.

İKİ aylık enflasyonun moral bozacak bir yanı yok. Aralık ayında yapılan zamların yansıması, Ocak'ta görüldü ve yanlış yorumlandı. Enflasyon, insan davranışlarının değiştirilmesini gerektiren bir olgudur. Bu tür bir değişim ve ikna bir günde olmaz. Nisan ayından itibaren Türkiye gerçek anlamda enflasyondaki düşüşü görecek. Şimdiye kadar ortaya konulan enflasyonla mücadele programlarına ya yüksek oranlı devalüasyon ya da fiyat ayarlamaları ile başlandı, nisbi enflasyon gerilemeleri ile topluma geçici iyimserlik aşılandı.

Enflasyon, mayıs hatta haziran ayına kadar çıkabilir. Petrol fiyatlarının 10 dolardan 32 dolara çıkması başlı başına bir sebep. 1999'un eksi büyümeyle kapanacağı kesin. Ekonominin daraldığı ortamda vergi toplamak da kolay değil. Alınan kararlar 2000'deki büyümeyi yüzde 5.5'e çıkaramaz. Bunu sağlayacak yeterli kaynak yok. Daralan bir ekonomide talep canlandığı zaman şirketlerin geçmiş yıl zararlarını düzeltmek için fiyatlarını artırmaları sözkonusu olabilir.

2 aylık rakamlarla programın geleceğini değerlendirmek doğru olmaz. Bir süre beklemek, programa zaman ve şans tanımak lazım. Programın özü kamu kesiminde mali disiplinin sağlanmasıdır. Türkiye'nin enflasyonsuz bir ortama ihtiyacı var. Enflasyon vergisi artık dünyanın hiçbir yerinde politikaların aracı olarak kullanılmıyor. Enflasyonla mücadeleden kesinlikle vazgeçilmemelidir. Siyasi istikrar, kararlılık, sabır, şeffaflık ve toplumsal uzlaşma olmazsa olmaz şartlardır. Hükümet, programın siyasi sorumluluğunu tam olarak üstlenmelidir. Sorumluluk mevkiindeki siyasiler, neden böyle bir programın ilan edildiğini ve uygulamaya zorunlu olduğumuzu topluma detayları ile anlatmalıdır.

Enflasyonun kalıcı biçimdez düşürülmesi doğru bir hedeftir. yılbaşında taşkın iyimserlik rüzgarları estirildi. TEFE hedefi de TÜFE hedefi de zora girdi. Biz, ihtiyatlı bir iyimserlik içindeyiz. Bu programın en önemli eksikliği, içinde insan unsuru yoktur. Koordinasyon eksikliği vardır. Hükümetin siyasi mahcubiyeti vardır. Enflasyonun müsebbibi olarak sivri biberi gösterenler yaz aylarında sivri bibere sığınacaklardır. Türkiye, potansiyeli ile kendisine her zaman çıkış yolu bulabilir.

Okan MÜDERRİSOĞLU