FP'Yİ bölünme noktasına getiren "Gelenekçi-Yenilikçi" tartışmasının öyküsü Refah Partisi (RP) dönemine kadar uzanıyor. Özellikle RP'nin kapatılma davası süreciyle su yüzüne çıkan çekişme giderek büyüdü ve Yenilikçiler giderek partide daha da güçlenmeye başladılar.

Bugün seslerini yükseltenlerin ortak hedefi "yaşlılar kenara çekilmeli, gençler işbaşına gelmeli" şeklinde ifade ediliyor. Sonradan "Politbüro"ya katılan Aydın Menderes'le birlikte parti, "sadece kadro değil, felsefe de değişmeli" görüşüyle de tanışmış oldu. Siyasi yasaklı Necmettin Erbakan'ın önderliğinde, Recai Kutan, Oğuzhan Asiltürk, Şevket Kazan, Fehim Adak, Ahmet Tekdal, Yasin Hatipoğlu, Süleyman Arif Emre, Ali Oğuz'dan oluşan ve "Politbüro" olarak da adlandırılan Gelenekçiler'le Yenilikçiler'in farkı şöyle:

*Gelenekçilere göre aslolan "Milli Görüş Davası"dır. Bu davanın kilometre taşı da, Erbakan'ın mimarı olduğu "Adil Düzen"dir. Lider de, "davanın en önemli unsuru" olarak mutlak hakimdir. Lidere karar almasında, "Başkanlık Divanı" istişaresi yardımcı olur. Milli Görüş Davası cihattır ve bu davaya karşı en ufak bir muhalefet "cihada ihanettir."

* Oysa bayrak açan Yenilikçiler'den bir kısmı, bunun tam tersini düşündü. O dönemlerde Aydın Menderes, Abdullah Gül ve Melih Gökçek'in başını çektiği ekip, "Milli Görüş Davası"nın dünya koşullarına aykırı olduğunu savundular. "Adil Düzen"i bir anlamda "ütopya" olarak nitelediler. Bu ekibe göre "ideolojiler devri" sona ermiştir. Bu nedenle liderler de mutlak hakim değildir. Yetkili organlar, ortak karar almak için vardır.

*Yenilikçiler'i Gelenekçiler'den ayıran en önemli özelliklerden biri de "şeffaflık". Gelenekçiler'e göre "dava için yapılan her hizmet" mukaddestir ve bunu herkesin bilmesi gerekmez. Oysa Yenilikçiler, parti politikalarında "açıklığa" önem verdiler.

Yenilikçiler için RP'nin kapatılması da bir bakıma "şans" olarak görüldü. Yerine kurulacak partiye daha kolay hakim olabileceklerdi. Aydın Menderes, Tayyip Erdoğan, Bülent Arınç, Abdullah Gül, Melih Gökçek gibi partinin en önemli 5 ismi, arkalarına bir grup milletvekilini de alarak "Yenilikçiler Hareketi"ni başlattılar. Genel Başkanlığın kendi içlerinden birine, Tayyip Erdoğan'a, Bülent Arınç'a, Abdullah Gül'e ya da Abdüllatif Şener'e verilmesini istediler. Bunun için Hoca'nın Balgat'taki evini basarak, "Bizden biri olsun" ültimatomu verdiler. Ancak Hoca yumuşak ve hoşgörülü dediği Recai Kutan'ı görevlendirdi.

Sonradan kendilerine katılan siyaset dünyasının önemli isimleri Cemil Çiçek, Ali Coşkun, Abdülkadir Aksu ve Nevzat Yalçıntaş'la daha da güçlendiler. Oya Akgönenç, Nazlı Ilıcak gibi "başıaçık" kadınların da parti vitrinine alınması "Yenilikçiler"in başarısı olarak yorumlandı. Artık karşılarında ne Erbakan gibi bir lider, ne de "soluk yüzlü" kadro vardı. Genel Başkan Kutan'ın kişiliği onlar için bir şanstı.