Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü'nün Aralık ayı sonuçlarını da açıklamasıyla birlikte, 1999 yılı vergi gelirleriyle ilgili, 12 aylık tablo netleşmiş oldu.
Ekonomide, zor bir yılın yaşandığı 1999'da, vergi hedeflerinin biraz da aşılarak tutturulduğu fark ediliyor, vergi gelirlerinin tutar olarak, dağılımı ve birbirine oranı tablodaki gibi.
Tabloya gözatıldığında, toplanan her 100 lira verginin 72 lirasının, gelir üzerinden alınan vergiler ile KDV'den oluştuğu fark ediliyor.
Gelir üzerinden alınan vergilerin, 4 katrilyon, 435 trilyon lirası Gelir Vergisi, 1 katrilyon 549 trilyon lirası Kurumlar Vergisi, 21,5 katrilyon lirası Ek Vergi, 29,3 katrilyon lirası da Ek Kurumlar Vergisi'nden oluşuyor. Hemen belirtelim, Kurumlar Vergisi'nin üçte ikisine yakın kısmı, yani 999 trilyon lirası geçici vergiden oluşuyor. Bu vergi, 2000 yılı Nisan ayında tahakkuk edecek Kurumlar Vergisi'nden mahsup edilecek.
Katma Değer Vergisi'nin 2 katrilyon 433 trilyon liralık kısmı dahilde alınan KDV'den, 1 katrilyon 731 trliyon liralık kısmı ise ithalde alınan KDV'den oluşuyor.
Diğer vergiler arasında yeralan, "Servetten Alınan Vergiler", yani Motorlu Taşıtlar Vergisi, Veraset ve İntikal Vergisi ve Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi ile Ek Emlak Vergisi'nin toplamı, 177,5 trilyon lira. Yani, toplam vergi gelirlerinin sadece yüzde biri...
Diğer vergilerden bazıları ise şöyle; Damga Vergisi 356 trilyon TL, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi 466 trilyon TL, Harçlar 258 trilyon TL, Gümrük Vergileri 236 trilyon TL.
Buna göre, tahsil edilmeyen vergi aslı 2 katrilyon 255 trilyon lira. Gecikme zammını ve önceki yıllardan gelen tahsil edilmeyen vergileri de dahil ettiğimizde, bu tutarın 5 katrilyon civarında olduğu söylenebilir. Tahsil edilmeyen vergi aslının 1 katrilyon 357 trilyon lirası, yani yüzde 60'ı İstanbul'a ait. Kalan yüzde 40'ı da diğer illerden tahsil edilmeyen vergiler. Hemen belirtelim, İstanbul toplam vergi gelirlerinin yüzde 42'sini topluyor.
Maliye Bakanlığı, tahsil edilmeyen vergilere ve gecikme zammına, düşük oranlı tecil faizine bağlı "12-15 aylık bir ödeme kolaylığı" sağlamadığı sürece, bu 5 katrilyon liralık faizli alacak, biraz da kullanmak suretiyle devam edip gideceğe benziyor...
