Tasarrufçu zorda

Ayın ilk Pazar günü ekonomiye tasarrufçu açısından bakma geleneğini geçen hafta bozduk. Ocak enflasyonu tahminimizden çok yüksek çıktı. Okuyucumuza durumu açıklamak ve özür dilemek zorunda kaldık.

Dikkat ederseniz, dezenflasyon programı açıklanınca rantiye edebiyatı bıçak gibi kesildi. Çünkü TL faizleri aniden çöktü. Çok ilginç. Meğer IMF ve sabit kur politikası rantiyenin en büyük düşmanı imiş. Biz de de zaten onu söylüyorduk.

Böylece kimin aslında rantiyeden yana olduğu da ortaya çıktı. Kurun nominal çapa olarak kullanılmasını istemeyenler yüksek faizi savunuyormuş. Bizim gibi nominal çapa talep edenler ise düşük faizi. Bu da böyle bilineÖ

Ocak ayı sonuçları faiz geliri elde edenler için hiç parlak değil. Nereden bakarsak bakalım, herkes zararda. Geçmişteki yüksek faiz gelirleri ile avunmaktan başka çare gözükmüyor.

Negatif TL faizi
TL'ye yatırım yapanların faiz gelirini hesaplamakta bazı zorluklar var. Örneğin, bizim de önerdiğimiz gibi yazın yada sonbaharda uzun vadeye girenler hala yüksek faiz alıyor.

Hatırlatalım. Eylül'de yüzde 100 ve üstünden parasını 6 ay ve daha uzun bağlayanlar hala aylık yüzde 6 getiriden yararlanıyor. Ocak enflasyonu yüzde 4.9 çıktığına göre, aylık reel faiz yüzde 1 ediyor.

Ya kısa vadede olanlar? Yüzde 40'tan bir aylık mevduatın stopaj sonrası gelirini yüzde 2.9 buluyoruz. Demek ki reel faiz aylık yüzde - 1.9 oluyor. Yani bir ayda tasarruflarının satın alma gücü yüzde 2 azaldı.

Yılbaşına yakın yada hemen sonra tasarruflarını 3 aylık yada daha uzun vadeye koyanların da durumu azçok aynı. Onların da paraları Ocak ayında reel olarak eridi.

Ocak ayında B tipi fonların bazılarında yüzde 3.5-4 aralığında değer artışı oldu. Ama mevduat faizinin altında kalanlar da vardı. Yani B tipi fonlarda da reel getiri negatif.

A tipi fonların Ocak performansı yüksek çıktı. Yüzde 10 civarı değer artışı sağlayanlar mevcut. Fakat, Şubat ayında borsa ile beraber A tipi fonlar nominal olarak değer kaybediyor. O bakıma Ocak performansına aldanmamak gerekiyor.

Döviz de sorunlu
Vatandaşların büyük çoğunluğunun kur programı yayınlandı diye döviz hesaplarını bozdurmadıklarını biliyoruz. Kur yavaşlasa da, eski korkular aniden kaybolmuyor. Bekle gör yaklaşımı çok daha yaygın.

En kötü durumda olanlar mark tutanlar. 1 Ocak günü serbest piyasada mark 280.500 TL iken, 31 Ocak'ta sadece 281.000 TL olmuş. Bir aylık değişim sadece binde 2. Yıllık yüzde 8 faiz kabul edersek, faiz dahil toplam getiri ancak binde 8'e ulaşıyor.

Tüketici enflasyonu yüzde 4.9 olduğuna göre, marka yatırım yapanların aylık satın alma gücü kaybı yüzde 4 çıkıyor. Tasarruflarını markta tutanların gerçekten çok zarar ettiklerini söyleyebiliriz.

Ocak'ta doların uluslararası piyasalarda euroya karşı değer kazanması dolara yatırım yapanları kurtarmış. Aylık devalüasyon oranı yüzde 2.7 olunca, yıllık yüzde 10 faiz varsayımı ile toplam getiri yüzde 3.5'a çıkıyor.

Ancak, bu sayı da enflasyonun yüzde 1.4 altında. Dolarda da eksi reel faiz var. Sadece TL'ye kıyasla 0.5 puan daha az. Buna karşılık, tasarrufçu dolar riskini alıyor. Ya aniden dolar euroya karşı değer kaybetmeye başlarsa?

Özetlersek: Ocak ayında faiz geliri genelde negatif. Yaz başına kadar böyle devam edeceğini düşünüyoruz. Ancak, giderek kayıp oranları düşecek. Yukarıda söyledik: geçmişteki güzel günlerle avunmaktan başka çare yok. Kolay gelsin.

https://www.ibun.edu.tr/akat