Vergi ödemede sıra bireylerde
HAZİNE'YE de soluk aldıracak olan gelir vergisinde genel beyan ve verginin ilk taksidini ödeme dönemi 1 Mart çarşamba günü başlıyor.
Hazine bonosu ve devlet tahvilleri ile off-shore bankalardan faiz geliri elde edenler de vergi verecek.
Gelirler Genel Müdürlüğü'nün belirlemelerine göre Mart ayı içerisinde 1 milyon 750 bin dolayında mükellef, 1999 yılı içinde elde ettiği gelirler için beyanda bulunup, tahakkuk edecek verginin üçte birlik ilk taksidini ödeyecek.
Gelirler Genel Müdürlüğü, gelir vergisi beyan dönemi için bir dizi tedbiri uygulamaya koydu. Halkla ilişkiler birimleri de bulunan vergi dairelerinde mükellef danışma büroları oluşturuldu. 'Alo 189 Maliye' hattının, beyannamelerin doldurulması konusunda vatandaşlara yardımcı olmasına dönük önlemler alındı.
Hazırlanan beyanname düzenleme rehberleri, defterdarlıklara ve bütün vergi dairelerine gönderildi. Rehber, internet'te Gelirler Genel Müdürlüğü'nün 'www.gelirler.gov.tr' sayfasına da girdi.
UYULACAK ESASLAR
Mart ayı içinde 1999'da elde edilen ticari kazançlar ve serbest meslek kazançlarının yanısıra, tahvil ve bono faizleri, hisse senedi kâr payları (temettü), iştirak hisselerinden doğan kazançlar, alacak faizleri, off-shore hesapların faizleri, hisse senetleri ve tahvillerin vadesi gelmemiş kuponlarının satışından doğan gelirler ile iskonto bedelleri için beyanda bulunulacak.
* Devlet tahvili ve hazine bonosu faizleri ile diğer her türlü bono ve tahvil faizleri: Faiz tutarı 6 milyar 469 milyon 500 bin lirayı aşıyorsa beyanname verilecek.
*TOKİ, KOİ ve Özelleştirme İdaresince çıkartılan menkul kıymetler. Onlarda da bono ve tahvil hükümleri uygulanacak.
* Alacak faizi: Elde edilen alacak faizine yüzde 45.9'luk indirim uygulandıktan sonra kalan tutar beyan edilecek.
* Kâr payları: Kurumlardan elde edilen kar payı ile bu kâr payının üçte biri olan vergi alacağının toplamı 3.5 milyar lirayı aşıyorsa beyanname verilecek.
* Off-Shore bankalardan elde edilen faiz gelirleri: Tutar ne olursa olsun beyanda bulunulacak.
* Vergi kesintisine tabi olmayan menkul sermaye iratları, tutar ne olursa olsun beyan edilecek. Vergi kesintisine tabi menkul sermaye iradı ile kesintiye tabi olmayan iradın toplamı yüzde 45.9'luk indirim sonrası 3.5 milyarı aşıyorsa tamamı için beyanname verilecek.
* Menkul sermaye iratlarından kesilen vergilerin, beyannameye dahil edilen gelire isabet eden kısmı, beyanname üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilecek.
Vergi kanunlarında yapılan değişiklik uyarınca 1999'da elde edilen mevduat faizi, repo geliri ve özel finans kurumlarınca kâr ve zarara katılma hesabı karşılığında ödenen kâr payları beyanname kapsamı dışında olacak. Menkul sermaye iradı elde eden aile bireyleri beyan kapsamına giriyorsa, kendi adına beyanname düzenleyecek. Kişi küçük ya da kısıtlı durumda ise beyanname velisi, vasisi tarafından imzalanacak. Hesaplanan gelir vergisinin ilk taksidi Mart'ta kalan 2 taksit ise Haziran ve Eylül'de ödenecek.
VERGiYE ÖRNEKLER
* 1999'da 6 milyar lira devlet tahvili faizi elde eden bir vatandaş, yüzde 45.9'luk indirim sonrası kalan tutar 3 milyar 246 milyon lira olduğundan (3.5 milyar liralık beyan sınırının altında) beyanname vermeyecek.
* 1999'da 9 milyar lira hazine bonosu faizi, 1 milyar 200 milyon lira da mesken kira geliri elde eden bir vatandaş, indirim sonrası 5 milyar 454 milyon liralık gelir üzerinden vergilendirilecek. Bu kişi 1 milyar 286 milyon lira vergi, 128 milyon 620 bin lira da fon ödeyecek.
* 1999'da off-shore hesaplardan 5 bin dolar faiz geliri elde eden bir vatandaş, beyanname verecek. Faiz geliri, gelirin elde edildiği tarihteki Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilip vergilendirilecek. 1 Dolar 400 bin lira ise 2 milyar liralık faiz geliri için 400 milyon lira vergi, 40 milyon lira da fon ödemesinde bulunulacak.
|