EN YÜKSEK BEDELDEN
Bu verginin adı Damga Vergisi. Mevzuata göre Damga Vergisi, kredi sözleşmesinin üzerinde yer alan bedellerin en yükseğinden kesiliyor. Yani vergi, anapara ve vade boyunca ödenen faizlerin toplamı üzerinden kesiliyor. Uzun vadeli ucuz kredi kullanacağını zanneden müşteri, örneğin 20 yıl sonra ödeyeceği taksidin Damga Pulu'nu bile bugünden tıkır tıkır devlete veriyor.

Vade uzadıkça vergi yükü daha da artıyor. Küçük miktarda ve kısa vadeli bir kredi kullananlar belki bu vergi yükünün farkına varamıyor. Ancak "kira gibi öde konut sahibi ol" sisteminin temelini oluşturan uzun vadeli 15 yıllık, 20 yıllık kredi kullanmak isteyenler önemli meblağlarda vergi ödemesiyle karşı karşıya kalıyor.

Diyelim 21 milyar liralık 20 yıl vadeli bir kredi aldınız. Düzenlenen sözleşmenin üzerinde aynı zamanda 20 yıl boyunca ödenecek toplam miktar da yer alıyor. Bu tutar aylık 552.3 milyon liralık taksitten, 132.5 milyar lira ediyor. Mevzuat diyor ki "Damga Vergisi 132.5 milyar lira üzerinden kesilir." Krediyi alan kişi bu tutar üzerinden binde 7.5 oranında yani 994.2 milyarlık Damga Vergisi ödemekle yükümlü. Banka Sigorta Muamele Vergisi'yle birlikte toplam tutar 1 milyar lirayı aşıyor. Sonuç olarak binde 7.5 oranında damga pulu ödeyeceğini zanneden müşteri, toplam aldığı kredisinin yüzde 5'e yakınını vergi olarak devlete ödüyor.

İpotek harcı, sigorta poliçe bedeli derken toplam masraflar daha da büyüyor. 21 milyarlık kredinin 1.5 milyarı yani yüzde 7.16'sı cebe bile girmeden harcanmış oluyor.

Böyle konut kredisi olmaz
Faizler düşüp, vade uzamaya başladığında Alternatifbank'ın attığı ilk adımın ardından, Vakıflar Bankası, son olarak da Emlak Bankası uzun vadeli konut kredisi vermeye başladı. "Kira gibi öde konut sahibi ol sistemi, yani mortgage sisteminin geliştirilmesi için bu konuda yabancı ve tecrübeli şirketler de görüşmelerini hızlandırmış durumda. Ancak devletin kendi bindiği dalı kesmemesi için uzun vadeli konut kredisindeki bu vergi sistemini değiştirmesi gerekiyor. Yaklaşık 2 yıl önceye kadar uzun vadeli konut kredileri için hem damga pulu, hem de ipotek harcı için bir istisna bulunuyordu. O zamanlar ihtiyaç duyulmayan bu istisna şimdi fazlasıyla gerekli görünüyor.

Nadin TAŞCIOĞLU