İlginç bazı sorular...

Pazar günleri, biraz tebessüm biraz da ilgi ile okuyacağınız konuları ele almaya çalışıyoruz. Bu Pazar da, köşemize gelen sorulardan, ilginç bulduğumuz üçüne yer vermek istedik. İşte sorular ve yanıtları.

Kız arkadaşı olanın vergisi
Soru: Babam güneyde büyük arazileri olan bir çiftçi. İstanbul'da vakıf üniversitesinde okuyorum. Daha iyi okuyayım diye babam bana 160 milyar liraya Boğaz manzaralı büyük bir ev aldı. Annem ve babam yılda iki-üç kez gelip, bir-iki gün kalıp memlekete dönüyorlar. Ben de, yalnızlıktan sıkılmayayım diye eve kız arkadaşımı aldım. Bir yıldır beraberiz. Babam gelince iki gün arkadaşında kalıyor. O gidince de dönüyor.

Özetle, durumu idare ediyorum. Hayatımdan da memnunum. Ancak, geçenlerde bir arkadaş kafamı karıştırdı. Evde kalan kız arkadaşım için vergi varmış. "Oğlum, sen vergi kaçakçısı oldun!.. İnanmazsan Şükrü Hoca'ya sor, çünkü bunu o yazdı" dedi... Aman Hocam, ben gariban bir öğrenciyim, bu ne vergisi. Ne zaman çıktı?

(Adımı yazmayın. Babam okuyabilir.)

Yanıt: Bunun adı gelir vergisi. Yeni de çıkmadı. Sen doğmadan önce vardı, halen de devam ediyor. Evin değeri 160 milyar lira diyorsun. Emlak Vergisi beyannamesinde de aynı değer gösterildiyse, bunun yüzde 5'inin yarısı kadar yani 4 milyar lira kira gelirini, kız arkadaşından almış gibi, 2000 yılı Ocak ayında beyan edip, vergi ödeyeceksin. Eğer araştırırsan, Gelir Vergisi Yasası'nın 73. maddesinde, bu olayın yasal dayanağını bulabilirsin.

Ayrıca, babanın parasını verip, senin üzerine yaptırdığı evden dolayı, veraset ve intikal vergisi beyannamesi verip, vergi ödeyecektin. Onu da atlamışsın. Senin işin çok zor... Seni ben bile kurtaramam.

Şirket denetçisi kabzımal
Soru: Ortağı olduğum anonim şirkette, yapılan bazı işlerden dolayı burnuma yanık kokuları geliyor. Adım gibi eminim ki, adamlar bir takım dümenler çeviriyorlar. Denetçiye gidip, bilançoyu ve bazı harcamaları kontrol etmesini istedim. "Abi ben kabzımalım, muhasebeden ve bilançodan ne anlarım?" dedi. Kafam iyice karıştı. Şimdi gidip "kabzımalı anonim şirket denetçisi seçmişler" diye şikayet edeceğim de, şikayet için nereye gideceğimi bilmiyorum. Acaba söyler misiniz, nereye şikayet edeceğim?

C.Akyılmaz / İSTANBUL

Yanıt: Hiçbir yere şikayet edemezsiniz. Yasalarımıza göre, kabzımallar da anonim şirket denetçisi olabilir, hammallar da. İnanmayacaksınız ama yine de belirtelim, yasalarımıza göre, anonim şirketlerde, denetçi olmak için "okur yazarlık" koşulu dahi aranmıyor!.. Sizin işiniz zor, Allah kolaylık versin... Hisse oranınızı belirtmediğiniz için "azınlık hakkı" kullanabilme olanağınızı da açıklayamıyoruz.

Oruç tutma vergisi
Soru: Ramazanda, oruç tutanlara öğleyin yemek yemedikleri için erzak ve yiyecek verdik. Oruç tutma vergisi adı altında, bu erzakların vergisi varmış. Doğru mu?

Emrah TÜTÜNCÜ / KONYA

Yanıt: Vergisinin olduğu doğru. Ama bu verginin adı "oruç tutma vergisi" değil. Çalışanlara, evlerinde tüketilmek üzere verilen erzak ve yiyecekler, ücretin bir unsuru kabul edilir. Ücret bordrosunda, bunları da ayrıca gösterip, gelir vergisi ve damga vergisi kesintisi yapmanız gerekiyor.